Η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελούν, σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ΑΔΜΗΕ Μάνο Μανουσάκη, τη βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης.
Σε άρθρο του στην Καθημερινή, ο κ. Μανουσάκης επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο ηλεκτρισμός εξακολουθεί να καλύπτει μόλις το 23% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Όπως σημειώνει, βασικοί τομείς της οικονομίας, όπως οι μεταφορές, η θέρμανση και μεγάλο μέρος της βιομηχανίας, εξακολουθούν να εξαρτώνται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Υπενθυμίζει, μάλιστα, τις πρόσφατες παρεμβάσεις του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος χαρακτήρισε την αργή πρόοδο του εξηλεκτρισμού ως στρατηγικό λάθος για την Ευρώπη, καθώς και του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, που επισήμανε ότι ο ρυθμός εξηλεκτρισμού παραμένει στάσιμος εδώ και μία δεκαετία.
Κατά τον πρόεδρο του ΑΔΜΗΕ, η Ευρώπη παράγει ολοένα και περισσότερη καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, χωρίς όμως να μπορεί ακόμη να την αξιοποιήσει πλήρως, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να εξαρτάται από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Η εξάρτηση αυτή, όπως τονίζει, επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών, αυξάνει την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών και περιορίζει την ελευθερία άσκησης πολιτικής, δυσχεραίνοντας την πορεία προς τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για την Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, ο εξηλεκτρισμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η χώρα διαθέτει πλούσιο ηλιακό και αιολικό δυναμικό, αλλά και κομβική γεωγραφική θέση που της επιτρέπει να αναπτύξει στρατηγικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως αναφέρει, οι προϋποθέσεις υπάρχουν ώστε η ενεργειακή μετάβαση να μετατραπεί σε αναπτυξιακό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.
Ο κ. Μανουσάκης επισημαίνει ακόμη ότι ο σταδιακός εξηλεκτρισμός μπορεί να έχει σημαντικά οικονομικά οφέλη, καθώς μειώνει την έκθεση νοικοκυριών και επιχειρήσεων στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις, διατηρεί περισσότερα κεφάλαια εντός της ελληνικής οικονομίας και δημιουργεί νέες επενδύσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα, μονάδες αποθήκευσης και παραγωγή εξοπλισμού που σχετίζεται με την ενεργειακή μετάβαση. Παράλληλα, θεωρεί ότι ανοίγει σημαντικές προοπτικές και για την ελληνική βιομηχανία.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη στενή σχέση των ορυκτών καυσίμων με τις γεωπολιτικές εντάσεις, σημειώνοντας ότι οι πόλεμοι και οι διεθνείς κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών αποδεικνύουν πως ο έλεγχος κοιτασμάτων, αγωγών και θαλάσσιων οδών έχει μετατρέψει την ενέργεια σε εργαλείο πολιτικής πίεσης. Αντίθετα, όπως υπογραμμίζει, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ο ήλιος και ο άνεμος, δεν δημιουργούν αντίστοιχες εξαρτήσεις, ενώ περιορίζουν σταδιακά την ανάγκη εισαγωγής καυσίμων μέσω ευάλωτων εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ο πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ σημειώνει ότι η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει σημαντική πρόοδο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και εκτιμά ότι η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού στις μεταφορές, στη θέρμανση και στη βιομηχανία. Για να επιτευχθεί αυτό, τονίζει πως απαιτούνται ισχυρότερα ηλεκτρικά δίκτυα, νέες διασυνδέσεις, περισσότερες υποδομές αποθήκευσης και ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ξεχωριστή σημασία αποδίδει στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες, όπως αναφέρει, επιτρέπουν τη μεταφορά καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από τις περιοχές παραγωγής στα σημεία κατανάλωσης, περιορίζοντας τις περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ, μειώνοντας το κόστος εξισορρόπησης του συστήματος και ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι διεθνείς διασυνδέσεις αναβαθμίζουν τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, δημιουργώντας έναν ηλεκτρικό διάδρομο μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου και ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως κρίσιμου κόμβου του ενιαίου ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος.
Καταλήγοντας, ο κ. Μανουσάκης υπογραμμίζει ότι ο εξηλεκτρισμός αποτελεί προϋπόθεση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, ενώ μπορεί να λειτουργήσει και ως μοχλός ανάπτυξης μιας νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγόμενες τεχνολογίες και εξοπλισμό.
Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα έχει εθνικό συμφέρον να επιταχύνει την πορεία αυτή, ενώ το ίδιο ισχύει και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Ο εξηλεκτρισμός είναι το κλειδί για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την πολιτική αυτονομία», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη μέγιστη αξιοποίηση των εγχώριων ανανεώσιμων πόρων, την ανάπτυξη ισχυρών διασυνοριακών δικτύων και την ουσιαστική ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
