Ψηφίσαμε και επισήμως «χρηματοδότηση έναντι μεταρρυθμίσεων»

Η Ελλάδα εν τέλει δημοσιοποίησε -ίσως και νωρίτερα του αναμενομένου- και μάλιστα σε υψηλό εθνικά επίπεδο μέσω του ΥΠΟΙΚ Κωστή Χατζηδάκη την πρόθεσή της να στηρίξει την προσέγγιση «τύπου RRF» (κονδύλια έναντι μεταρρυθμίσεων) στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ και τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις. Σας είχαμε άλλωστε προϊδεάσει γι’ αυτό όπως και για τους λόγους που θα συνέφερε τη χώρα να ακολουθήσει τη συγκεκριμένη πολιτική. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν έχουμε λάβει υπόψιν μας κάθε παράμετρο της διαπραγμάτευσης που επισήμως ή ατύπως εξελίσσεται στις Βρυξέλλες.

Όπως αναμένεται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιθανότατα θα έχει έναν εξαιρετικά κρίσιμο και αναβαθμισμένο ρόλο στη διαχείριση των επιδοτήσεων προς τα κράτη-μέλη. Αυτό αναπόφευκτα οδηγεί σε μία κεντρικοποίηση του συστήματος που ναι μεν συμφέρει τη χώρα, ωστόσο στερεί βαθμούς ελευθερίας από κλασσικότερες εθνικές επιλογές. Το καλό της ιστορίας: Δε θα είμαστε (εύκολα) σε θέση να χρηματοδοτήσουμε projects χωρίς αναπτυξιακό πρόσημο στις ελληνικές Περιφέρειες, έστω κι αν αυτό δυσαρεστεί πολιτικούς που βασίζουν την εκλογή τους στη χρηματοδότηση έργων που εύλογα θα χαρακτήριζε ένας συνετός άνθρωπος απολύτως άχρηστα. Και αντίστοιχα δε θα κατευθύνεται προς αυτά ούτε η εθνική συμμετοχή. Το κακό της ιστορίας: Δεν υπάρχει και δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστικό πλάνο αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων συνοχής. Αυτό δεν είναι μαχητό, προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Είτε γιατί χρηματοδοτήσαμε από τα κονδύλια αυτά τα πάντα και -επιδοματικά- τους πάντες είτε γιατί δε φροντίσαμε να μεταφέρουμε την πρακτική γνώση αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων από φυσικά πρόσωπα και εταιρείες με ισχυρή αναπτυξιακή λογική.

Από τη στιγμή, λοιπόν, που σωστά -κατά την προσωπική μου άποψη- επιλέξαμε ως χώρα να παίξουμε το παιχνίδι που γνωρίζουμε καλύτερα την τελευταία δεκαετία (μεταρρυθμίσεις έναντι κονδυλίων), είναι απολύτως αναγκαίο να παίξουμε και το παιχνίδι που δεν έχουμε αγαπήσει εδώ και δεκαετίες: να σχεδιάσουμε και να εφαρμόσουμε ένα τεχνοκρατικό πλάνο ανεξαρτήτως πολιτικού κόστους. Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος ότι θα το πετύχουμε. Το ίδιο, βέβαια, ισχύει για την πλειοψηφία των λαών του κόσμου όταν καλούνται να αφήσουν την comfort zone τους. Πόσο μάλλον για τη χώρα… «I know best». Από την άλλη, ποτέ στο παρελθόν δεν είχε δοθεί τόσο ισχυρή εντολή σε Κυβέρνηση να κάνει ακριβώς αυτό. «Να φτιάξει την οροφή όσο ο καιρός είναι καλός».