Τελευταία ενημέρωση 12:52
Προπαρασκευαστικές, έμμεσες συνομιλίες θα έχουν ΗΠΑ και Ιράν εντός εβδομάδας με αντιπροσωπείες στη Ντόχα, ενόψει της υπογραφής συμφωνίας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που είναι προγραμματισμένη για την Παρασκευή στις 19 Ιουνίου στην Γενεύη της Ελβετίας.
ΥΠΕΞ: Η Ελλάδα χαιρετίζει τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν
«Ξεχωριστές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις με κάθε μία από πλευρές θα διεξαχθούν αυτή την εβδομάδα στη Ντόχα, πριν την επίσημη υπογραφή στην Ελβετία και την έναρξη τεχνικών συνομιλιών», δήλωσε στο AFP διπλωμάτης που πρόσκειται στις συνομιλίες, ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μεσολαβητές του Κατάρ αποχώρησαν από την Τεχεράνη έπειτα από «17 ώρες έντονων διαπραγματεύσεων» που ξεκίνησαν χθες Κυριακή και κατέληξαν σε συμφωνία.
Υπενθυμίζεται πως ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι «ολοκληρώθηκε» συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν, ανακοινώνοντας το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την «άμεση» άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, περίπου ένα τέταρτο μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ πως συνήφθη συμφωνία, το πρωί της Δευτέρας ώρα Πακιστάν.
«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε, με τις διεθνείς τιμές να υποχωρούν κατακόρυφα στο άκουσμα της συμφωνίας.
Σημειώνεται πως περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου περνούσε από το Ορμούζ πριν η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μειωθεί κατακόρυφα στις αρχές Μαρτίου λόγω ιρανικών επιθέσεων. Η διακοπή της προσφοράς πετρελαίου στο Ορμούζ προκάλεσε τη μεγαλύτερη διακοπή της προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία.
«Αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή», ανέφερε σε νεότερο μήνυμά του.
Τα ισραηλινά στρατεύματα δεν θα αποχωρήσουν από τις περιοχές που ελέγχουν στον Λίβανο
Το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τις περιοχές που έχει καταλάβει στον Λίβανο και, αν το Ιράν επιτεθεί στο Ισραήλ λόγω γεγονότων στον Λίβανο, το Ισραήλ θα απαντήσει, προειδοποίησε ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς. Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί -σε συνομιλία με τους ομολόγους του της Αιγύπτου, του Ιράκ και της Τουρκίας- τόνισε ότι οι επιθέσεις του Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου πρέπει να σταματήσουν εντελώς και πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ φέρουν την ευθύνη για την εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου.
«Πιθανή» η παρουσία Τραμπ στην Ελβετία
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, που διετέλεσε μεσολαβητής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν ανακοινώσει τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
«Τώρα που συνήφθη η συμφωνία, οι μεσολαβητές θα διευκολύνουν σειρά συναντήσεων αυτή την εβδομάδα. Αυτές οι προκαταρκτικές συζητήσεις για την εφαρμογή (της συμφωνίας) θα βάλουν τα θεμέλια για τις τεχνικές συνομιλίες και κατόπιν την επίσημη τελετή υπογραφής», ανέφερε ο Σαμπάζ Σαρίφ, μεσολαβητής-κλειδί στην προσπάθεια με σκοπό να τερματιστεί η σύρραξη που άρχισε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.
Ο Aμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε σχετικά στο Fox News ότι σχεδιάζει να είναι παρών στην υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και το Ιράν, που αναμένεται την Παρασκευή στην Ελβετία, προσθέτοντας ότι είναι «πιθανή» η παρουσία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. «Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε ο αντιπρόεδρος στο τηλεοπτικό δίκτυο που προτιμά η δεξιά στις ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο Iρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί δήλωσε τη νύχτα της Κυριακής προς Δευτέρα ότι η συμφωνία που σύναψε η Ισλαμική Δημοκρατία με τις ΗΠΑ προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Παράλληλα, ο Καζέμ Γαριμπαμπαντί ανέφερε πως το πρωτόκολλο της συμφωνίας που ανακοινώθηκε ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών ενόψει της κατάληξης σε οριστική συμφωνία. «Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γαριμπαμπαντί, προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των ΗΠΑ.
Ο διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, έκανε λόγο για τέσσερα θέματα: «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.
Μάλιστα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν, με ρήτρα του να προβλέπει άμεση αποδέσμευση πόρων της Ισλαμικής Δημοκρατίας παγωμένων στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το έγγραφο, σημείωσε το πρακτορείο, προβλέπει «την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων που έχουν παγώσει κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου. «Το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο -- που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο και δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.
«Πυρ και μανία» κατά Νετανιάχου ο Τραμπ - «Δεν έχει καμία γαμ... ικανότητα κρίσης»
Νωρίτερα χθες, ο Τραμπ είχε δηλώσει στο Axios ότι η διαδικασία καθυστέρησε λόγω των ισραηλινών επιθέσεων στη Βηρυτό. «Τα έκανε όλα άνω κάτω. Καθυστέρησε την υπογραφή κατά λίγες ώρες. Υποτίθεται ότι θα γινόταν τώρα. Τώρα έχει προγραμματιστεί να γίνει σε λίγες ώρες», δήλωσε ο Τραμπ σε τηλεφωνική συνέντευξη, ανέφερε το Axios.
Ο Τραμπ δεν έκρυψε την αγανάκτησή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον οποίο, όπως είπε, επέπληξε. «Έγινα έξαλλος. Δεν έχει καμία γαμ... ικανότητα κρίσης. Του το είπα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ είχε νωρίτερα εκφράσει την απογοήτευσή του με ανάρτηση στο Truth Social για τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές σήμερα στα νότια προάστια της Βηρυτού, προπύργιο της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ, οι οποίες άφησαν πίσω τους τρεις νεκρούς.
«Η επίθεση σήμερα το πρωί στη Βηρυτό δεν έπρεπε να είχε συμβεί, ειδικά αυτή τη συγκεκριμένη ημέρα που είμαστε τόσο κοντά σε μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν», έγραψε. Το Ισραήλ δήλωσε ότι ενήργησε σε απάντηση σε πυρά της Χεζμπολάχ στο βόρειο Ισραήλ.
«Το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να αμύνεται έναντι απειλών, αλλά η επίθεση στην οποία απάντησε ήταν πολύ περιορισμένης εμβέλειας και ασήμαντη», υποστήριξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην ανάρτησή του.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν είχε προηγουμένως κατηγορήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους μετά τις επιθέσεις, οι οποίες, όπως είπε, κινδύνευαν να θέσουν σε κίνδυνο τις συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ο ΓΓ του ΟΗΕ Γκουτέρες χαιρετίζει το «κρίσιμο βήμα» προς την ειρήνη
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε χθες Κυριακή τη συμφωνία που ανακοίνωσαν ότι έκλεισαν οι ΗΠΑ και το Ιράν και προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών και το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, κάνοντας λόγο για «κρίσιμο βήμα» προς την αποκατάσταση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή. «Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», τόνισε ο κ. Γκουτέρες, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας με την ευκαιρία διάφορες χώρες για τον μεσολαβητικό ρόλο τους, ξεκινώντας από το Πακιστάν.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πως τα κράτη μέλη της G7 αναμένεται να συζητήσουν από σήμερα στην Εβιάν, στη Γαλλία, τα «επακόλουθα» της συμφωνίας που ανακοίνωσαν πως έκλεισαν οι ΗΠΑ και το Ιράν, ιδίως το «ξανάνοιγμα» του στενού του Ορμούζ «με διάρκεια».
«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο γάλλος πρόεδρος σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram, μετά την άφιξη του στην πόλη στις όχθες της λίμνης Λεμάν, όπου θα υποδεχτεί από σήμερα και για τρεις ημέρες τον Ντόναλντ Τραμπ και τους ηγέτες της Γερμανίας, του Καναδά, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας και της Βρετανίας.
Επίσης, οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας --σχήμα γνωστό ως E4-- εξήραν χθες Κυριακή τη συμφωνία των ΗΠΑ και του Ιράν, που προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου ανάμεσά τους, κι εξέφρασαν τη βούλησή τους να προχωρήσουν στην άρση κάποιων κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας με κοινή ανακοίνωσή τους.
«Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τον ΔΟΑΕ προς τον σκοπό αυτό», ανέφεραν οι επικεφαλής των κυβερνήσεων των τεσσάρων χωρών με κοινή ανακοίνωσή τους. Εξέφρασαν ακόμη την ετοιμότητά τους να προχωρήσουν «στην άρση των σχετικών κυρώσεων σε ανταπόδοση ξεκάθαρων και επαληθεύσιμων μέτρων από την πλευρά το Ιράν όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του».
