Στα υψηλότερα επίπεδά τους από τον Ιούνιο σκαρφάλωσαν οι τιμές του πετρελαίου τη Δευτέρα, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκαλεί παγκόσμια ανησυχία στις αγορές και όχι μόνο για τα διαθέσιμα αποθέματα αργού.
Στο επίκεντρο αυτών των ανησυχιών βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ - μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς στον κόσμο, η οποία μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου, καθώς επιτρέπει στα φορτηγά πλοία να διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
«Ο πιθανός αντίκτυπος στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και την παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να είναι τόσο σημαντικός που είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα χειρότερο σενάριο, δηλαδή να μην διέρχεται κανένα τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Τζιμ Μπούρκχαρντ, αντιπρόεδρος και παγκόσμιος επικεφαλής έρευνας αργού πετρελαίου στην S&P Global Energy.
Ανώτερος αξιωματούχος των Ιρανών Επαναστατικών Φρουρών δήλωσε τη Δευτέρα ότι το στενό έκλεισε και ότι το Ιράν θα χτυπήσει οποιοδήποτε πλοίο προσπαθήσει να περάσει, ανέφερε το Reuters, επικαλούμενο ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Ωστόσο, δεν έχει πραγματικά σημασία αν το κλείσιμο είναι επίσημο ή όχι, δήλωσε η Τρέισι Κούι, διευθύντρια παγκόσμιας έρευνας φυσικού αερίου στο OPIS. Τα πλοία στο Στενό θα έπρεπε ήδη να έχουν σταματήσει, δεδομένου του επιπέδου κινδύνου που υπάρχει, δεδομένων των ανησυχιών για την ασφάλεια και των αυξανόμενων τιμών στα ναυτιλιακά ασφάλιστρα, σημείωσε.
Είναι χαρακτηριστικό πως στις 28 Φεβρουαρίου 2026 καταγράφηκαν έως 30 κινήσεις προς το Ορμούζ από τον Ινδικό Ωκεανό και έως 80 αναχωρήσεις προς τα ανοιχτά.
Η εικόνα, ωστόσο, επιδεινώθηκε ταχύτατα: Την 1η Μαρτίου οι εξερχόμενες διελεύσεις περιορίστηκαν στις 35 και οι εισερχόμενες στις 5, στις 2 Μαρτίου καταγράφηκαν μόλις 5 έξοδοι και 3 είσοδοι, ενώ έως το πρωί της 3ης Μαρτίου είχαν σημειωθεί 5 έξοδοι και μόνο μία είσοδος.
«Πρόκειται για ένα σοκ εφοδιασμού με αβέβαιο χρονοδιάγραμμα, όταν η κρίσιμη μεταβλητή είναι η διάρκεια», δήλωσε η Άντζι Τζίλντεα, επικεφαλής ενεργειακής στρατηγικής των ΗΠΑ της KPMG, στο MarketWatch τη Δευτέρα, σημειώνοντας ότι η παρατεταμένη αναστάτωση στο Στενό του Ορμούζ «μεταφράζεται άμεσα σε ένα περιβάλλον υψηλότερων τιμών πετρελαίου».
Τη Δευτέρα, το Brent πρόσθεσε 6,7% στα 77,74 δολάρια στο ICE Futures Europe, ενώ σήμερα συνεχίζει το ράλι του ανεβαίνοντας πάνω από 4%, διαπραγματευόμενο στα 80,88 δολάρια. Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο West Texas Intermediate ανεβαίνει 3,6% και βρίσκεται στα 73,82 δολάρια.
20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα
Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου την ημέρα διέρχονται από το στενό κάθε μέρα - το ισοδύναμο περίπου του 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών πετρελαίου, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 15,5 εκατομμύρια έως 16 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα και περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προϊόντων διύλισης και υγρών φυσικού αερίου, δήλωσε η Ρεμπέκα Μπάμπιν, διευθύνουσα σύμβουλος της CIBC Private Wealth.
«Εάν οι ροές περιοριστούν ουσιαστικά για μια παρατεταμένη περίοδο, αυτό αντιπροσωπεύει ένα πολύ σημαντικό μέρος της παγκόσμιας εμπορικής προσφοράς», είπε.
Οι στρατηγικοί αναλυτές στην Macquarie δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι ο κόσμος μπορεί να διαχειριστεί το κλείσιμο του στενού για μία έως δύο εβδομάδες, αλλά ο αντίκτυπος στις τιμές του πετρελαίου θα κλιμακωθεί «ταχέως μετά την τρίτη εβδομάδα και σίγουρα μετά την τέταρτη εβδομάδα».
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα μπορούσε να διαρκέσει τέσσερις έως πέντε εβδομάδες ή και περισσότερο.
Εναλλακτικές
Το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή που φιλοξενεί πέντε από τις 10 μεγαλύτερες χώρες παραγωγής πετρελαίου στον κόσμο: τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράν και το Κουβέιτ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Η μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου από τους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου θα μπορούσε να βοηθήσει. Αλλά ακόμη και αν υπάρχει περισσότερη προσφορά στην αγορά, «αν δεν μπορεί να περάσει από το Στενό του Ορμούζ, δεν θα κάνει μεγάλη διαφορά», δήλωσε η Τζίλντεα της KPMG.
Η απόφαση των μεγάλων παραγωγών αργού πετρελαίου το Σαββατοκύριακο να αυξήσουν την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα από τον Απρίλιο πέρασε απαρατήρητη σε μεγάλο βαθμό από την αγορά πετρελαίου. Ο OPEC αύξησε τις ποσοστώσεις παραγωγής του κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους, αλλά τις σταμάτησε το πρώτο τρίμηνο του 2026 λόγω ανησυχιών για ένα παγκόσμιο πλεόνασμα προσφοράς.
Συμφωνώντας να αυξήσουν την παραγωγή, τα οκτώ μέλη του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών και οι σύμμαχοί τους, οι οποίοι συναντήθηκαν εικονικά την Κυριακή, έδειξαν ότι είναι έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα εάν χρειαστεί, αλλά «δεν είναι διατεθειμένοι να ανοίξουν επιθετικά τις στρόφιγγες σε αυτό το στάδιο», έγραψε ο Jorge Leon, ανώτερος αντιπρόεδρος και επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στην Rystad Energy.
Άλλες «λύσεις» για τη διακοπή της θαλάσσιας διαμετακόμισης μέσω του Στενού του Ορμούζ είναι επίσης πολύ περιορισμένες, δήλωσε η Μπάμπιν της CIBC. Η πιο αξιοσημείωτη θα ήταν ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος επιτρέπει στο αργό πετρέλαιο να παρακάμπτει το στενό και να φτάνει στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο αγωγός έχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα περίπου 3 εκατομμυρίων έως 4 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, σημείωσε η Babin. Αυτό μπορεί να «ανακουφίσει κάπως τις ανησυχίες, αλλά σαφώς δεν μπορεί να αντικαταστήσει» τον πλήρη όγκο που κανονικά διέρχεται από το στενό. Επίσης, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι «οι διαδρομές εκτροπής δεν είναι εντελώς ακίνδυνες», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι ο αγωγός Ανατολής-Δύσης έχει στοχοποιηθεί σε προηγούμενες περιφερειακές συγκρούσεις.
