Διανύουμε τα μέσα Απριλίου του 2026. Πριν από πέντε εβδομάδες, στις αρχές Μαρτίου, ενώ στην Ελλάδα ο δημόσιος διάλογος για τον πρωτογενή τομέα αναλώνεται, δικαιολογημένα, στα ασφυκτικά προβλήματα ρευστότητας, το κλειστό ΟΣΔΕ και την έλλειψη εργατών γης, μόλις λίγα χιλιόμετρα βορειότερα, η Ρουμανία μάλλον αλλάζει τον γεωργικό χάρτη της Ευρώπης…
Η πρόσφατη υπογραφή Μνημονίου στο Πεκίνο, μεταξύ του Ρουμάνου Υπουργού Γεωργίας Florin Barbu και των κινεζικών αρχών, δεν είναι απλώς μια εθιμοτυπική διμερής συμφωνία. Είναι ένα μάλλον ένα μάθημα οικονομικής διπλωματίας που εξασφαλίζει εξαγωγές δισ. ευρώ που μπορεί να μετατρέψει τη Ρουμανία από εξαγωγέα φθηνών πρώτων υλών σε παγκόσμιο παίκτη τροφίμων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Οι αριθμοί της συμφωνίας ζαλίζουν…
Το μέγεθος της συμφωνίας είναι πρωτοφανές για τα βαλκανικά δεδομένα. Βάσει του στρατηγικού πλαισίου, η Ρουμανία θα εξάγει πλέον απευθείας στην τεράστια κινεζική αγορά πάνω από το 30% της εγχώριας παραγωγής της σε γαλακτοκομικά προϊόντα! Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει επίσης, επεξεργασμένο κρέας πουλερικών και αλιεύματα, ενώ σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται συζητήσεις για χοιρινό και σιτηρά.
Πώς τα κατάφεραν;
Σύμφωνα με τη ρουμανική πλευρά, το διαβατήριο για αυτή την επιτυχία ήταν η ποιότητα, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι τα ρουμανικά γαλακτοκομικά διαθέτουν «την πιο καθαρή ετικέτα στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Η Κίνα, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρουμανίας εκτός Ε.Ε., άνοιξε τις πύλες της σε μεγάλες συνεταιριστικές και βιομηχανικές μονάδες που μπορούν να εγγυηθούν όγκο και αυστηρά στάνταρ ασφαλείας.
Στο εμπόριο τροφίμων οι όγκοι αλλά και τα στάνταρ ασφαλείας είναι προαπαιτούμενα για να προχωρήσει η οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία. Στη χώρα μας, τέτοιους όγκους μπορούν να διασφαλίσουν κυρίως συνεταιριστικές μονάδες, ομάδες παραγωγών ή και επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Η πραγματική διάσταση αυτής της επιτυχίας, ωστόσο, κρύβεται στο timing. Το Φεβρουαρίου του 2026, το Πεκίνο ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 7,4%-11,7% για μια πενταετία σε προϊόντα της ΕΕ.
Η κίνηση αυτή αποτελεί ξεκάθαρα εμπορικά αντίποινα απέναντι στους ευρωπαϊκούς δασμούς για τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα (EVs) που επιβλήθηκαν τον Οκτώβριο του 2024.
Την ώρα, λοιπόν, που ευρωπαϊκοί κολοσσοί (όπως οι γαλλικές και ολλανδικές γαλακτοβιομηχανίες) βλέπουν ετήσιες εξαγωγές ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ (2024) να πλήττονται άμεσα από τους νέους δασμούς, η Ρουμανία ελίχθηκε έξυπνα. Αξιοποίησε τις διμερείς της σχέσεις και εξασφάλισε έναν ασφαλή «διάδρομο» για τα δικά της προϊόντα, αφήνοντας τους ανταγωνιστές της να παλεύουν με τους δασμούς.
Τι σημαίνει αυτό το ρουμανικό success story για την ελληνική αγορά;
Για δεκαετίες, η ελληνική αγορά αντιμετώπιζε τις βαλκανικές χώρες συγκαταβατικά, είτε ως δεξαμενές φθηνών εργατικών χεριών είτε ως παραγωγούς χύμα αγροτικών εμπορευμάτων. Σήμερα, η Ρουμανία αποδεικνύει ότι διαθέτει εθνικό στρατηγικό σχέδιο. Μετατοπίζεται από την εξαγωγή χύδην σιτηρών σε οργανωμένα clusters μεταποίησης που παράγουν brand και υπεραξία.
Στον αντίποδα, το ελληνικό Agribusiness, παρότι διαθέτει προϊόντα-ναυαρχίδες παγκόσμιας κλάσης (Φέτα, ΠΟΠ γιαούρτι, ελαιόλαδο), εξακολουθεί να πάσχει από κατακερματισμό. Οι εξαγωγικές μας προσπάθειες στην Ασία παραμένουν συχνά αποσπασματικές και βασίζονται στον ηρωισμό μεμονωμένων εταιρειών, στερούμενες την ομπρέλα μιας επιθετικής, στοχευμένης οικονομικής διπλωματίας υψηλού επιπέδου.
Η παγκόσμια αγορά τροφίμων αναδιατάσσεται βίαια. Το έχουμε γράψει πολλές φορές στο insider πως ο κόσμος αλλάζει και η ασφάλεια τροφίμων είναι ένα από τα πολύ βασικά θέματα που απασχολούν πολλές κυβερνήσεις παγκοσμίως! Το ρουμανικό mega-deal μάς υπενθυμίζει ότι η εξωστρέφεια δεν χτίζεται με ευχολόγια σε ημερίδες, αλλά με ισχυρές βιομηχανικές μονάδες, συνεταιριστικές συμπράξεις ικανές να παράξουν όγκο και Υπουργούς που κλείνουν συμφωνίες στις μεγαλύτερες πρωτεύουσες του κόσμου.
Αν η Ελλάδα δεν επενδύσει άμεσα στο τρίπτυχο «Τυποποίηση – Όγκος παραγόμενων προϊόντων - Οικονομική Διπλωματία», κινδυνεύει να δει τις παραδοσιακές αγορές της να καταλαμβάνονται από τις ταχύτατα ανερχόμενες αγροτικές δυνάμεις της Ανατολικής Ευρώπης.
