Με μία ζωηρή τηλεφωνική «Καλημέρα» ο κ. Ψ με υποχρέωσε να διακόψω το διάβασμα ενός κειμένου που με παίδευε από την προηγούμενη ημέρα. Το άφησα στην άκρη με αφορμή το τηλέφωνο του κ. Ψ, μάλλον με... ανακούφιση. «Ελπίζω να μη σε διακόπτω», είπε, «αν όμως δεν έχεις χρόνο να κλείσω και να σε πάρω αργότερα». Τον διαβεβαίωσα ότι δεν με διέκοπτε και με ευχαρίστηση θα τα λέγαμε.
«Λοιπόν, ο λόγος που σε πήρα, πέρα από το να πούμε μία καλημέρα, είναι γιατί είχα μια κουβέντα με ένα παλιό φίλο, ο οποίος τώρα έχει μία πολύ υπεύθυνη θέση σε μία αλυσίδα σούπερ μάρκετ, πρόκειται για το "...".
Με αφορμή μία έρευνα για τις αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών, που είχα διαβάσει πρόσφατα, του ζήτησα να μου πει τη δική του εκτίμηση για το πόσο έχει σοκάρει ο πληθωρισμός τους καταναλωτές και αν πράγματι έχει επηρεάσει τις αγορές στα ΣΜ.
Στην αρχή γέλασε, όταν του ανέφερα τα αποτελέσματα της έρευνας που είχα υπ’ όψη μου, εξηγώντας μου ότι αυτό που διάβασα ήταν μία έρευνα που αφορούσε τις αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά τον προηγούμενο χρόνο, δηλαδή πριν αρχίσει να παίρνει διαστάσεις ο πληθωρισμός και οι αυξήσεις. Αυτό που συμβαίνει τώρα, μου είπε δεν έχει καμία σχέση με το πέρσι.
Τα νούμερα έχουν αλλάξει δραματικά παρά το γεγονός ότι από όλες τις αλυσίδες, αλλού λιγότερο αλλού περισσότερο, έχει γίνει λόγω ανταγωνισμού δραματική προσπάθεια συμπίεσης των νέων αυξήσεων με διάφορες τεχνικές. Και αυτή την συμπίεση, από ότι μου είπε, την έχουν "φάει" σε μεγάλο μέρος της, οι προμηθευτές και οι παραγωγοί...
Λίγο πολύ, αυτό που μου είπε, είναι ότι οι αυξήσεις που έρχονται πέρα από αυτές που έχουν ήδη ενσωματωθεί, όταν αυτό το ελατήριο που έχει συμπιεσθεί σε ακραία επίπεδα, "απελευθερωθεί" ο κόσμος θα υποστεί μεγάλο σοκ. Και όπως μου εξήγησε αυτό αφορά τόσο το 2022 όσο και το 2023. Τόσο μεγάλο σοκ, που ο ίδιος έχει θέσει θέμα στην εταιρεία του ότι πρέπει να προετοιμασθούν για καταστάσεις εκτός ελέγχου…».
Τον διέκοψα για να τον ρωτήσω τι εννοεί καταστάσεις εκτός ελέγχου και μετά από μικρή σιωπή μου είπε «ο κόσμος όταν δεν μπορεί να αγοράσει τα αναγκαία θα μπει να τα πάρει χωρίς... να πληρώσει. Κατά την εκτίμησή του η εξέλιξη των λιανικών τιμών με βάση τα όσα έχουν ήδη μεσολαβήσει διεθνώς και όχι τα όσα πρόκειται να γίνουν από δω και στο εξής, αρκούν για να καταλήξουμε μέχρι τα τέλη του 2022 σε τέτοιες ανεξέλεγκτες καταστάσεις…
Και εγώ τώρα σε ρωτάω, έχοντας κατ’ αρχήν υπ’ όψη αυτό που γίνεται με το ηλεκτρικό ρεύμα και το οποίο εγώ ο ίδιος έχω αποφασίσει ότι θα πληρώσω μόνο έναντι του λογαριασμού που ήρθε - αν σου πω τι μου ήρθε θα νομίσεις ότι σε κοροϊδεύω – και αν αυτό που με προειδοποιεί αυτός ο φίλος ότι έχει αρχίσει να συμβαίνει στα τρόφιμα και στα σούπερ μάρκετ, πως πιστεύεις ότι θα αντιδράσει ο κόσμος; Πως θα ξεσπάσει; Πιστεύεις ότι μπορεί να υπάρξει «λογική» στο ξέσπασμα που θα ακολουθήσει; Είμαι υπερβολικός να το θέτω έτσι;
Λέω έχεις μία κοινωνία που έχει ζήσει με τον δικό της τρόπο τρία μνημόνια, έχει αντιδράσει έτσι όπως έχει αντιδράσει τη διετία της πανδημίας, από την οποία δεν έχει ακόμα ξεμπλέξει και έρχεται απανωτά τώρα αυτό το τσουνάμι της ακρίβειας να σαρώσει ότι έχει απομείνει... Πιστεύεις ότι μπορεί να υπάρξει "λογική" στον τρόπο που θα ξεσπάσει ο κόσμος;».
Η αλήθεια είναι ότι μόνο εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησα ότι εδώ και μήνες αντιμετωπίζω τον πληθωρισμό μόνο σαν ένα οικονομικό φαινόμενο προς διερεύνηση, σαν «γραφιάς» και όχι σαν αυτό που είναι για την ζωή... Για να ξεφύγω από τον εαυτό μου και το σοκ της «αφύπνισης» που μου προκάλεσε ο κ. Ψ με τον απλό του τρόπο, τον ρώτησα τι εννοεί με το αν θα υπάρξει «λογική».
«Α! καλός είσαι, δεν αναρωτιέσαι για το "ξέσπασμα", αναρωτιέσαι για το αν θα υπάρξει "λογική"... Εννοώ φίλε μου ότι έχεις μία κοινωνία κατακερματισμένη από τις εμπειρίες, οικονομικές και πολιτικές, της δεκαετίας των μνημονίων και της πανδημίας, με ένα πόλεμο τώρα που αλλάζει άρδην το οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον στην χώρα που ζεις. Και αυτή την κοινωνία την συνθέτουν τόσο διαφορετικές γενιές ανθρώπων, με τις νεότερες γενιές να έχουν μεγαλώσει σε εντελώς διαφορετικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον από τις μανάδες και πατεράδες τους, μου φαίνεται αδύνατο να υπάρξει ένας ενιαίος «τρόπος» αντίδρασης και «λογική», σ’ αυτό το σοκ όταν το «ελατήριο» θα απελευθερωθεί…».
Θυμήθηκα μία παλιότερη συζήτηση που είχαμε με τον κ. Ψ για τον Δεκέμβρη του 2008 και το ξέσπασμα τότε στους δρόμους της Αθήνας. Προσπάθησα να του το θυμίσω για να του δείξω ότι σε τέτοιες στιγμές δεν υπάρχει «λογική», όπως αυτός την εννοεί. Με ξάφνιασε η αντίδρασή του, «όχι, όχι δεν έχεις δίκιο» με διέκοψε.
«Πάντα υπάρχει «λογική» και κάποιοι την καταλαβαίνουν καλύτερα από άλλους. Μήπως θέλεις να σου θυμίσω τι είχε πει εκείνος ο μουρντάρης ο Στρος Κάαν που ήταν ακόμα στις δόξες του; Δεν ξέρω αν αυτή την φορά θα είναι το ίδιο, ποτέ δεν είναι το ίδιο, αλλά αν δεν αντιληφθούμε αυτή την φορά, αυτή την «λογική» έγκαιρα και πριν το τσουνάμι ξεκινήσει, την έχουμε βάψει…».
Ο κ. Ψ είχε καταλάβει ότι με είχε ρίξει στα βαθιά και δεν θέλησε να με δυσκολέψει ακόμα περισσότερο.
Είπαμε ένα γειά με την υπόσχεση ότι θα συζητήσει το θέμα και με τον κ. Χ και θα με ξαναπάρει να τα πούμε. Ίσως και από κοντά.
Εκεί ξαφνικά θυμήθηκε το «Μούχταρο» και με ρώτησε αν έχω επικοινωνήσει με το δεύτερο οινοποιείο στην Άσκρη για να δούμε αν υπάρχουν αποθέματα από το περσινό. Τον ενημέρωσα ότι δεν το είχα κάνει αυτό ακόμα και υποσχέθηκα να είμαι ενήμερος όταν τα ξαναπούμε.
Χωρίς να το θέλει ο κ. Ψ με άφησε με την αίσθηση της θύμησης του πυκνού ξινόμαυρου στο στόμα...
Διαβάστε περισσότερα άρθρα της στήλης ΟΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.
