Με τον προϋπολογισμό του να φτάνει το 1,5 δισ. ευρώ το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι της Κρήτης είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομών που υλοποιούνται αυτή την περίοδο στη χώρα μας. Είναι, όμως, μόνο ένα από μια σειρά μεγάλων έργων και επενδύσεων που σχεδιάζονται στη Μεγαλόνησο. Από νέους οδικούς άξονες, έως ξενοδοχειακά συγκροτήματα και καζίνο. 

Χθες Σάββατο πραγματοποιήθηκε η τελετή θεμελίωσης του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Ηρακλείου. Το νέο αεροδρόμιο το οποίο υπολογίζεται ότι θα είναι έτοιμο το 2025 θα αντικαταστήσει το «Νίκος Καζαντζάκης» το οποίο έχει ξεπεράσει τα όρια του σε ό,τι αφορά την εξυπηρέτηση επιβατών. Ο Νέος Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου στην περιοχή του Καστελίου θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο αερολιμένα και θα κατασκευαστεί σύμφωνα με ένα σύνολο τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών προκειμένου να ικανοποιήσει τις παρούσες και μελλοντικές ανάγκες κίνησης καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης. Μεταξύ των έργων που θα υλοποιηθούν περιλαμβάνονται και οι οδικές συνδέσεις του νέου αεροδρομίου. 

Το «Νίκος Καζαντζάκης»  

Με τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου μένει να αποφασιστεί το τι θα γίνει με το «Νίκος Καζαντζάκης». Εξάλλου η αξιοποίηση του συγκεκριμένου χώρου συνδέεται απόλυτα με την εκταμίευση του δανείου ύψους 180 εκατ. ευρώ που έχει λάβει το ελληνικό Δημόσιο από την ΕΤΕπ για το αεροδρόμιο στο Καστέλι.

Προκειμένου να αποφευχθεί μια ακόμη περίπτωση «Ελληνικού» και για να μην μείνει η έκταση 3.000 στρεμμάτων ανεκμετάλλευτη για χρόνια στο υπουργείο Υποδομών σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν για πρώτη φορά τις «προτάσεις καινοτομίας» ή όπως λέγονται διεθνώς «unsolicited proposals».

Πρόκειται για ένα εργαλείο που είχε παρουσιαστεί στο προεκλογικό Πρόγραμμα Υποδομών της Νέας Δημοκρατίας το οποίο δίνει τη δυνατότητα στους ιδιώτες να παρουσιάζουν δικές τους μελέτες και προτάσεις για ένα έργο. Ουσιαστικά, αντί να προετοιμαστεί κάποιο έργο από την περιφέρεια Κρήτης ή τον Δήμο, οι ιδιώτες επενδυτές θα παρουσιάσουν τις δικές τους προτάσεις μαζί με τις απαραίτητες προμελέτες. Μετά από διαβούλευση θα επιλεγεί και θα δημοπρατηθεί η πιο κατάλληλη πρόταση.

Οι Γούρνες Ηρακλείου και το καζίνο

Πριν από την ολοκλήρωση του νέου αεροδρομίου και την αξιοποίηση του χώρου του υπάρχοντος θα προηγηθεί όπως όλα δείχνουν η αξιοποίηση της έκτασης της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου, η οποία έχει μείνει αναξιοποίητη από το 1994.  

Αυτή την στιγμή έχει ξεκινήσει το pre-marketing και αναμένεται η έγκριση το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει το ειδικό χωροταξικό σχέδιο (ΕΣΧΑΔΑ) προκειμένου το ΤΑΙΠΕΔ να τρέξει τον σχετικό διαγωνισμό παραχώρησης.

Στην έκταση προβλέπεται η ανάπτυξη υποδομών μικτής χρήσης με ξενοδοχειακές μονάδες, εμπορικούς χώρους, αθλητικές εγκαταστάσεις και μαρίνα. Εκτός και αν αλλάξει ριζικά ο μέχρι τώρα σχεδιασμός στην έκταση των Γουρνών θα χωροθετηθεί και το καζίνο που θα λειτουργήσει στην Κρήτη.

Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης

Ο ΒΟΑΚ είναι ένα από τα πιο σημαντικά έργα της Κρήτης αλλά και ταυτόχρονα ένα από τα μεγαλύτερα έργα της πενταετίας, με προϋπολογισμό που ξεπερνά το 1,5 δισ. ευρώ. Το σχέδιο της προηγούμενης κυβέρνησης για τριπλή διαδικασία, όπου ένα τμήμα θα γινόταν με ΣΔΙΤ, ένα με παραχώρηση και ένα ως δημόσιο έργο, έχει εγκαταλειφτεί πλήρως από την τωρινή ηγεσία του υπουργείου Υποδομών που προωθεί έναν ενιαίο διαγωνισμό.

Το πρόβλημα είναι το πώς θα χρηματοδοτηθεί το έργο με το υπουργείο Υποδομών να εξετάζει δύο σενάρια. Το πρώτο προβλέπει τη δέσμευση εσόδων από άλλη σύμβαση παραχώρησης, πιθανότατα αυτή την Αττικής Οδού. Το δεύτερο αφορά τη χρηματοδότηση του έργου από τα κέρδη που αποκόμισαν οι κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών της ΕΕ από τα ελληνικά ομόλογα. Σε κάθε περίπτωση, τα διόδια θεωρούνται δεδομένα.

Όπως δήλωσε από τα Χανιά χθες Σάββατο ο πρωθυπουργός, ο διαγωνισμός για τον νέο Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης θα προκηρυχθεί το 2021 ενώ σε βάθος έξι έως εννέα μηνών από σήμερα θα κατατεθούν οι τελευταίες μελέτες που εκκρεμούν από τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Περιβάλλοντος.  Μεταξύ άλλων, είπε, έχει τεθεί στο τραπέζι η χρήση κερδών από τα ελληνικά ομόλογα που επιστρέφονται στη χώρα μας από το Ευρωσύστημα (SMPs και ANFAs).

«Ο δρόμος, λοιπόν, αυτός μπορεί να προκηρυχθεί και θα προκηρυχθεί εντός το 2021. Από εκεί και πέρα ο ορίζοντας υλοποίησής του εξαρτάται από τις τελικές τεχνικές προδιαγραφές. Θεωρώ, όμως, ότι άπαξ και το έργο προκηρυχθεί θα μπει πια και αυτό στις ράγες και θα υλοποιηθεί εντός των χρονοδιαγραμμάτων τα οποία θα έχουμε ορίσει», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το λιμάνι Ηρακλείου

Προς αξιοποίηση οδεύει και το λιμάνι Ηρακλείου, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες ανήκει στην ομάδα των λιμένων που θα πωληθούν από το ΤΑΙΠΕΔ, εντός του 2020.  Το Ταμείο ξεκινά διαγωνισμό για την πρόσληψη συμβούλων για τα λιμάνια που θα αξιοποιηθούν με αυτό τον τρόπο, ενώ έχει ήδη προσλάβει συμβούλους για την αξιοποίηση των υπόλοιπων λιμανιών η οποία θα γίνει μέσω παραχωρήσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες τα πρώτα λιμάνια που πιθανολογούνται προς αξιοποίηση μέσω πώλησης μετοχών είναι αυτά της Αλεξανδρούπολης, της Καβάλας, της Ηγουμενίτσας και του Ηρακλείου. Ειδικά για το λιμάνι Ηρακλείου το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην κρουαζιέρα. 

Τα ενεργειακά έργα 

Σημαντικά έργα υποδομών βρίσκονται σε εξέλιξη και στην ενέργεια. Η Διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική αποτελεί το μεγαλύτερο έργο στην ιστορία του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς με συνολικό προϋπολογισμό1 δισ. ευρώ, το οποίο σημαίνει ότι προσεγγίζει σε αξία την υφιστάμενη περιουσιακή βάση του ΑΔΜΗΕ. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες κατασκευής του έργου της μικρής διασύνδεσης της Κρήτης (Κρήτη - Πελοπόννησος), συνολικού προϋπολογισμού 365 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης εντός του 2020.