Το «πράσινο φως» για την εφαρμογή του deal ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία καταργεί τους δασμούς στην πλειονότητα των αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων που εισάγονται στην Γηραιά Ήπειρο έδωσαν οι Αντιπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Η συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ» υπογραμμίζεται.
«Στοχεύει στην ενίσχυση μιας σταθερής και προβλέψιμης διατλαντικής εμπορικής σχέσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ισχυρές διασφαλίσεις και διατηρώντας την ευελιξία για να είναι σε θέση να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, εάν χρειαστεί» τονίζεται. Η Κοινή Δήλωση αναμένεται να χρησιμεύσει ως πλατφόρμα για τη συνέχιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ για τη μείωση των δασμών και τη στενή συνεργασία σε κοινές προκλήσεις.
Ο πρώτος (κύριος) κανονισμός καταργεί τους εναπομείναντες τελωνειακούς δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και παρέχει πρόσβαση στην αγορά, μεταξύ άλλων μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων (TRQs) και μειωμένων δασμών για ορισμένα θαλασσινά των ΗΠΑ και δευτερεύοντα γεωργικά προϊόντα. Ο δεύτερος κανονισμός επικεντρώνεται στην επέκταση της αναστολής δασμών για τις εισαγωγές αστακού.
Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης και να προστατευθούν τα συμφέροντα της ΕΕ, οι νομοθέτες συμφώνησαν να θεσπίσουν ισχυρό μηχανισμό άμυνας, ενισχύοντας τις διατάξεις της ρήτρας αναστολής και εισάγοντας μια ρήτρα λήξης, έως το τέλος του 2029, εκτός εάν ληφθούν περαιτέρω μέτρα ώστε η ΕΕ να έχει τα μέσα για να αντιμετωπίσει πιθανές σημαντικές αυξήσεις στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ που προκαλούν ή απειλούν να φέρουν σοβαρή ζημία στους εγχώριους παραγωγούς.
Συγκεκριμένα, κατόπιν αιτήματος από τρία ή περισσότερα κράτη μέλη, από τον κλάδο ή τα συνδικάτα της ΕΕ, ή με δική της πρωτοβουλία, η Κομισιόν θα ξεκινήσει εξέταση για να αξιολογήσει εάν οι αυξημένες εισαγωγές έχουν προκαλέσει ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημία στους παραγωγούς της ΕΕ. Όταν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού.
Επιπλέον, η συμφωνία ενισχύει τους όρους υπό τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού, μέσω εκτελεστικής πράξης. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν οι ΗΠΑ δεν τηρούν τις δεσμεύσεις της Κοινής Δήλωσης, όταν υπονομεύουν με άλλο τρόπο τους στόχους που επιδιώκονται από την Κοινή Δήλωση ή διαταράσσουν τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με την ΕΕ, μεταξύ άλλων με διακρίσεις εις βάρος ή με στοχοποίηση των οικονομικών φορέων της ΕΕ.
Ο μηχανισμός αναστολής μπορεί επίσης να ενεργοποιηθεί όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει την εξουσία να αναστείλει τις παραχωρήσεις που αφορούν προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου προς τις ΗΠΑ, εάν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 οι ΗΠΑ συνεχίσουν να εφαρμόζουν δασμολογικό συντελεστή υψηλότερο από 15% σε προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου που εισάγονται από την ΕΕ.
«Η συμφωνία προβλέπει τακτική παρακολούθηση των οικονομικών επιπτώσεων των μέτρων απελευθέρωσης του εμπορίου στην οικονομία της ΕΕ. Έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού και κάθε τρεις μήνες στη συνέχεια, η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει τους συννομοθέτες για τις αλλαγές στον όγκο συναλλαγών και την αξία των εξαγωγών των ΗΠΑ προς την ΕΕ των αγαθών που καλύπτονται από τον/τους κανονισμό/ούς» υπογραμμίζεται.
«Χαιρετίζω τη συμφωνία που επιτεύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη μείωση των δασμών για τις βιομηχανικές εξαγωγές των ΗΠΑ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφερε χαρακτηριστικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, χαρακτηρίζοντάς τη ως ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο «ισορροπημένο» διατλαντικό εμπόριο.
Σχολιάζοντας τη νέα εξέλιξη υπογράμμισε ότι «αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα υλοποιήσουμε το δικό μας μέρος της κοινής δήλωσης ΕΕ - ΗΠΑ». Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ζήτησε να επισπευθούν οι διαδικασίες εντός ΕΕ ώστε να ολοκληρωθεί άμεσα η εφαρμογή της συμφωνίας. Η συμφωνία θεωρείται σημαντική για τις εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, καθώς αναμένεται να διευκολύνει το διατλαντικό εμπόριο και να μειώσει το κόστος για σειρά βιομηχανικών προϊόντων.
