Αναβάθμιση ήταν και πέρασε. Ο λόγος για την απόφαση του οίκου Standard & Poor's, την περασμένη Παρασκευή, να αναβαθμίσει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας.
Αν και ήταν μια αναπάντεχη κίνηση από την πλευρά του αμερικανικού οίκου αξιολόγησης, η «ανάσα» αισιοδοξίας που έφερε ήταν τόσο βραχεία που δεν κατόρθωσε να αφήσει το αποτύπωμά της ούτε σε μια συνεδρίαση του Χρηματιστηρίου Αθηνών, το οποίο αναζητά εναγωνίως θετικές ειδήσεις από την αρχή του χρόνου μήπως και «ξεκολλήσει» από τα πολυετή χαμηλά στα οποία κινείται το 2016.
Το Χρηματιστήριο Αθηνών τη Δευτέρα έκλεισε σταθεροποιητικά, καταγράφοντας οριακή άνοδο μόλις 0,07%, επηρεαζόμενο πολύ περισσότερο από το report της Morgan Stanley και πολύ λιγότερο από την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από τον οίκο Standard & Poor's.
Οι προειδοποιήσεις της Morgan Stanley για τη διατήρηση του κινδύνου αποχώρησης της Ελλάδας από το ευρώ ήταν αρκετές για να στείλουν άρον άρον… στο χρονοντούλαπο της ιστορίας την πρώιμη αναβάθμιση της αξιολόγησης της Ελλάδας. Για να είμαστε, ωστόσο, δίκαιοι, θα πρέπει να επισημάνουμε πως… μέχρι να χαθεί στην τεράστια ροή πληροφοριών και ειδήσεων για την ελληνική οικονομία η αναβάθμισή της, κατόρθωσε για λίγες ώρες να ρίξει τα spreads των ελληνικών ομολόγων. Τι είναι όμως λίγες ώρες… μπροστά στην αιωνιότητα; Τι είναι λίγες ώρες μπροστά στην επιτακτική ανάγκη επιστροφής της ελληνικής οικονομίας σε βιώσιμη τροχιά ανάπτυξης σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα;
Ο οίκος Standard & Poor's είχε αφήσει να εννοηθεί πως δεν θα προχωρούσε σε μια θετική κίνηση για το rating της ελληνικής οικονομίας πριν την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος.
Προς τέρψη, όμως, των φύσει και θέσει αισιόδοξων, αποφάσισε να κάνει την ανατροπή και να βγάλει την Ελλάδα από την κλίμακα της χρεοκοπίας (εκεί τοποθετούνται άλλωστε οι αξιολογήσεις CCC), οδηγώντας την στη βαθμίδα του B-. Επικαλούμενος μια διευρυμένη συμμόρφωση της Αθήνας στους όρους του τρίτου χρηματοδοτικού προγράμματος που εφαρμόζει, ο αμερικανικός οίκος επιχείρησε να δώσει μια πρώιμη ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία, προεξοφλώντας μια επιτυχημένη ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, ώστε να ανοίξει στη συνέχεια ο δρόμος για την πολυπόθητη συζήτηση ελάφρυνσης του χρέους.
Αν επιχειρήσει ωστόσο κανείς να διαβάσει – πίσω από τις γραμμές – την έκθεση του οίκου Standard & Poor's για την ελληνική οικονομία, γρήγορα θα αντιληφθεί πως παρά τη γενικευμένη αίσθηση αισιοδοξίας που αποπνέει, πίσω της κρύβεται – και μάλιστα καλά – μια σειρά από δυσοίωνες εκτιμήσεις για την επόμενη μέρα της Ελλάδας.
Ο αμερικανικός οίκος προβλέπει πως η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα είναι μηδενική, ενώ εκτιμά πως η πρώτη αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί επιτυχώς μέσα από την επίτευξη ενός ακόμη συμβιβασμού. Σίγουρα ο Standard & Poor's δεν μας λέει κάτι καινούριο, αλλά οι επισημάνσεις του αποτελούν μια πρώτης τάξεως «αφύπνιση» του τι σημαίνει συμβιβασμός μεταξύ Ελλάδας και δανειστών και πόσο επώδυνος είναι αυτός κάθε φορά που έρχεται…
Οι αναλυτές του οίκου αξιολόγησης προειδοποιούν, ακόμη, πως η πιθανότητα επιστροφής της Ελλάδας στις αγορές στο τέλος του τρίτου χρηματοδοτικού προγράμματος είναι χαμηλή. Το τρίτο πακέτο διάσωσης της χώρας εκπνέει – βάσει των μέχρι στιγμής σχεδιασμών πάντα – στα μέσα του 2018. Αν και τότε η Ελλάδα δεν μπορέσει να επιστρέψει στις αγορές για δανεισμό, πότε ακριβώς θα είναι σε θέση να το κάνει;
Μάλιστα ο οίκος σπεύδει να προειδοποιήσει πως η ελληνική οικονομία θα κινδυνεύσει εκ νέου να υποβαθμιστεί, εάν η κυβέρνηση δεν υλοποιήσει τη «φιλόδοξη» μεταρρυθμιστική ατζέντα για την οποία έχει δεσμευθεί, βάσει των όρων που προβλέπει το μνημόνιο.
Και όλα αυτά ενόψει της πρώτης αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος. Μια αξιολόγηση, για την οποία όλοι θέλουν να τελειώσει γρήγορα, αλλά κανείς δεν βλέπει ότι ακόμη δεν έχει αρχίσει…
