«Διπλή» Πρόσκληση Εκδήλωσης Μη Δεσμευτικού Ενδιαφέροντος για την αξιοποίηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου (στην Αθήνα) αλλά και του αντίστοιχου Σιδηροδρομικού Σταθμού Αθηνών (Σταθμού Λαρίσης) με στόχο τη δημιουργία πόλων πολιτισμού και εστίασης υψηλού επιπέδου, καθώς και την ανάπτυξη συμπληρωματικών χρήσεων στο ευρύτερο γήπεδο, απευθύνει προς ενδιαφερόμενους η ΓΑΙΑΟΣΕ, θυγατρική του Υπερταμείου. Κάθε πρόσκληση αποτελεί το πρόδρομο βήμα της διαγωνιστικής διαδικασίας και αποσκοπεί στη συλλογή προτάσεων και στην εκδήλωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος για την αξιοποίηση και μακροχρόνια εκμετάλλευση του Σταθμού.
Οι ενδιαφερόμενοι φορείς καλούνται να υποβάλουν τις ιδέες, προτάσεις και απόψεις τους έως και την 12η Ιουλίου 2026, ώστε να ληφθούν υπόψη κατά τα επόμενα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου πόλου ανάπτυξης, συνδυασμένων χρήσεων και αναβαθμισμένων αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών. Η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη των Σιδηροδρομικών Σταθμών με νέες κατασκευές και με βάση τα επιτυχημένα διεθνή παραδείγματα, θα συμβάλει ουσιωδώς στην αναβάθμιση της εμπειρίας επιβατών και επισκεπτών, σε συνδυασμό με τον εξωραϊσμό των υπαρχόντων κτιρίων. Επίσης, θα ενισχύσει την τοπική ανάπτυξη και θα αναβαθμίσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής παρέμβασης.
Το ευρύτερο πλάνο
Οι Προσκλήσεις αποτελούν το πρόδρομο βήμα της διαγωνιστικής διαδικασίας και αποσκοπούν στη συλλογή προτάσεων και στην εκδήλωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, είτε για την ενιαία αξιοποίηση και μακροχρόνια εκμετάλλευση των δύο όμορων Σταθμών, είτε για τη διακριτή αξιοποίηση τους. Οι δύο Σταθμοί βρίσκονται πλησίον του κέντρου της Αθήνας και χωροθετούνται εντός του «Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών» συνολικής επιφάνειας 100 στρεμμάτων.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών (Σταθμός Λαρίσης), αποτελεί τον κεντρικό σιδηροδρομικό κόμβο της Αθήνας, τον μεγαλύτερο στην Ελλάδα, και εξυπηρετεί το ενεργό Σιδηροδρομικό δίκτυο, συνδέοντας τις μεγαλύτερες πόλεις και κωμοπόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου, σε άμεση γειτνίαση με το Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών περιλαμβάνει ένα από τα πιο ιστορικά σιδηροδρομικά κτίρια στην Ελλάδα, το οποίο εγκαινιάστηκε το 1884 και μεταποιήθηκε τον 19ο αιώνα από τον Ερνέστο Τσίλλερ.
Η ΓΑΙΑΟΣΕ, έχοντας ήδη εκκινήσει τη διαδικασία ωρίμανσης των περιουσιακών της στοιχείων, δρομολογεί την αξιοποίηση τους ως «Σύνθετο Πολυλειτουργικό Συγκοινωνιακό Κόμβο», ενσωματωμένο στη λειτουργία του ενεργού σιδηροδρομικού δικτύου και σε σύνδεση με τα λοιπά μέσα μεταφοράς, π.χ. Μετρό κ.λ.π.. Ιδανικά, η συνολική έκταση προσφέρεται για εφαρμογή πολλαπλών δυνητικών χρήσεων, όπως εμπορικά καταστήματα, τουριστικές εγκαταστάσεις, φοιτητική στέγη, γραφεία, πολιτιστικές υποδομές και υπέργειοι ή υπόγειοι χώροι στάθμευσης.
Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών
Ο Σ.Σ. Αθηνών, κοινώς γνωστός ως «Σταθμός Λαρίσης», αποτελεί τον κεντρικό σιδηροδρομικό κόμβο της Αθήνας και τον μεγαλύτερο στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εξυπηρετεί όλο το ενεργό Σιδηροδρομικό δίκτυο, προσεγγίζοντας τις μεγαλύτερες πόλεις και κωμοπόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Το ακίνητο βρίσκεται πλησίον του κέντρου της Αθήνας, με καλές προσβάσεις, και εξυπηρετείται άψογα από τη στάση του Μετρό «Σταθμός Λαρίσης». Το συνολικό ακίνητο του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών περιλαμβάνει: (α) τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών (Σταθμό Λαρίσης) και τη γύρω του περιοχή, που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας Πρόσκλησης, (β) το διατηρητέο κτίριο του παλιού Σταθμού Πελοποννήσου και τη γύρω του περιοχή και (γ) εκτεταμένες εκτάσεις σιδηροδρομικής χρήσης.
Στο πλαίσιο της πολεοδομικής μελέτης αξιοποίησης και ρύθμισης του συνολικού ακινήτου του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών, η ιδιοκτησία που τίθεται προς μελέτη ταυτίζεται με το οικοδομικό τετράγωνο Ο.Τ. 76020, εντός του οποίου εντάσσονται οι ανωτέρω εγκαταστάσεις. Η επιφάνεια του ακινήτου του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών, όπως αποτυπώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύει τη μελέτη, ανέρχεται σε 101.189,06 τ.μ. και περιλαμβάνει τόσο τον Σ.Σ. Αθηνών, όσο και τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Πελοποννήσου. Στην περιοχή του Σ.Σ. Αθηνών χωροθετούνται δέκα (10) κτίρια, συνολικής κάλυψης 1.784,16 τ.μ. Σύμφωνα με το εγκεκριμένο ΓΠΣ του Δήμου Αθηναίων (ΦΕΚ 80/Δ/1988 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει) στην ευρύτερη περιοχή του υπόψη οικοδομικού τετραγώνου (Ο.Τ. 76020) όπου βρίσκεται το ακίνητο, επιτρέπονται οι χρήσεις «Γενικής Κατοικίας», ενώ τμήμα αυτού έχει χαρακτηριστεί ως «Περιοχή εγκαταστάσεων μαζικών μεταφορών».
Σύμφωνα με την Ειδική Πολεοδομική Μελέτη και ΣΜΠΕ που εκπονείται από τη ΓΑΙΑΟΣΕ, προτάθηκαν οι ακόλουθοι όροι και περιορισμοί δόμησης (κατά το μέγιστο) και χρήσεις γης: Όροι δόμησης • Συντελεστής Δόμησης (Σ.Δ.) : 3 • Κάλυψη: 40% • Μέγιστο Επιτρεπόμενο Ύψος: 32 μ. • Μέγιστη Επιτρεπόμενη Δόμηση: 100.000 τ.μ. • Στάθμευση: ΦΕΚ 76/Α/2004.
Ειδικότερα, προτείνεται η χρήση Πολεοδομικό Κέντρο-Κεντρικές Λειτουργίες Πόλης του άρθρου 4 του Π.Δ. ΠΔ 59/ 29-06-2018, όπως ισχύει, από το περιεχόμενο του οποίου προτείνεται η επιλογή των εξής χρήσεων: Κοινωνική πρόνοια, Αναψυχή - Κέντρα διασκέδασης, Εκπαίδευση, Τουριστικά καταλύματα, εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής κλπ., Μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις, Στάθμευση (κτίρια-γήπεδα) αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, Πολιτιστικές εγκαταστάσεις, Αποθήκες, Διοίκηση, Εγκαταστάσεις Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, Περίθαλψη, Γωνιές ανακύκλωσης και πράσινα σημεία, Χώροι συνάθροισης κοινού, Συνεδριακά κέντρα, Εμπόριο και παροχή προσωπικών υπηρεσιών, Γραφεία/ Κέντρα έρευνας/ Θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, Εστίαση – Αναψυκτήρια. Επιπλέον, σύμφωνα και με το άρθρο 6Α του Νόμου 3891/2010, επιτρέπονται και οι χρήσεις: Σιδηροδρομικών μεταφορών και Εγκαταστάσεων παροχής σιδηροδρομικών λειτουργιών.
Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου (Αθήνα)
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου είναι ανενεργός και βρίσκεται σε ιδιαίτερα κομβικό σημείο του αστικού ιστού της Αθήνας και διαθέτει άμεση πρόσβαση σε βασικές οδικές αρτηρίες της πόλης, όπως η οδός Κωνσταντινουπόλεως, η οδός Μάρνης και η οδός Αγίου Κωνσταντίνου. Σε άμεση γειτνίαση βρίσκεται ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών (Σταθμός Λαρίσης) και σε πολύ κοντινή απόσταση η στάση του Μετρό, γεγονός που ενισχύει σημαντικά τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση και τη στρατηγική σημασία της θέσης του.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες την αφετηρία της γραμμής που συνδέει την Αθήνα με την Πελοπόννησο μέσω του μετρικού δικτύου του ΟΣΕ. Το κτίριο του Σταθμού Πελοποννήσου οικοδομήθηκε βάσει σχεδίων της Γαλλικής Αποστολής Μηχανικών που είχε κληθεί από τον Χ. Τρικούπη στην Ελλάδα και αργότερα μεταποιήθηκε από τον αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ τον 19ο αιώνα. Πρόκειται για κτίριο εξαιρετικής αισθητικής, δείγμα εκλεκτικισμού, καθώς ενσωματώνει αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του νεοκλασικισμού (συμμετρία στην διάρθρωση της όψης και στην κάτοψη, παραστάδες κλπ) και της Art Nouveau (μεταλλικά στέγαστρα και λοιπά μεταλλικά στοιχεία, καμπυλωτές στέγες) εφάμιλλα του οποίου μπορούν να αναζητηθούν στον Κεντρικό σταθμό Σιρκετζί της Κωνσταντινούπολης, στη Μόσχα και αλλού. Εγκαινιάστηκε στις 30 Ιουνίου 1884 και έκλεισε στις 7 Αυγούστου 2005. Οι δραστηριότητές του μεταφέρθηκαν από τότε στον παρακείμενο σταθμό Λαρίσης, ο οποίος φέρει πλέον το όνομα «Κεντρικός Επιβατικός Σταθμός Αθηνών».
Ο Σ.Σ. Πελοποννήσου αποτελείται από τα εξής βασικά κτίρια: Κτίριο 1: Κεντρικό κτίριο του Σ.Σ. Πελοποννήσου, το οποίο περιλαμβάνει εκδοτήρια, αίθουσες αναμονής και χώρους γραφείων συνολικής επιφάνειας περίπου 1.005 τ.μ.. Κτίρια 2 και 3 (εφαπτόμενα): μηχανοστάσιο 14 τ.μ. και κυλικείο 49,4 τ.μ.. Κτίριο 4: χώροι υγιεινής 54,2 τ.μ.. Κτίριο 5: νεότερης κατασκευής κτήριο που στεγάζει σήμερα κάποιους συλλόγους. Μεταλλικά στέγαστρα αποβάθρων επιφάνειας 493 τ.μ.. Το Κτίριο 1 έχει χαρακτηρισθεί έργο τέχνης, δυνάμει του νόμου 1469/50 «Περί προστασίας ειδικής κατηγορίας οικοδομημάτων και έργων τέχνης μεταγενεστέρων του 1830» και προστατεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας.
Το κτίριο του Σταθμού Πελοποννήσου χωροθετείται εντός του ευρύτερου γεωτεμαχίου του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών (ΚΑΕΚ 050098901001), το οποίο περιλαμβάνει: (α) τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών (Σταθμό Λαρίσης) και τη γύρω του περιοχή, (β) το διατηρητέο κτίριο του παλιού Σταθμού Πελοποννήσου και τη γύρω του περιοχή, που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας Πρόσκλησης και (γ) εκτεταμένες εκτάσεις σιδηροδρομικής χρήσης. Στο πλαίσιο της πολεοδομικής μελέτης αξιοποίησης και ρύθμισης του συνολικού ακινήτου του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών, η ιδιοκτησία που τίθεται προς μελέτη ταυτίζεται με το οικοδομικό τετράγωνο Ο.Τ. 76020, εντός του οποίου εντάσσονται οι ανωτέρω εγκαταστάσεις. Η επιφάνεια του ακινήτου του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών ανέρχεται σε 101.189,06 τ.μ., η οποία περιλαμβάνει και τους δύο σταθμούς.
Η αποκατάσταση και αξιοποίηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου αποτελεί προτεραιότητα για τη ΓΑΙΑΟΣΕ. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάστηκαν και εκκίνησαν ταυτόχρονα τρείς άξονες δράσεων: Λήψη άμεσων μέτρων προστασίας Άμεσες παρεμβάσεις για την προστασία του κεντρικού κτιρίου, οι οποίες εγκρίθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025. Πλήρης αποκατάσταση του κτιρίου Βρίσκεται σε εξέλιξη ανοικτός διαγωνισμός για την εκπόνηση των μελετών πλήρους αποκατάστασης του κεντρικού κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου. Οι μελέτες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική και φυτοτεχνική μελέτη και αναμένεται να υποβληθούν εντός του έτους 2026 στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού προς έγκριση. Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για το ευρύτερο ακίνητο Εκπονήθηκε Μελέτη αξιοποίησης του κεντρικού κτιρίου και του ευρύτερου γηπέδου και έχει ανατεθεί σε Τεχνικό Σύμβουλο η εκπόνηση Τοπογραφικής Μελέτης, Ειδικής Πολεοδομικής Μελέτης (του Ν. 3891/2010) και Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με στόχο τη θεσμοθέτηση Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίζει τις χρήσεις γης, τους όρους και τους περιορισμούς δόμησης.
Το προτεινόμενο σενάριο αξιοποίησης του ευρύτερου ακινήτου αναφέρεται στην πλήρη αξιοποίηση του διατηρητέου κτιρίου και την ανάπτυξη παραπλεύρως του κτιρίου ξενοδοχειακής μονάδας 4* (κατηγορίας upscale), κατόπιν καθαίρεσης του Κτιρίου 5. Ειδικότερα, προτείνεται η αποκατάσταση του διατηρητέου κτιρίου με κεντρική χρήση ως χώρος πολιτισμού (εκθέσεις, συνέδρια κλπ.) και υποστηρικτική εμπορική χρήση ως χώρος εστίασης υψηλού επιπέδου. Όσον αφορά την ανάπτυξη ξενοδοχειακής μονάδας, προτείνεται η δημιουργία ενός art hotel, το οποίο αναμένεται να προσφέρει στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία διαμονής, εστιάζοντας στην τέχνη και τον πολιτισμό. 10Σημειώνεται πως στην ευρύτερη περιοχή του υπό εξέταση γηπέδου εντάσσεται και ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών (Λαρίσης). Η αξιοποίηση του Σταθμού αυτού θα γίνει με ένα μείγμα εμπορικών χρήσεων που θα λειτουργήσει συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά με την ανάπτυξη στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Πελοποννήσου. Η έλλειψη ξενοδοχειακών μονάδων υψηλής ποιότητας στην ευρύτερη περιοχή του Σταθμού Λαρίσης καθιστά την ανάπτυξη αυτή ιδιαίτερα ελκυστική και στρατηγικά εύστοχη, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στην τοπική αγορά φιλοξενίας. Η στρατηγική τοποθεσία κοντά σε σημαντικούς συγκοινωνιακούς κόμβους και πολιτιστικά αξιοθέατα ενισχύει περαιτέρω την ελκυστικότητα των σχεδιαζόμενων έργων.
