Η μείωση των περιττών επεμβατικών βιοψιών για τη διάγνωση όγκων αποτελεί στοίχημα για κάθε Σύστημα Υγείας, αλλά προϋποθέτει την χρήση απεικονιστικών εξετάσεων υψηλής ακριβείας, ευαισθησίας και ειδικότητας, όπως είναι η Μαγνητική Τομογραφία (MRI), η αξονική τομογραφία (CT) και η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), με την παράλληλη «ανάγνωση» των ευρημάτων από έμπειρους ακτινοδιαγνώστες και επεμβατικούς ακτινολόγους.
Ο ρόλος της καινοτόμου εξέτασης πυρηνικής ιατρικής PSMA PET/CT
Ειδικά στον καρκίνο του προστάτη, την πιο συχνή μορφή καρκίνου στους άνδρες (πλήττει 1 στους 8 άνδρες) και 2η αιτία θανάτου από καρκίνο στο ανδρικό φύλο, μετά τον καρκίνου του πνεύμονα, αληθινή επανάσταση στη διάγνωσή του έχει φέρει την τελευταία 2ετία μια επαναστατική τεχνική απεικόνισης, το PSMA PET/CT, ως καινοτόμος διαγνωστική μέθοδος για τους όγκους στον προστάτη.
Πρόκειται για μια προηγμένη εξέταση πυρηνικής ιατρικής που συνδυάζει την τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) με την αξονική τομογραφία (CT) και είναι ειδικά σχεδιασμένη για την ανίχνευση και την παρακολούθηση του καρκίνου του προστάτη, η οποία πραγματοποιείται με την χορήγηση ενδοφλεβίως μικρής ποσότητας ειδικού ραδιοφαρμάκου το οποίο «επισημαίνει» τις περιοχές όπου υπάρχουν καρκινικά κύτταρα.
H κλασική προσέγγιση για την επιβεβαίωση της διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη
Η κλασική προσέγγιση για την επιβεβαιωμένη διάγνωση των όγκων στον προστάτη περιλαμβάνει την βιοψία (μια επεμβατική τεχνική) ή εναλλακτικά την μέθοδο PSMA PET/CT, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καινοτόμος διαγνωστική μέθοδος για τους όγκους στον προστάτη, πριν τη βιοψία. Ωστόσο, μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «European Journal of Radiology», φανερώνει ότι σε ορισμένους ασθενείς με καρκίνο του προστάτη θα μπορούσε να προσφερθεί θεραπεία, χωρίς να υποβληθούν πρώτα σε βιοψία. Στη μελέτη συμμετείχαν 880 άνδρες που επισκέφθηκαν την κλινική του πανεπιστημιακού νοσοκομείου UCLH (University College London Hospital) με υποψία όγκου στον προστάτη, σε διάστημα ενός έτους.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η βιοψία παραμένει η τυπική μέθοδος επιβεβαίωσης της διάγνωσης καρκίνου του προστάτη, αλλά αποτελεί μια επεμβατική διαδικασία που ενέχει μικρό κίνδυνο μόλυνσης, εμφάνισης ουρολογικών επιπλοκών και άλλων παρενεργειών. Η μείωση της εξάρτησης από την βιοψία-πάντοτε για μια προσεκτικά επιλεγμένη ομάδα ασθενών-θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ταχύτερη πρόσβαση στη θεραπεία και σε λιγότερη δυσφορία και άγχος για τους ασθενείς, χωρίς να διακυβεύεται η ασφάλεια.
Η διάγνωση σε ορισμένους καρκίνους του προστάτη μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μαγνητικής τομογραφίας MRI, με τα ευρήματα της μελέτης να υποδηλώνουν πως ορισμένοι ασθενείς μπορεί να μην χρειάζονται ούτε την διαγνωστική μέθοδο PSMA PET scan επιπλέον της μαγνητικής τομογραφίας (MRI). Όπως υπογραμμίζει ο σύμβουλος ακτινολόγος του πανεπιστημιακού νοσοκομείου UCLH, Άλεξ Κίρκχαμ: «Για ορισμένους καρκίνους, ήδη θεραπεύουμε τους ασθενείς αποκλειστικά με βάση την απεικόνιση, χωρίς να τους υποβάλλουμε πρώτα σε επεμβατική βιοψία. Η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι ο καρκίνος του προστάτη θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προστεθεί σε αυτή τη λίστα. Εάν μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε τα ευρήματα σε μεγαλύτερες, πολυκεντρικές μελέτες, μια προσεκτικά επιλεγμένη ομάδα ασθενών θα μπορούν να φτάνουν στη θεραπεία πιο γρήγορα, αποφεύγοντας μια διαδικασία η οποία αν και γενικά θεωρείται ασφαλής, δεν είναι χωρίς κινδύνους και χωρίς αίσθημα δυσφορίας».
Ο Άλεξ Κίρκχαμ προσθέτει πως ένα ποσοστό καρκίνων του προστάτη διαθέτει μια πραγματικά χαρακτηριστική εμφάνιση στην μαγνητική τομογραφία, την οποία οι έμπειροι ακτινοδιαγνώστες μπορούν να αναγνωρίσουν με πολύ υψηλό βαθμό βεβαιότητας.
Πρώτος σε συχνότητα εμφάνισης ο καρκίνος του προστάτη στο Ηνωμένο Βασίλειο
Ο καρκίνος του προστάτη είναι πλέον ο πιο συχνός καρκίνος στο Ηνωμένο Βασίλειο, με περισσότερους από 64.000 άνδρες να διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο, με όγκο στον προστάτη. Τα περιστατικά είναι τόσο πολλά που μοιραία ο καρκίνος του μαστού (μέχρι πρόσφατα ο πιο συχνός καρκίνος στον γενικό πληθυσμό) έχει περάσει στη δεύτερη θέση.
Από την μεριά του, ο καθηγητής Μαρκ Έμπερτον από το Τμήμα Χειρουργικής και Επεμβατικών Επιστημών του Πανεπιστημίου University College London και σύμβουλος νευρολόγος του νοσοκομείου UCLH υπογραμμίζει: «Παγκοσμίως, πραγματοποιούνται περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βιοψίες προστάτη κάθε χρόνο, ωστόσο στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της Μ. Βρετανίας (NHS), η αναμονή για μια βιοψία και τα αποτελέσματά της είναι ήδη μεγάλη και η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη αναμένεται να αυξηθεί σύμφωνα με έρευνα του επιστημονικού περιοδικού «The Lancet». Συγκεκριμένα, τα περιστατικά παγκοσμίως αναμένεται να διπλασιαστούν έως το 2040, κυρίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Συνεπώς οι ταχύτερες αξιόπιστες μέθοδοι διάγνωσης του καρκίνοι του προστάτη αποτελούν επείγουσα προτεραιότητα για κάθε σύστημα υγείας».
Το επόμενο βήμα, με τη χρήση της τεχνολογίας ΑΙ
Το επόμενο πρότζεκτ της ερευνητικής ομάδας είναι να οριστούν με απόλυτη ακρίβεια και αντικειμενικότητα εκείνα τα χαρακτηριστικά της απεικόνισης που προσδιορίζουν την 100% (βέβαιη) διάγνωση του καρκίνου του προστάτη. Επίσης, οι ερευνητές θα αξιοποιήσουν την ΑΙ τεχνολογία και τη μηχανική μάθηση, για να ελέγξουν αν η προσέγγιση μέσω αποκλειστικά της μαγνητικής τομογραφίας (MRI) θα παρουσιάζει διακυμάνσεις όταν η εξέταση διαβάζεται και αξιολογείται από ακτινοδιαγνώστες με διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας σε διαφορετικά νοσοκομεία.
