Κοντά στα 1,5 δισ. ευρώ βρίσκεται μέχρι στιγμής ο «κουμπαράς» για τις παροχές της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Όμως οι υπολογισμοί αλλά και οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες θα συνεχιστούν μέχρι την τελευταία στιγμή, μιας και η επόμενη ΔΕΘ θα είναι και η τελευταία πριν από τις εθνικές εκλογές, όποτε και αν συμβούν. Κυβερνητικοί παράγοντες θεωρούν κρίσιμο το πακέτο που θα εξαγγείλει φέτος ο πρωθυπουργός να ξεπερνά -έστω και οριακά- τα 2 δισ. ευρώ, αλλά και να περιλαμβάνει από κάτι για πολλές κοινωνικές ομάδες.
Μπορεί να απομένουν περίπου 1,5 μήνας και τα «μπάνια του λαού» μέχρι τη ΔΕΘ όμως συνεχώς κυκλοφορούν σενάρια για τις παροχές. Πρώτα από όλα όμως θα πρέπει να καθοριστεί ο περίφημος «δημοσιονομικός χώρος» που θα καθορίσει και το ύψος των παροχών. Και σε αυτό το πεδίο μένουν πολλά να καθοριστούν γιατί θα πρέπει πάντα να υπολογίζεται το ταβάνι της αύξησης των δαπανών που βάζουν οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ.
Τα τρία σημεία της εξίσωσης
Πρώτον και βασικότερο είναι μετά και από την υπεραπόδοση των δημοσιονομικών του 2025 ποια επιπλέον έσοδα θα συμφωνηθούν με την Κομισιόν ότι προέρχονται από «μέτρα ενεργητικής πολιτικής». Δηλαδή αν υπάρχουν έσοδα τα οποία είναι μόνιμου χαρακτήρα και μπορούν να αφαιρεθούν από τις αυξήσεις δαπανών. Αυτό είναι και το πιο κρίσιμο σημείο καθώς πλέον ο «χρυσός κανόνας» δημοσιονομικού ελέγχου της ΕΕ είναι το όριο αύξησης των πρωτογενών δαπανών που έχει συμφωνηθεί με κάθε κράτος-μέλος.
Δεύτερο και επίσης σημαντικό είναι το ποια μέτρα που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός μπορούν να αξιοποιήσουν την πρόσφατη επέκταση της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες και σε μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας, λόγω του πολέμου στο Ιράν. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Για παράδειγμα μια ενίσχυση για την ενεργειακή αυτονομία ή ένα επίδομα για θέρμανσης δεν θα μετράει στην αύξηση των δαπανών. Εδώ όμως οι επιλογές είναι περιορισμένες γιατί σε κάθε περίπτωση τα μέτρα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται σε «προσωρινή και περιορισμένη βάση» σύμφωνα με τις οδηγίες της Κομισιόν.
Τρίτο σημαντικό σημείο το οποίο βρίσκεται και εκτός ελέγχου της κυβέρνησης είναι το τι θα γίνει με τις γεωπολιτικές συγκρούσεις και την εκτίναξη των τιμών σε καύσιμα και ενέργεια. Μέχρι στιγμής οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Ιράν στην ελληνική οικονομία παραμένουν περιορισμένες, όμως η παράταση των συγκρούσεων μπορεί να οδηγήσουν σε πλήρη εκτροχιασμό.
Μέρισμα ανάπτυξης
Υπό αυτό το σκηνικό στο οικονομικό επιτελείο παρακολουθούν διαρκώς τις εξελίξεις και τα δεδομένα εξετάζοντας διάφορα εναλλακτικά σενάρια. Το τελικό πακέτο αναμένεται να κλειδώσει λίγες ώρες πριν από την ομιλία του πρωθυπουργού, όμως ο βασικός κορμός έχει ήδη σχεδιαστεί με στόχο όπως δήλωσε πρόσφατα ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, να δοθεί «μέρισμα ανάπτυξης» για όλες τις κοινωνικές ομάδες.
Στο πλαίσιο αυτό, πέρα από τα μέτρα που έχουν ήδη δρομολογηθεί εξετάζονται παρεμβάσεις στη φορολογία για τους ελεύθερους επαγγελματίες, στα εισοδήματα από ακίνητα αλλά και ευρύτερα για το στεγαστικό πρόβλημα.
