Σε μια περίοδο όπου η εγχώρια αγορά ενέργειας καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τεχνικές προκλήσεις και διεθνείς αβεβαιότητες, το Πάσχα αναδεικνύεται για ακόμη μία χρονιά σε κρίσιμο τεστ για την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Η αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε συνδυασμό με τη μειωμένη ζήτηση λόγω των αργιών, δημιουργεί συνθήκες έντονης ανισορροπίας, την ώρα που οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διεθνείς τιμές ενέργειας και το επίπεδο αβεβαιότητας στην αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε χθες στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σειρά συσκέψεων με τη συμμετοχή του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου, του υφυπουργού Νίκου Τσάφου, της ΡΑΑΕΥ, των διαχειριστών (ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ), εκπροσώπων των διυλιστηρίων, προμηθευτών φυσικού αερίου και εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής, με αντικείμενο την ομαλή ηλεκτροδότηση της χώρας και την ασφάλεια εφοδιασμού ενόψει της πασχαλινής περιόδου.
Κατά τη σύσκεψη επιβεβαιώθηκε η πλήρης επάρκεια των ενεργειακών αποθεμάτων, ενώ έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της ευστάθειας του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας τις επόμενες ημέρες.
Η χρονική συγκυρία χαρακτηρίζεται από δύο παράλληλες εστίες πίεσης. Από τη μία, το Πάσχα θεωρείται διαχρονικά μια περίοδος που απαιτεί αυξημένη προσοχή από τους διαχειριστές του συστήματος, καθώς η υψηλή ηλιοφάνεια ενισχύει την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως φωτοβολταϊκά, την ώρα που η κατανάλωση ρεύματος τείνει να υποχωρεί. Από την άλλη, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία τις τελευταίες εβδομάδες προκάλεσε ισχυρό σοκ στις διεθνείς αγορές ενέργειας, τροφοδοτώντας ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού, τις τιμές καυσίμων και το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, διατηρεί την ηγεσία του ΥΠΕΝ και τους αρμόδιους φορείς σε συνεχή εγρήγορση.
Σύμφωνα με πηγές που συμμετείχαν στις χθεσινές συσκέψεις, το σύστημα βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή για την περίοδο του Πάσχα, με τους διαχειριστές να έχουν ήδη ενεργοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για τη διατήρηση της ευστάθειας. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, σε περίπτωση έντονου πλεονάσματος παραγωγής, υπάρχουν δύο βασικές γραμμές άμυνας: αφενός ο τηλεχειρισμός και η αποκοπή παραγωγής από μονάδες ΑΠΕ όπου απαιτείται και αφετέρου η αξιοποίηση της αντλησιοταμίευσης. Στην πράξη, η αντλησιοταμίευση μπορεί να λειτουργήσει σε «αντίστροφη» λειτουργία, απορροφώντας την περίσσεια ενέργειας του συστήματος για την άντληση νερού σε ανώτερο ταμιευτήρα, ώστε να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί σε μεταγενέστερο χρόνο, λειτουργώντας έτσι ως κρίσιμο «ανάχωμα» για την ισορροπία του δικτύου.
Παπασταύρου: Σε εγρήγορση το σύστημα – Δεν υπάρχει κίνδυνος blackout
Οι νευρικές κινήσεις που καταγράφει το Brent και η άνοδος των τιμών ενέργειας και καυσίμων στην εγχώρια αγορά το προηγούμενο διάστημα δεν αποτελούν τη μόνη ανησυχία των ευρωπαϊκών κρατών. Η επάρκεια του εφοδιασμού και η διαθεσιμότητα των καυσίμων λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ παραμένουν στο κάδρο.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, είχε προειδοποιήσει πριν από λίγες ημέρες ότι οι απώλειες προσφοράς αναμένονταν να επιδεινωθούν τον Απρίλιο και τον Μάιο, ενώ ο IEA έχει ήδη κινηθεί προς την κατεύθυνση αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων, ενώ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε καλέσει τα κράτη-μέλη να συντονίσουν μέτρα για την ασφάλεια εφοδιασμού και την προετοιμασία απέναντι σε παρατεταμένη διαταραχή ενεργειακών ροών.
Στο πλαίσιο αυτό, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επιχειρεί να απαντήσει σεμια δικπλή πρόκληση: να διασφαλίσει ότι το σύστημα θα περάσει την περίοδο του Πάσχα χωρίς διαταραχές, δίνοντας έμφαση τόσο στην επάρκεια εφοδιασμού όσο και στην ευστάθεια του ηλεκτρικού δικτύου.
Πάντως, όπως φαίνεται, για την ώρα τόσο η ευστάθεια όσο και οι επάρκεια δείχνουν να είναι διασφαλισμένες. Μετά το πέρας των χθεσινών συσκέψεων , ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι «επιβεβαιώθηκε η πλήρης επάρκεια των ενεργειακών αποθεμάτων, ενώ συγχρόνως διαπιστώθηκε ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ευστάθεια του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας τις επόμενες ημέρες, κατά τις οποίες αυξάνονται οι ΑΠΕ και μειώνεται η κατανάλωση λόγω Πάσχα. Σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, η Ελλάδα διατηρεί την επάρκεια εφοδιασμού της, χάρη στον έγκαιρο σχεδιασμό, τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τη στενή συνεργασία όλων των φορέων. Και αυτό, ανεξάρτητα από τη σταδιακή αποδέσμευση 2 εκατ. βαρελιών πετρελαιοειδών από τα αποθέματά μας που υπερκαλύπτουν τις υποχρεώσεις μας, στο πλαίσιο της δέσμευσης της χώρας μας ως μέλους του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Παρακολουθούμε διαρκώς τις εξελίξεις και βρισκόμαστε σε πλήρη ετοιμότητα και εγρήγορση, ώστε να διασφαλίσουμε την ομαλή λειτουργία της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια και αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα της Κυβέρνησης».
Στο ίδιο πνεύμα, νωρίτερα, σε συνέντευξή του το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης στον ΣΚΑΪ, ο υπουργός είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για blackout, επισημαίνοντας όμως ότι το σύστημα βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση και παρακολούθηση, ακριβώς επειδή η περίοδος απαιτεί προληπτική διαχείριση.
Στρατηγικά αποθέματα: Σταδιακή αποδέσμευση 2 εκατ. βαρελιών
Η κυβέρνηση λαμβάνει ήδη προληπτικά μέτρα για τη διασφάλιση της επάρκειας εφοδιασμού. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η σταδιακή αποδέσμευση περίπου 2 εκατ. βαρελιών πετρελαιοειδών από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, τα αποθέματα αυτά υπερκαλύπτουν τις υποχρεώσεις της Ελλάδας, λειτουργώντας ως επιπλέον δίχτυ ασφαλείας σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, τα διυλιστήρια παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και καταγράφουν τις ροές και τα αποθέματα, σε ένα περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, ενώ η αποδέσμευση των ποσοτήτων εξελίσσεται σταδιακά και ελεγχόμενα.
Η κίνηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δέσμευσης της χώρας ως μέλους του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας και ενισχύει την ετοιμότητα του συστήματος, σε μια συγκυρία όπου η σταθερότητα της αγοράς ενέργειας παραμένει ζητούμενο. Ο IEA είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο αποδέσμευση περίπου 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα των μελών του, τη μεγαλύτερη τέτοια παρέμβαση που έχει γίνει ποτέ, με στόχο να αμβλυνθεί το σοκ στην αγορά.
