Παραμένει ισχυρή η ελληνική ναυτιλία, με το 2026 να καταγράφει το μεγαλύτερο order book των τελευταίων δεκαετιών, το οποίο ξεπερνά τα 930 πλοία. «Η ελληνική ναυτιλία εξελίσσεται, ανανεώνεται και είναι πρωτοπόρος σε σχέση με το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Πιστεύουμε σταθερά σε αυτή τη βιομηχανία που υπηρετούμε και αυτό σημαίνει ότι παραμένουμε το ίδιο δυνατοί όσο ήμασταν πάντα», τόνισε η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε προ ολίγου στα Ποσειδώνια.
Επεσήμανε δε ότι το order book των 931 πλοίων επιβεβαιώνει ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες συνεχίζουν να επενδύουν μαζικά στην ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του στόλου τους, παρά το αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον και τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Ανέφικτοι οι στόχοι του ΙΜΟ
Ερωτηθείσα για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας και τις εξελίξεις στον IMO, η πρόεδρος της Ένωσης Μελίνα Τραυλού υποστήριξε ότι ο κλάδος βρέθηκε τα προηγούμενα χρόνια «παγιδευμένος» από τους ιδιαίτερα φιλόδοξους και, όπως τους χαρακτήρισε, ανέφικτους ευρωπαϊκούς στόχους για το κλίμα. Όπως ανέφερε, η επιμονή της Ευρώπης σε περιφερειακά μέτρα οδήγησε τη διεθνή συζήτηση σε κατευθύνσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές τεχνολογικές δυνατότητες της ναυτιλίας, παρά το γεγονός ότι ο κλάδος ευθύνεται μόλις για το 1,6% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Η πρόεδρος της ΕΕΕ εξέφρασε την έντονη αντίθεση της ελληνικής ναυτιλίας στο Net Zero Framework που συζητήθηκε στον IMO, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή του θα μετέτρεπε ουσιαστικά τον διεθνή οργανισμό σε έναν μηχανισμό είσπραξης πόρων χωρίς σαφές πλαίσιο για τη διάθεση των εσόδων που θα συγκεντρώνονταν. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα κινήθηκε συντονισμένα με την ναυτιλιακή κοινότητα και άλλες χώρες, επιλέγοντας να απέχει από τη σχετική ψηφοφορία τον περασμένο Οκτώβριο, εξέλιξη που -κατά την ίδια- συνέβαλε στο να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση και να κατατεθούν εναλλακτικές προτάσεις.
Σήμερα, όπως ανέφερε, εξετάζονται οι νέες προσεγγίσεις που έχουν καταθέσει μεταξύ άλλων η Λιβερία και η Ιαπωνία, με την ελληνική πλευρά να ετοιμάζεται να καταθέσει τις δικές της παρατηρήσεις επ' αυτών καθώς εντοπίζει θετικά και σημεία που χρίζουν βελτίωσης και στις δύο. Η ίδια ωστόσο εμφανίστηκε ικανοποιημένο καθώς πλέον αναγνωρίζεται ευρύτερα πως το προτεινόμενο πλαίσιο χρειάζεται σημαντικές αλλαγές και επανέλαβε ότι στόχος είναι να βρεθεί μια «χρυσή τομή» που θα εξυπηρετεί τόσο τη ναυτιλία όσο και την παγκόσμια οικονομία.
Ερωτηθείσα για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το ETS και το FuelEU Maritime τα μέλη της Ένωσης επεσήμαναν ότι η θέση της ελληνικής ναυτιλίας παραμένει σταθερά υπέρ των παγκόσμιων και όχι των περιφερειακών ρυθμίσεων, καθώς εκτιμάται ότι η ύπαρξη διαφορετικών κανόνων ανά περιοχή δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Αναφέρθηκε μάλιστα ότι το ETS λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας πρόσθετος φόρος που τελικά μετακυλίεται στον Ευρωπαίο πολίτη.
Στο μέτωπο της γεωπολιτικής αβεβαιότητας που έχει επικρατήσει με την κρίση στη Μ. Ανατολή αλλά και το ζήτημα που έχει ανακύψει με το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, η πρόεδρος της Ένωσης επανέλαβε τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, τονίζοντας ότι προβλέπεται ξεκάθαρα από το Δίκαιο της Θάλασσας και γι αυτό η ναυτιλία δεν θα πρέπει να μπαίνει στη θέση να συζητά περιορισμούς ή επιβαρύνσεις σε στρατηγικές θαλάσσιες οδούς. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα πλοία έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο γεωπολιτικών συγκρούσεων και έχουν εργαλειοποιηθεί σε διεθνές επίπεδο, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την προστασία τους.
Δεν είναι ελληνικός ο σκιώδης στόλος
Αναφορά έγινε και στο ζήτημα του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», με την Ένωση να υποστηρίζει ότι πρόκειται για απειλή προς τη ναυτιλία και όχι για πρόβλημα που δημιούργησε η ίδια. Όπως σημειώθηκε, το φαινόμενο ενισχύεται όταν εφαρμόζονται αποσπασματικά ή μονομερή μέτρα και κυρώσεις, που οδηγούν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Παράλληλα, απορρίφθηκε η άποψη ότι ο σκιώδης στόλος αποτελεί κυρίως ελληνικό φαινόμενο, καθώς η ισχυρή παρουσία των Ελλήνων πλοιοκτητών στα δεξαμενόπλοια οδηγεί αναπόφευκτα στο να καταλήγουν ορισμένα μεταπωλημένα πλοία σε τέτοιες δραστηριότητες χωρίς να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου μετά τη μεταβίβασή τους.
Παραμένει το πρόβλημα προσέλκυσης των νέων στο επάγγελμα
Τέλος αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής σημαίας και της προσέλκυσης νέων στο ναυτικό επάγγελμα. Η διοίκηση της Ένωσης αναγνώρισε ότι δεν έχουν γίνει ακόμη τα δραστικά βήματα που απαιτούνται, ενώ οι συνθήκες των τελευταίων ετών – με πολέμους, επιθέσεις σε πλοία και ναυτικούς εγκλωβισμένους σε εμπόλεμες ζώνες – δεν βοηθούν στην προβολή μιας ελκυστικής εικόνας για το επάγγελμα.
Όπως επισημάνθηκε, απαιτείται συνολική αναβάθμιση του ναυτικού εκπαιδευτικού συστήματος, εκσυγχρονισμός του νηολογίου και στενότερη συνεργασία πολιτείας, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, συνδικαλιστικών φορέων και ναυτιλιακής κοινότητας ώστε να καταστεί αναμορφωθεί η εκπαίδευση και να καταστεί το επάγγελμα θελκτική επιλογή για τους νέους.
Σε αυτό το πλαίσιο μάλιστα ερωτηθείσα για την συμβολή της ναυτιλίας στην κοινωνία επεσήμανε ότι φέτος η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών θα υλοποιήσει το μεγαλύτερο πρόγραμμα υποτροφιών στην ιστορία της, με 365 νέους να λαμβάνουν οικονομική στήριξη για μεταπτυχιακές σπουδές σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
