Ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα σχετικά με την ποιότητα του αέρα στην Ελλάδα, καθώς τουλάχιστον 14 ελληνικές πόλεις βρίσκονται αρκετά πάνω από τα όρια που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την προστασία της ανθρώπινης υγείας.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς πλατφόρμας παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα IQAir, η πόλη της Λαμίας διατηρεί την αρνητική πρωτιά μεταξύ 70 περιοχών σε ολόκληρη την επικράτεια, έχοντας την πιο επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, καθώς η συγκέντρωση αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 το 2025 ήταν περισσότερες από τέσσερις φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια.
Όπως προκύπτει από τις μετρήσεις της IQAir, η μέση ετήσια συγκέντρωση μικροσωματιδίων στην πόλη της Φθιώτιδας έφτασε τα 20,9 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, όταν η αντίστοιχη τιμή ήταν 15,8 μικρογραμμάρια.
Στην δεύτερη θέση βρίσκεται ο Άγιος Γεώργιος Πέλλας με 20,8 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα και έπονται οι Σέρρες (20,7), Κατερίνη (19,8), Τρίκαλα (19,3) και Δράμα (19).
Την πρώτη δεκάδα κλείνουν τα Ιωάννινα, η Κομοτηνή, η Λάρισα και η Θεσσαλονίκη, ενώ σοβαρό πρόβλημα υπάρχει και σε 4 ακόμα πόλεις της χώρας (Έυοσμος, Βόλος, Πτολεμαΐδα, Κόρινθος), καθώς η συγκέντρωση αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 ξεπερνούσε τα επιτρεπόμενα όρια του ΠΟΥ κατά τουλάχιστον τρεις φορές.
Σε σχέση με το 2024, η κατάσταση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης επιδεινώθηκε στις 5 από τις 10 πιο επιβαρυμένες περιοχές της Ελλάδας, ενώ βελτιώθηκε αισθητά σε Άγιο Γεώργιο και Κατερίνη.
Στον αντίποδα, ο Άγιος Νικόλαος στην Κρήτη διατήρησε την πιο καθαρή ατμόσφαιρα για το 2025 με την συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων να υπολογίζεται στα 5,8 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, ενώ ακολουθούν η Βουλιαγμένη Αττικής, το Ρίο και το Ακταίο στην Αχαΐα και η περιοχή του Παπάγου στην Αθήνα.
Αξίζει να σημειωθεί πως σε ακόμα 35 πόλεις της χώρας η συγκέντρωση αιωρούμενων μικροσωματιδίων είναι 2-3 φορές υψηλότερη από τα επιτρεπόμενα όρια, συμπεριλαμβανομένης της Αθήνας και του Πειραιά, ενώ σε 21 άλλες περιοχές η συγκέντρωση σωματιδίων ξεπερνά τα όρια 1-2 φορές.
Σημειώνεται πως σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια για την συγκέντρωση αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 είναι τα 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα.
Τι είναι τα PM2.5 και γιατί θεωρούνται τόσο επικίνδυνα
Τα PM2.5 είναι μικροσκοπικά σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα — περίπου τριάντα φορές λεπτότερα από μια ανθρώπινη τρίχα. Λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους δεν σταματούν στη μύτη ή στον λαιμό, αλλά φτάνουν βαθιά στους πνεύμονες και μπορούν να περάσουν ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι επιστημονικές έρευνες τα συνδέουν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης:
- Καρδιαγγειακών νοσημάτων
- Εγκεφαλικών επεισοδίων
- Καρκίνου του πνεύμονα
- Άσθματος
- Χρόνιων αναπνευστικών παθήσεων
- Πρόωρης θνησιμότητας
Για τον λόγο αυτό η ατμοσφαιρική ρύπανση θεωρείται σήμερα ο σημαντικότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.
