Κάθε Ιανουάριο εκατομμύρια εργαζόμενων παίρνουν αποφάσεις και θέτουν στόχους για τη νέα χρονιά, είτε πρόκειται για συνήθειες που θέλουν να αλλάξουν είτε για επαγγελματικούς στόχους που σκοπεύουν να πετύχουν.
Συχνά, μέσα στον Φεβρουάριο οι αποφάσεις αυτές ξεθωριάζουν και μετατίθενται για το επόμενο έτος. Τις κατευθύνσεις που θα πρέπει να θέτουμε στην αφετηρία της νέας χρονιάς περιγράφει η Manpowergroup.
Γιατί οι περισσότερες επαγγελματικές αποφάσεις ξεθωριάζουν γρήγορα
Σύμφωνα με έρευνα, ένα εντυπωσιακό 94% των ανθρώπων εγκαταλείπει τις αποφάσεις του μέσα στους δύο πρώτους μήνες από τη στιγμή που τις θέτει. Κοιτάζοντας πίσω στο 2025, ίσως κι εσύ να νιώθεις ότι κάποια στιγμή «έπεσες σε μια τρύπα» και δεν κατάφερες να βρεις διέξοδο. Θέλεις να αλλάξεις παλιές συνήθειες που στέκονται εμπόδιο ανάμεσα σε εσένα και τους στόχους σου, αλλά δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις. Συχνά οι ειδικοί παρακάμπτουν το συναισθηματικό σκέλος και προτείνουν να αρχίσεις θέτοντας συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους, ώστε να μπορείς να παρακολουθείς την πρόοδο σου.
Οι κλασικές συμβουλές που όλοι γνωρίζουμε αλλά δεν αρκούν
- «Κόψε» τις μεγάλες αποφάσεις σε μικρότερες, διαχειρίσιμες ενέργειες.
- Δημιούργησε ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα ώστε να διατηρείς την υπευθυνότητα σου καθ΄όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
- Κατάγραψε τις αποφάσεις σου για να ενισχύσεις τη δέσμευση και τη σαφήνεια.
- Μοιράσου τους στόχους σου με φίλους ή μέλη της οικογένειας σου για υποστήριξη και κίνητρο.
- Αναθεώρησε και προσάρμοζε τακτικά τις αποφάσεις σου, ώστε να παραμένεις ευθυγραμμισμένος/η με τον στόχο σου.
Η τήρηση αυτών των βημάτων είναι μια σωστή και δοκιμασμένη προσέγγιση. Ωστόσο συχνά παρακάμπτει τα συναισθήματα σου. Έτσι, οδηγεί σε πρόωρες ενέργειες χωρίς εσωτερικό έρεισμα. Δεν μαθαίνεις να κολυμπάς πέφτοντας κατευθείαν σε νερά πιο βαθιά απ’ όσα αντέχεις και απλώς «βλέποντας πώς θα νιώσεις στη συνέχεια». Το πραγματικά πρώτο βήμα είναι να αναρωτηθείς τι θέλεις να αλλάξεις σε αντίθεση με το τι νιώθεις ότι πρέπει να αλλάξεις. Όταν επιλέγεις την αλλαγή επειδή τη θέλεις και όχι επειδή αισθάνεσαι υποχρεωμένος οι αποφάσεις σου έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να μετατραπούν σε συνήθειες που αντέχουν στον χρόνο.
Το σημείο που σχεδόν όλοι παραλείπουμε
Τα συναισθήματα με τα οποία θέτουμε στόχους πλαισιώνουν τις στάσεις και τις πράξεις μας, είτε ενισχύοντας, είτε υπονομεύοντας το κίνητρο μας. Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε εσωτερικά παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Καταπιεστικές λέξεις όπως «πρέπει», «χρειάζεται», «οφείλω», «υποχρεούμαι» ή «θα έπρεπε» όχι μόνο αντανακλούν τα κίνητρα μας, αλλά και τα διαμορφώνουν, κατευθύνοντας αντίστοιχα τη συμπεριφορά και τις πράξεις μας.
Όταν απευθύνεσαι στον εαυτό σου με εκφράσεις όπως «θα έπρεπε» ή «πρέπει», είναι πιθανό χωρίς να το συνειδητοποιείς να τον επιπλήττεις μέσω μηνυμάτων βασισμένων στη ντροπή. Φράσεις όπως «Θα έπρεπε να είχες πάει στο πάρτι του γραφείου» ή «Πρέπει να είσαι καλύτερος εργαζόμενος» πυροδοτούν αμυντικές και αντιδραστικές συναισθηματικές αντιδράσεις, οι οποίες συχνά μπλοκάρουν την ουσιαστική αλλαγή.
Πώς να μετατρέψεις μια υποχρέωση σε επιλογή
Από την άλλη πλευρά, τα «θέλω» λειτουργούν ως εσωτερικά κίνητρα όταν ένας στόχος έχει προσωπικό νόημα για εμάς. Ένα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι: «Θέλω πραγματικά να αναλάβω μια θέση προϊσταμένου». Αντίθετα τα «πρέπει» λειτουργούν ως εξωτερικά κίνητρα είτε επειδή κάποιος άλλος απαιτεί να πετύχουμε έναν στόχο, είτε επειδή η εσωτερική μας φωνή του «θα έπρεπε» ή του «πρέπει» μας τον επιβάλλει.
Κλασσικό παράδειγμα, η φράση «πρέπει να ευχαριστήσω τον εργοδότη μου για να πάρω την προαγωγή».
Έρευνες που βασίζονται στην επιστήμη της ανθρώπινης παρακίνησης δείχνουν ότι όταν επιδιώκεις έναν στόχο για λόγους «πρέπει», συναντάς περισσότερα εμπόδια, βιώνεις μεγαλύτερη εσωτερική αντίσταση και είναι λιγότερο πιθανό να τον διατηρήσεις ή να τον πετύχεις μακροπρόθεσμα.
Αντίθετα, όταν επιδιώκεις έναν στόχο με εσωτερικό λόγο τύπου «θέλω» και όχι «πρέπει» αντιμετωπίζεις λιγότερες δυσκολίες, λαμβάνεις αποφάσεις με μεγαλύτερη ευκολία και συνέπεια, και αυξάνεις σημαντικά τις πιθανότητες οι αποφάσεις σου να μετατραπούν σε συνήθειες που διαρκούν.
Έτσι, όταν λες στον εαυτό σου ότι πρέπει να αλλάξεις μια συνήθεια, αυτό συχνά λειτουργεί ως μπούμερανγκ: Μειώνει το κίνητρο σου και τις πιθανότητες επιτυχίας, γιατί η καρδιά και η ενέργεια σου δεν είναι πραγματικά ευθυγραμμισμένες με την αλλαγή.
Αντίθετα, όταν η αλλαγή είναι κάτι που θέλεις πραγματικά να κάνεις, αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες επιτυχίας. Το «θέλω» σου προσφέρει δύναμη, ελευθερία επιλογής και εσωτερική δέσμευση, τα θεμέλια πάνω στα οποία χτίζονται οι αλλαγές που διαρκούν.
Ορισμένες φορές, το μόνο που χρειάζεται για να αλλάξεις συνήθειες που σε συνοδεύουν εδώ και χρόνια είναι να δεις την κατάσταση μέσα από μια νέα οπτική. Όταν, για παράδειγμα, ο προϊστάμενός σου, σου αναθέτει μια υποχρεωτική εργασία, προσπάθησε να μετατρέψεις το «πρέπει» σε κάτι που έχει νόημα για εσένα, κάτι θετικό, ευχάριστο ή παρακινητικό.
Ας υποθέσουμε ότι πρέπει να ολοκληρώσεις μια τυπική εργασία μαζί με έναν αγαπημένο συνάδελφο. Αν εστιάσεις στο ότι θέλεις να συνεργαστείς με τον συγκεκριμένο άνθρωπο, αντί για την υποχρέωση απλά της διεκπεραίωσης της, μετατοπίζεις τον έλεγχο στην επιλογή.
Με αυτόν τον τρόπο, ανακτάς την αίσθηση αυτονομίας και αυξάνεις σημαντικά τις πιθανότητες να ολοκληρώσεις με επιτυχία ό,τι έχεις αναλάβει.
Τι να θυμάσαι όταν κάνεις πισωγύρισμα
Αν συναντήσεις ένα πισωγύρισμα στην προσπάθεια σου να αλλάξεις μια συνήθεια ή να πετύχεις έναν στόχο, θυμήσου ότι τα πισωγυρίσματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της προόδου. Κάθε δυσκολία και κάθε αποτυχία λειτουργεί ως σκαλοπάτι προς την επόμενη σου εξέλιξη.
Παρατήρησε τον εσωτερικό σου διάλογο. Είναι συμπονετικός ή καταπιεστικός; Και κυρίως, τι σου ζητά; Αν το “musterbation”, ο καταπιεστικός εσωτερικός λόγος του «πρέπει», σε βομβαρδίζει, επίλεξε συνειδητά πιο υποστηρικτικές και καθησυχαστικές διατυπώσεις.
Αντί για «πρέπει», δοκίμασε: «μπορώ», «θέλω», «σκοπεύω», «επιλέγω να».
Οι λέξεις που χρησιμοποιείς δεν περιγράφουν απλώς τις αποφάσεις σου, διαμορφώνουν τη σχέση σου μαζί τους. Και αυτή η σχέση είναι τελικά που καθορίζει ποιες αποφάσεις θα αντέξουν στον χρόνο.
Ένα μεγάλο δείγμα ερευνών δείχνει ότι όσο περισσότερη αυτό-συμπόνια φέρνουμε σε μια εργασία, τόσο μεγαλύτερα είναι τα συναισθηματικά μας αποθέματα και οι πιθανότητες επιτυχίας. Ο συμπονετικός εσωτερικός διάλογος όπως τα ενθαρρυντικά λόγια προς τον εαυτό μας, οι επιβεβαιώσεις ή ακόμη και ένα απλό «μπράβο», λειτουργούν ως ισχυρό στήριγμα για τη διατήρηση των αποφάσεων της νέας χρονιάς.
Μέσα στις αναπόφευκτες δυσκολίες, όταν στρέφεις την προσοχή σου στις πραγματικές σου ανάγκες και επιλέγεις να φροντίσεις τον εαυτό σου αντί να τον επικρίνεις, ενισχύεις το κίνητρο σου να συνεχίσεις. Έτσι παραμένεις προσηλωμένος/η στους στόχους σου και αποκτάς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις προκλήσεις.
Ποιες αποφάσεις αντέχουν
Μόλις συνειδητοποιήσεις ότι δεν χρειάζεται να ανταποκρίνεσαι στις απαιτήσεις της καταπιεστικής εσωτερικής φωνής, μπορείς να πάρεις μια ανάσα, να κάνεις ένα βήμα πίσω και να χαλαρώσεις. Καλλιεργώντας συνειδητή επίγνωση των κινήτρων πίσω από τις επαγγελματικές σου αποφάσεις για το 2026, μειώνεις το άγχος και δημιουργείς τις προϋποθέσεις για μια πιο ήρεμη, συνεπή και τελικά πιο επιτυχημένη επαγγελματική πορεία.
