Greenwahsing: Πώς να διακρίνουμε εάν οι επιχειρήσεις λένε την αλήθεια

Το greenwashing, η πρακτική της χρήσης και προβλής παραπλανητικών ή ψευδών ισχυρισμών σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο ή τις προσπάθειες βιωσιμότητας μιας εταιρείας, προκειμένου να προσελκύσουν καταναλωτές με περιβαλλοντική συνείδηση «μπερδεύει» καταναλωτές αλλά και επενδυτές.

Το greenwashing μπορεί να λάβει πολλές μορφές, όπως η χρήση ασαφούς γλώσσας για την περιγραφή περιβαλλοντικών προσπαθειών, η υπερβολή του περιβαλλοντικού οφέλους ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας ή η εστίαση σε μια ασήμαντη πτυχή των λειτουργιών μιας εταιρείας, ενώ «παραγκωνίζονται» άλλες πιο επιβλαβείς για το περιβάλλον πρακτικές.

Ορισμένες εταιρείες χρησιμοποιούν το greenwashing για να φαίνονται πιο περιβαλλοντικά υπεύθυνες από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, προκειμένου να βελτιώσουν τη δημόσια εικόνα τους και να προσελκύσουν εκείνους τους καταναλωτές που ανησυχούν όλο και περισσότερο για τη βιωσιμότητα. Αυτό μπορεί να είναι επιζήμιο για το περιβάλλον και να υπονομεύσει τις γνήσιες προσπάθειες βιωσιμότητας, καθώς οι καταναλωτές μπορεί να παραπλανηθούν πιστεύοντας ότι μια εταιρεία είναι πιο περιβαλλοντικά υπεύθυνη από ό,τι στην πραγματικότητα.

Ένα παράδειγμα χρήσης τακτικών greenwashing είναι π.χ όταν ένας κατασκευαστής αυτοκινήτων ισχυρίζεται ότι το αυτοκίνητό του έχει μηδενικές εκπομπές, ενώ στην πραγματικότητα εξακολουθεί να βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα και να εκπέμπει αέρια θερμοκηπίου. Ομοίως, μια εταιρεία μπορεί να ισχυρίζεται ότι είναι «φιλική προς το περιβάλλον» ή «αειφόρος» χωρίς να παρέχει συγκεκριμένες πληροφορίες ή δεδομένα για την υποστήριξη αυτών των ισχυρισμών της. Ακόμη, μια επιχείρηση εμφιαλωμένου νερού μπορεί να ισχυρίζεται ότι το προϊόν της είναι «100% βιοδιασπώμενο», ενώ στην πραγματικότητα χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να αποσυντεθεί το πλαστικό με αποτέλεσμα πολλά μπουκάλια καταλήγουν σε χωματερές ή στον ωκεανό.

Το greenwashing έχει αναδειχθεί σε μάστιγα του σύγχρονου μάρκετινγκ καθώς μπορεί να παραπλανήσει τους καταναλωτές και να υπονομεύσει τις πραγματικές προσπάθειες για την προώθηση της βιωσιμότητας. Είναι σημαντικό για τους καταναλωτές να γνωρίζουν τα σημάδια της συγκεκριμένης πρακτικής και να κάνουν την έρευνά τους πριν λάβουν αποφάσεις αγοράς.

Προκειμένου να αποφύγουν να πέσουν θύματα του greenwashing, οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι δύσπιστοι ως προς τους ασαφείς ή αβάσιμους ισχυρισμούς και θα πρέπει να αναζητούν αξιόπιστες πιστοποιήσεις τρίτων ή ανεξάρτητες αξιολογήσεις των προσπαθειών βιωσιμότητας μιας εταιρείας. Με βάση την ίδια λογική, μπορούν να ερευνήσουν το περιβαλλοντικό ιστορικό μιας εταιρείας και να το συγκρίνουν με τις δημόσιες δηλώσεις της για να κατανοήσουν καλύτερα τις πραγματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της.

Φυσικά, μια παλιά και δοκιμασμένη μέθοδος είναι να διαβάζουν με προσοχή τις συσκευασίες και να αναζητούν την ερμηνεία δυσνόητων όρων ή συστατικών καθώς κάποιες φορές η επιστημονική ορολογία μπορεί να κρύβει αλήθειες οι οποίες ωστόσο μπορεί να μην είναι πάντα ωφέλιμες για το περιβάλλον.