Στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις επιπτώσεις τους για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τη διεθνή ασφάλεια αναφέρθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ΣΚΑΙ. Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η επιχείρηση επαναπατρισμού Ελλήνων πολιτών από περιοχές της κρίσης, την οποία χαρακτήρισε ως τη δυσκολότερη των τελευταίων δεκαετιών για το Υπουργείο Εξωτερικών, καθώς πραγματοποιείται μέσα σε συνθήκες κλειστών εναέριων χώρων και ευρύτερης αστάθειας.
Ο Υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν είχε προηγούμενη ενημέρωση για την επίθεση των Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν, επισημαίνοντας ότι βασικός στόχος της Ουάσιγκτον φαίνεται να είναι ο έλεγχος των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων της Τεχεράνης, ενώ για το Ισραήλ προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλειά του απέναντι σε απειλές από το Ιράν και οργανώσεις που συνδέονται με αυτό. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι έχουν ληφθεί μέτρα ασφαλείας για την προστασία της χώρας, διαβεβαιώνοντας ότι η αμερικανική βάση στη Ναυτική Βάση Σούδας δεν βρίσκεται υπό άμεση απειλή.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε επίσης ότι η ανάπτυξη ελληνικών αμυντικών δυνάμεων σε ελληνικό έδαφος και στην Κύπρο αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας και δεν τίθεται προς διαπραγμάτευση, απορρίπτοντας τις αντιδράσεις της Τουρκίας. Παράλληλα, επισήμανε τις δυσκολίες συντονισμού στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την κοινή εξωτερική πολιτική και την ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Τέλος, αναφέρθηκε στις πιθανές οικονομικές συνέπειες της κρίσης, ιδίως σε περίπτωση διατάραξης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, στις τιμές ενέργειας και στον πληθωρισμό. Όπως σημείωσε, η διάρκεια του πολέμου παραμένει αβέβαιη και η Ελλάδα προετοιμάζεται για διαφορετικά σενάρια, ενώ επιμένει στη σημασία της διπλωματίας ως της μόνης βιώσιμης οδού για την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλησπέρα κύριε Υπουργέ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καλησπέρα κύριε Παπαχελά. Σας ευχαριστώ για την τιμητική σας πρόσκληση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να είστε καλά. Ήθελα καταρχάς να σας ρωτήσω πώς πάνε αυτές οι επιχειρήσεις μεταφοράς επαναπατρισμού Ελλήνων, οι οποίοι έχουν μείνει στο εξωτερικό, γιατί καταλαβαίνω ότι αυτή είναι μια βασική προτεραιότητα αυτές τις ώρες.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Εργαζόμαστε νυχθημερόν στο Υπουργείο Εξωτερικών και θα ήθελα μέσα από τη συχνότητά σας να ευχαριστήσω και όλο το προσωπικό του Υπουργείου Εξωτερικών. Είναι μια πραγματικά υπεράνθρωπη προσπάθεια. Προσπαθούμε να απεγκλωβίσουμε από εμπόλεμες ζώνες, οι οποίες περιλαμβάνουν δέκα κράτη, Έλληνες οι οποίοι έχουν εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολη και βεβαίως είναι και οι Έλληνες, οι οποίοι βρίσκονται σε πολλά κράτη της Ανατολικής Ασίας και οι οποίοι, λόγω του ότι είχαν ενδιάμεσες πτήσεις, είτε στο Κατάρ, είτε στα Εμιράτα, αυτή τη στιγμή έχουν πολύ μεγάλη δυσκολία να φτάσουν ως την Αθήνα.
Είναι η πιο σύνθετη άσκηση την οποία έχουμε κάνει στο Υπουργείο Εξωτερικών εδώ και δεκαετίες, για τον επαναπατρισμό Ελλήνων πολιτών από το εξωτερικό. Σήμερα επέστρεψαν με ασφάλεια στην Ελλάδα περισσότεροι από 200 Έλληνες από το Ντουμπάι, από το Άμπου Ντάμπι, βγήκαν από τα Ιεροσόλυμα, στην Αίγυπτο. Κάθε επιχείρηση έχει πολύ μεγάλες ιδιαιτερότητες και δυσκολίες. Θα συνεχισθούν οι επιχειρήσεις επαναπατρισμού και τις επόμενες ημέρες. Κάθε ημέρα θα έχουμε και περισσότερο κόσμο, ο οποίος θα επιστρέφει τόσο από τα Εμιράτα όσο και από το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Ομάν, το Κουβέιτ και όλες τις χώρες, και το Ισραήλ προφανώς.
Έχουμε τις μεγάλες δυσκολίες, κύριε Παπαχελά, διότι ο εναέριος χώρος όλων αυτών των κρατών είναι κλειστός, ανοίγει μόνο αποσπασματικά και περιπτωσιολογικά, οπότε είναι εξαιρετικά δύσκολη άσκηση. Είμαστε από πάνω και εργαζόμαστε για το καλό των Ελλήνων πολιτών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αναρωτιόμουν κατά πόσον και εσείς αλλά και οι άλλοι Ευρωπαίοι ομόλογοί σας είχατε κάποια ενημέρωση από τους Αμερικανούς και το Ισραήλ πριν ξεκινήσει αυτή η επίθεση;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα σας μιλήσω για την δική μας περίπτωση. Δεν είχαμε ενημέρωση για την επίθεση των Ισραηλινών και Αμερικανών στο Ιράν. Όπως γνωρίζετε, πολύ λίγες ημέρες πριν από την επίθεση βρέθηκα στον Λευκό Οίκο και συναντήθηκα με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών. Είχα μια εικόνα της πορείας των συζητήσεων, οι οποίες υπήρχαν στην Γενεύη μεταξύ της αμερικανικής πλευράς και της ιρανικής και αφορούσε το πυρηνικό και το βαλλιστικό πρόγραμμα. Είχα εικόνα ότι οι συζητήσεις αυτές δεν είχαν σημειώσει μεγάλη πρόοδο, αλλά βεβαίως δεν είχαμε ούτε χρονοδιάγραμμα επιθέσεων, ούτε το στρατηγικό σχέδιο Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα, από αυτές τις κουβέντες που είχατε και ήταν σημαντικές και με τον Υπουργό Εξωτερικών, τον κ. Ρούμπιο και άλλους εκεί, ποια είναι η δική σας εντύπωση; Ποιο είναι αυτή τη στιγμή το στρατηγικό σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών; Η αλλαγή καθεστώτος; Είναι κάτι άλλο; Τι ακριβώς είναι στο μυαλό τους και είναι κοινός ο στόχος της Αμερικής - Ισραήλ κατά τη γνώμη σας;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η αίσθησή μου είναι ότι υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα που μπορεί να προσεγγίσει κανείς το ζήτημα...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα, όπως όλοι γνωρίζουμε, στη Σούδα υπάρχει μια αμερικάνικη βάση...
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς να επισημάνουμε ότι το καθεστώς της Σούδας...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα ξέρουμε όλοι ότι έχει πάει μια συστοιχία Patriot στην Κάρπαθο...
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς να επισημάνω ότι είχα επικοινωνία με όλους τους Υπουργούς...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα υπήρξε κάποια αντίδραση από την Τουρκία πιο στιβαρή από αυτή που είδαμε με τις ανακοινώσεις.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αυτή τη στιγμή γνωρίζουμε την ανακοίνωση...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα θέλω να σας ρωτήσω πώς νιώθετε σαν Ευρωπαίος Υπουργός Εξωτερικών...
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δεν είναι μια ευτυχής στιγμή για την Ευρωπαϊκή Ένωση...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα, η μεγάλη απειλή, όπως ξέρετε και για την Ευρώπη...
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Έχετε δίκιο ότι η οικονομική ασφυξία που μπορεί να προκληθεί...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για να καταλήξω με το ερώτημα που ρωτάνε όλοι οι Έλληνες: πόσο καιρό θα κρατήσει αυτός ο πόλεμος και αυτή η κρίση;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κανείς δεν είναι σε θέση να μιλήσει αυτή τη στιγμή...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, να μη ρωτήσω ποιο είναι το καλό σενάριο, γιατί δεν νομίζω ότι υπάρχει, αλλά σας ευχαριστώ πάρα πολύ που ήσασταν σήμερα μαζί μας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τη συζήτηση.
