Βραδυφλεγή κίνδυνο για το Δημογραφικό και την ελληνική κοινωνία συνιστά η μείωση των γεννήσεων, σύμφωνα με το ΚΕΠΕ.
Στη έκθεσή του με τίτλο «Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας στο τέλος του 2025», το ΚΕΠΕ υποστηρίζει πως ακόμα και αν μελλοντικώς οι μεγαλύτερες ηλικίες παραμένουν παραγωγικές για περισσότερα έτη, μια ολοένα μικρότερη ομάδα νέων – συρρικνωμένη ως ποσοστό του πληθυσμού – θα επωμίζεται ολοένα μεγαλύτερα βάρη στην αγορά εργασίας, παραγωγή, εθνική ασφάλεια, κοινωνική ασφάλιση κ.ά.
Να σημειωθεί ότι τα φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις – θάνατοι) από το 1951 έως το 2010 στη χώρα μας, αν εξαιρέσουμε μια σύντομη περίοδο (1998—2003) κατά την οποία οι γεννήσεις ήταν λίγο λιγότερες από τους θανάτους, παρέμειναν θετικά αν και φθίνοντα (98 χιλ. περισσότερες γεννήσεις το 1951, από 1,0 -ελάχιστο- έως 10,5 χιλ. -μέγιστο- περισσότερες το 2004-2010).
Από τις αρχές όμως της δεκαετίας του 2010 οι θάνατοι είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις (+4,3 χιλ. το 2011, +58,5 χιλ. το 2024) και θα συνεχίσουν να είναι, ακόμη και αν η πτωτική πορεία των γεννήσεων ανακοπεί, και τις αμέσως επόμενες δεκαετίες.
Τα αρνητικά μετά το 2010 φυσικά ισοζύγια (συνολικά 510 χιλ. θάνατοι περισσότεροι από γεννήσεις την περίοδο 2011-2024) συνέβαλαν στην μείωση του συνολικού πληθυσμού της χώρας μας, μια μείωση καθ’ όλα σημαντική (-715 χιλ. βάσει των εκτιμήσεων της ΕΛΣΤΑΤ).
Οι γεννήσεις, παρόλες τις όποιες διακυμάνσεις τους μειώθηκαν σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς οι γυναίκες που γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1955 και το 1985 από τις οποίες προέρχεται το σύνολο σχεδόν των γεννήσεων μετά το 1980, κάνουν όλο και λίγο λιγότερα παιδιά και σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΙΔΕΜ, όσες γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1940 και το 1960 έκαναν περίπου 2 παιδιά κατά μέσο ορό, ενώ όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985 έκαναν περίπου 1,5 παιδί.
Όπως αποκαλύπτει πρόσφατη δημοσκόπηση της Palmos Analysis, οι γυναίκες στη χώρα μας είναι αυτές που διστάζουν περισσότερο να κάνουν παιδιά, ενώ οι άντρες είναι πιο πρόθυμοι να δημιουργήσουν οικογένεια.
Η πορεία των γεννήσεων
Η υπογεννητικότητα αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα, σίγουρα όμως είναι και ελληνικό, καθώς τα στοιχεία δείχνουν μια συνεχιζόμενη βουτιά στις γεννήσεις.
Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, διαπιστώνουμε ότι αριθμός γεννήσεων υποχωρεί δραματικά χρόνο με το χρόνο. Για παράδειγμα το 1960 γεννιόντουσαν 157.000 παιδιά τον χρόνο. Το 2010 ο αριθμός είχε μειωθεί στις 114.000, αλλά παρέμενε εξαψήφιος.
Το 2023 ήταν η τελευταία χρονιά που γεννήθηκαν πάνω από 70.000 και το 2024 έσπασε προς τα κάτω και αυτό το όριο, με μόλις 68.467 γεννήσεις. Μάλιστα, οι προβολές που γίνονται με βάση τα στοιχεία του ληξιαρχείου, δείχνουν ότι και το 2025 θα κινηθούμε ακόμη χαμηλότερα.
Η Ελλάδα λοιπόν έχει περάσει σε αρνητικό έδαφος εδώ και μια 15ετία (από το 2011), αλλά αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια είναι πρωτόγνωρο, καθώς σημειώνεται αρνητικό ισοζύγιο της τάξεως των 56.000 και 58.000 ατόμων. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε πληθυσμιακή απώλεια ίση με τον πληθυσμό μιας πόλης όπως το Αγρίνιο, οι Σέρρες, ή η Καλαμάτα.
Αναφορικά με τους τοκετούς που καταγράφηκαν σε διάφορες περιφέρειες της Ελλάδας, το αρνητικό ρεκόρ, με τις λιγότερες γεννήσεις κατέχει το Βόρειο Αιγαίο (-21,6%), η Δυτική Μακεδονία (-14,8%) και τα Νησιά Αιγαίου (-13,4%).
Σημειώνεται ότι τα στοιχεία του 2025, όπως συλλέγονται από τα ληξιαρχεία, δείχνουν ότι το πρόβλημα συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, αφού από τα στοιχεία του πρώτου 9μήνου φαίνεται ότι η διαφορά θανάτων – γεννήσεων αυτή τη στιγμή υπερβαίνει τις 40.000.
