Το «εν πολλαίς αμαρτίες» Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ή απλά Γεωργίας όπως το αποκαλούν οι αγρότες) εκλήθη να συμμαζέψει ένας άνθρωπος ευρωπαϊκού προφίλ, με εμπειρία στην διαχείριση μεγάλων οργανισμών Δημοσίου συμφέροντος, με άριστη γνώση των μηχανισμών της ΕΕ αλλά που δεν ξέρει τι θα πει χωράφι, στάβλος, θερμοκήπιο και τρακτέρ. Ο αντίλογος σε αυτό το τελευταίο είναι ότι και όσοι περάσαν και ξέρανε από αυτά… ιδού το αποτέλεσμα.
Ίσως η άγνοια αυτή προσώπων και πραγμάτων να είναι πλεονέκτημα στην παρούσα φάση.
Η ομιλία επί τη αναλήψει των καθηκόντων του, βασίστηκε σε αυτά που ξέρει καλά, την εν εξελίξει διαπραγμάτευση για το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, θέμα απολύτως καθοριστικό για τη νέα ΚΑΠ, που υπερβαίνει την ζωή της παρούσας Κυβέρνησης. Άρα ο κ. Μαργαρίτης Σχοινάς έθεσε τον πρώτο του προσωπικό στόχο, ότι οφείλει να επιτελέσει ένα σημαντικό κι εθνικών διαστάσεων έργο. Παράλληλα, συνδέοντάς το με την επερχόμενη Ελληνική Προεδρία της ΕΕ, υπέδειξε ότι θα πρέπει να προετοιμαστούμε εντατικά και με συνέπεια.
Εξ’ αντικειμένου είναι ο απολύτως κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.
Η ανασύσταση της υπαίθρου σε νέα βάση
Το καλύτερο όμως, το κράτησε για το τέλος των δηλώσεών του: έθεσε την πρωτογενή παραγωγή στο κέντρο των εξελίξεων της επαρχίας, η οποία όπως είπε θα αναγεννηθεί, μόνο εάν ανακάμψει ο πρωτογενής τομέας. Είχε πολλά χρόνια Υπουργός Γεωργίας να αναφερθεί με αυτόν τον τρόπο στο θέμα! Όλοι αναφερόντουσαν στους αγρότες, στα χρήματα της ΕΕ, την ανάγκη για αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής κλπ κλπ, δηλαδή όλους αυτούς τους στόχους που δεν έπιασε ποτέ της η ελληνική πρωτογενής παραγωγή. Η ανασυγκρότηση της ελληνικής επαρχίας, είναι και λόγω των τελευταίων γεωπολιτικών εξελίξεων μια απόλυτη εθνική προτεραιότητα. Ο οιονεί «βιολογικός πόλεμος» που κηρύχθηκε στην Λέσβο (ο υιός πιθανότατα μεταφέρθηκε από την γειτονική Τουρκία, η οποία στο τομέα των ζωονόσων δεν τα έχει καταφέρει καθόλου καλά) είναι ένα πρώτο σημάδι του τι μπορεί να ακολουθήσει στο μέλλον, είτε ακούσια (εδώ μάλλον μεταφέρθηκε από άγριο πτηνό), είτε εκούσια.
Και μια που αναφερθήκαμε στο θέμα του αφθώδους πυρετού και της Λέσβου, η διατήρηση της αγροτικής οικονομίας του νησιού πρέπει να διατηρηθεί σαν κόρη οφθαλμού.
Η πληρωμή της Μ. Πέμπτης θα κρίνει εάν θα υπάρξει γολγοθάς
Έθεσε λοιπόν ο νέος Υπουργός τις βάσεις για ένα αναβαθμισμένο και σύγχρονο ρόλο για το Υπουργείο του. Δυστυχώς, οι αποδέκτες της πολιτικής του, οι αγρότες, δεν δίνουν βάση πια στις δηλώσεις παράδοσης και παραλαβής. Βρίσκονται σε κακή ψυχολογική (λόγω των πολλών αβεβαιοτήτων που βιώνουν) και οικονομική κατάσταση, έχουν ακούσει πολλά ενώ έχουν δει λίγα, κι έχουν χάσει την ελπίδα τους. Και όσοι άκουσαν στην τηλεόραση τις ομιλίες, κράτησαν μικρό καλάθι. Την Μεγάλη Πέμπτη, που θα γίνει μια μεγάλη (?) πληρωμή του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ, θα είναι καθοριστική για το κλίμα που θα διαμορφωθεί και θα κληθεί να πολιτευθεί ο νέος Υπουργός.
Εάν καλυφθεί σημαντικό μέρος των υπολοίπων χρημάτων για το 2015, τότε η «γκρίνια» θα είναι περιορισμένη και στα συνήθη πλαίσια. Εάν όμως μείνουν πολλά υπόλοιπα για τον Ιούνιο, που είναι και το τέλος των πληρωμών, τότε η κατάσταση θα είναι διαφορετική.
Να σημειώσουμε ότι σημαντική ευθύνη για την εξέλιξη του θέματος των πληρωμών κι εν πολλοίς για την εκκόλαψη του προβλήματος ΟΠΕΚΕΠΕ, έπαιξαν δύο θέματα που λίγο έχουν συζητηθεί: πρώτον η πλημμελής, καθυστερημένη και με παλινωδίες (βλέπε… ορθή επανάληψη) έκδοση των κανονιστικών αποφάσεων για τις πληρωμές της προηγούμενης περιόδου και δεύτερο η χωρίς καμία προετοιμασία των αγροτών για τα νέα καινοτόμα μέτρα που κλήθηκαν να υλοποιήσουν. Κατά την εφαρμογή της ΚΑΠ 2023-2027, οι περισσότερες εγκύκλιοι βγήκαν καθυστερημένα έως και κατόπιν εορτής, δημιουργώντας σύγχυση και καχυποψία στους δικαιούχους. Ανακοινώθηκε για παράδειγμα εντελώς ξαφνικά ότι θα δοθούν 62 ευρώ το στρέμμα (τεράστιο ποσό για επιδότηση) για καλλιέργειες που κανείς μέχρι τότε δεν ήξερε: ποιος ήξερε πριν 3 χρόνια το σταροκρίθαρο ή την κινόα που κλήθηκαν να σώσουν την οικολογική τιμή της Ελληνικής γεωργίας;
Η προετοιμασία εφαρμογής της επερχόμενης ΚΑΠ
Η κλονισμένη εμπιστοσύνη των αγροτών μας στην ΚΑΠ, είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η νέα ηγεσία. Ακόμη και την καλύτερη διαπραγμάτευση να επιτύχει στις Βρυξέλλες, οι εδώ φορείς δεν θα το αναγνωρίσουν, εάν δεν γίνουν κατανοητά έγκαιρα, σε πρακτική και εφαρμόσιμη βάση τα ζητούμενα όχι από τους ειδικούς αλλά από τους ίδιους τους αγρότες - δικαιούχους. Οι αγρότες μας έχουν ακούσει (δεν λέμε ξέρουν γιατί κανείς επίσημος δεν το ανακοίνωσε) ότι τα ιστορικά δικαιώματα τελειώνουν και ότι οι επιδοτήσεις θα δίνονται στα καλλιεργούμενα στρέμματα. Πρόκειται για μια μεγάλη αλλαγή, την οποία δεν επιθυμούν πολλοί που έχουν βολευτεί με το παλιό σύστημα (και δεν εννοούμε όσους έχουν βολευτεί με λαθροχειρίες, αυτοί έχουν τον τρόπο τους). Αυτούς τους έχει κανείς προετοιμάσει υπεύθυνα για τα μελλούμενα; Έχοντας ζήσει μια ζωή με παρατάσεις και αναθεωρήσεις, πολλοί ελπίζουν ότι όλο και κάτι θα γίνει και «θα τη βγάλουμε και φέτος». Όσο πιο έγκαιρα και τεκμηριωμένα γνωστοποιηθεί στους αγρότες τι μέλει γενέσθαι, τόσο λιγότερα και ηπιότερα θα είναι τα προβλήματα.
Κι αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των αγροτών.
Δυστυχώς, το Υπουργείο γεωργίας, δεν διαθέτει ούτε τον κατάλληλο μηχανισμό ενημέρωσης, ούτε έχει την πρότερη εμπειρία, ώστε να είναι εγγυημένη η ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Τα μη μεταποιημένα τρόφιμα ξαφνικά στο προσκήνιο
Στο πλήρες όνομα του Υπουργείου, περιλαμβάνεται «και τροφίμων», κάτι το οποίο συνηθίζουμε να ξεχνάμε ή να υποτιμούμε. Επειδή η λειτουργία της αγοράς ανήκει στο Υπουργείο Ανάπτυξης, οι του ΥΠΑΑΤ, φροντίζουν να απέχουν από σχετικές εμπλοκές. Από τις αρχές όμως του έτους, ο τιμάριθμος στο μη τυποποιημένα αγαθά, δηλαδή τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τα κρέατα και άλλα ζωοκομικά, έχει αυξηθεί σε βαθμό που δημιουργεί πρόβλημα σε καταναλωτές, κυβέρνηση και νομισματικές αρχές. Και δυστυχώς έπεται συνέχεια. Με τη νέα αύξηση της τιμής των καυσίμων και των λιπασμάτων, η επιβάρυνση του κόστους παραγωγής είναι πολύ μεγάλη, σε βαθμό που θα απειλήσει την παραγωγή προιόντων και κατά συνέπεια την επάρκεια στην αγορά και τις τιμές.
Υπάρχει τεράστια ανάγκη να εξασφαλιστεί άμεσα ρευστότητα στους παραγωγούς, ώστε να συνεχίσουν, έστω και με προβλήματα την δουλειά τους. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, φαίνεται οτι είναι μάλλον αδύναμα μπρος στις ραγδαίες εξελίξεις. Το πρατήριο στο χωριό μας, δεν άλλαξε τιμές στο πετρέλαιο κίνησης, παρόλο που αγόρασε χονδρική με επιδότηση και όλοι περιμέναμε 20 λεπτά λιγότερα. Στο ενδιάμεσο, οι τιμές είχαν ανέβει τόσο πολύ, που οι καταναλωτές δεν είδαν καμία διαφορά. Μετά το Πάσχα που θα έχουν στεγνώσει και τα χωράφια από τις βροχές, είναι πολλοί αυτοί που θα πέσουν από τα σύννεφα, ξεκινώντας τη νέα καλλιεργητική περίοδο. Οι εαρινές σπορές απαιτούν στο ξεκίνημά τους και καύσιμα και λιπάσματα και τα διαθέσιμα χρήματα των παραγωγών δεν φτάνουν και για τα δύο. Τι θα κάνουν? Δεν θα σπείρουν? Δεν θα ρίξουν αρκετό λίπασμα? Θα ρίξουν όλες τους τις οικονομίες ρισκάροντας;
Το θέμα είναι πολύ κρίσιμο όχι μόνο για το εισόδημα των ίδιων των παραγωγών αλλά και για την ομαλή λειτουργία και επάρκεια της αγοράς. Θα είναι πρώτη φορά στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, όπου εκείνες οι ανακοινώσεις με ξύλινη γλώσσα “Υπάρχει επάρκεια ειδών στην αγορά”, κινδυνεύουν να βγουν αληθινές!!! Ο ρόλος των υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, οφείλει να είναι απόλυτα καθοριστικός και υποστηρικτικός στις όποιες αποφάσεις ληφθούν σε κυβερνητικό επίπεδο.
Αμ’ έπος αμ’ έργον για το νέο Υπουργό που επιθυμεί “ να πάψει αυτό το υπουργείο να είναι απλώς ένα υπουργείο Πληρωμών, αλλά να γίνει το εφαλτήριο, ο καταλύτης για να μπορέσουμε να πετύχουμε αυτή τη συνολική αναδιάταξη του πρωτογενούς τομέα” όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στη ομιλία του.
