Τρεις ελαφρύνσεις αλλά και ένα «χαράτσι» περιλαμβάνει το πακέτο της ΔΕΘ για τις επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο της εξειδίκευσης των μέτρων της ΔΕΘ από τους Κυριάκο Πιερρακάκη, Νίκο Παπαθανάση, Θάνο Πετραλιά και Δημήτρη Μαρκόπουλο, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΟΟ ανέλυσε με πίνακες και αναλυτικά παραδείγματα πώς θα εφαρμοστεί η μείωση προκαταβολής φόρου, η θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος αλλά και το «αντίμετρο» της φορολόγησης με 15% αντί για 5% σήμερα των υψηλών αμοιβών στελεχών από συμμετοχή στα κέρδη
Θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό
Το κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα επί του οποίου υπολογίζεται ο φόρος εισοδήματος θεωρείται το σύνολο των εσόδων από τις επιχειρηματικές συναλλαγές μετά την αφαίρεση των επιχειρηματικών δαπανών, των αποσβέσεων και των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις. Σήμερα το κόστος κτήσης ή κατασκευής, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής καθώς και αποκατάστασης του περιβάλλοντος αποσβένεται, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.
Πίνακας: Υφιστάμενοι συντελεστές απόσβεσης και χρόνος απόσβεσης
Με τη νέα ρύθμιση το κόστος κτήσης ή κατασκευής, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής Μηχανημάτων και εξοπλισμού (εκτός Η/Υ και λογισμικού που αποσβένεται σε 5 έτη), θα αποσβένεται σε 6 έτη (αντί για 10 έτη) με επιταχυνόμενο ρυθμό ως εξής: 1ο έτος: 10%, 2o έτος 10%, 3ο έτος 15%, 4ο έτος 15%, 5ο έτος 25% και 6ο έτος 25%. Οι νέοι συντελεστές απόσβεσης θα ισχύσουν για δαπάνες που πραγματοποιούνται από 1/1/2027 και εφεξής.
Με αυτόν τον τρόπο κινητροδοτούνται και επιταχύνονται οι επενδύσεις σε Μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς αυτές θα αποσβένονται σε 6 αντί για 10 έτη, με αντίστοιχη ωφέλεια στο φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων. Επιπλέον η επιταχυνόμενη απόσβεση είναι πιο αντιπροσωπευτική της προοδευτικά αυξανόμενης απομείωσης της αξίας των μηχανημάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Με βάση τα στοιχεία επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό από ιδιωτικές επιχειρήσεις που εκτιμώνται με βάση τις μακροοικονομικές προβλέψεις να ανέλθουν σε περίπου 9,7 δισ. ευρώ το έτος 2027, σε συνδυασμό με τα φορολογικά στοιχεία περί κερδοφορίας επιχειρήσεων, η ανωτέρω ρύθμιση αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση της βεβαίωσης του φόρου νομικών προσώπων κατά 48 εκατ. το 2030, 125 εκατ. το 2031, 299 εκατ. το 2032, 530 εκατ. το 2033, 523 εκατ. το 2034, 368 εκατ. το 2035, 213 εκατ. το 2036 και 59 εκατ. το 2037. Ωστόσο η ανωτέρω εκτίμηση αποτελεί στατική εκτίμηση χωρίς αλλαγή στη συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Σε περίπτωση επιτάχυνσης των επενδύσεων αναμένονται επιπλέον έσοδα από την ανάπτυξη της οικονομίας.
Παράδειγμα: Επιχείρηση προβαίνει το 2027 σε αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού ύψους 100.000 ευρώ. Με την υφιστάμενη μέθοδο απόσβεσης θα αφαιρούνταν από τα έξοδα της επιχείρησης 10.000 ευρώ ετησίως και θα είχε μείωση φόρου (με 22% συντελεστή) 2.200 ευρώ ετησίως. Με τη νέα μέθοδο θα έχει μείωση φόρου 2.200 ευρώ τα έτη 2028 και 2029, 3.300 ευρώ τα έτη 2030 και 2031 και 5.500 ευρώ τα έτη 2032 και 2033.
Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ξεκινώντας από την Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη
Καταργείται από το 2027 (φορολογικό έτος 2026), το τέλος επιτηδεύματος για τις έδρες και τα υποκαταστήματα νομικών προσώπων που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων που καταργείται και εκεί). Επιπλέον το 2028 (φορολογικό έτος 2027) μειώνεται κατά 50% το τέλος επιτηδεύματος και στην Περιφέρεια Αττικής και το 2029 (φορολογικό έτος 2028) καταργείται.
Το κόστος, λαμβάνοντας υπόψη τον ρυθμό εισπραξιμότητας, εκτιμάται σε 82 εκατ. ευρώ το 2027, 138 εκατ. ευρώ το 2028, 195 εκατ. ευρώ το 2029 και 201 εκατ. ευρώ το 2030.
Σημειώνεται ότι το 2025 τέλος επιτηδεύματος βεβαιώθηκε σε 245.003 νομικά πρόσωπα εκ των οποίων περίπου τα μισά (121.922) έχουν έδρα εκτός Αττικής.
Παράδειγμα 1: Επιχείρηση με έδρα στη Λάρισα χωρίς υποκατάστημα. Το 2026 πλήρωσε τέλος επιτηδεύματος 800 ευρώ. Το 2027 καταργείται.
Παράδειγμα 2: Επιχείρηση με έδρα και ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη. Το 2026 πλήρωσε τέλος επιτηδεύματος 1.600 ευρώ. Το 2027 καταργείται.
Παράδειγμα 3: Επιχείρηση με έδρα στο Ηράκλειο και δύο υποκαταστήματα, ένα στα Χανιά και ένα στο Ρέθυμνο. Το 2026 πλήρωσε τέλος επιτηδεύματος 2.000 ευρώ. Το 2027 καταργείται.
Παράδειγμα 4: Επιχείρηση με έδρα στην Αθήνα και δύο υποκαταστήματα ένα στη Θεσσαλονίκη και ένα στην Πάτρα. Το 2026 πλήρωσε τέλος επιτηδεύματος 2.200 ευρώ. Το 2027 θα πληρώσει 1.000 ευρώ, το 2028 500 ευρώ και το 2029 μηδέν.
Παράδειγμα 5: Επιχείρηση με έδρα στην Θεσσαλονίκη και ένα υποκατάστημα στην Αθήνα. Το 2026 πλήρωσε τέλος επιτηδεύματος 1.600 ευρώ. Το 2027 θα πληρώσει 600 ευρώ, το 2028 300 ευρώ και το 2029 μηδέν.
Σημειώνεται ότι σήμερα το τέλος επιτηδεύματος ορίζεται σε:
α) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν την έδρα τους σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους, σε 800 ευρώ ετησίως,
β) αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες που έχουν την έδρα τους σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους, σε 400 ευρώ ετησίως,
γ) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από 200.000 κατοίκους, σε 1.000 ευρώ ετησίως,
δ) αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες που έχουν την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από 200.000 κατοίκους, σε 500 ευρώ ετησίως,
ε) για κάθε υποκατάστημα που συνιστάται από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα κερδοσκοπικού χαρακτήρα σε 600 ευρώ ετησίως και για κάθε υποκατάστημα που συστήνεται από αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία σε 300 ευρώ ετησίως.
Από την καταβολή του τέλους επιτηδεύματος σήμερα εξαιρούνται: α) οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, οι σχολικοί συνεταιρισμοί, οι Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας με τη μορφή Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης ή Συνεταιρισμού Εργαζομένων, β) τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που βρίσκονται σε εκκαθάριση, πτώχευση ή αδράνεια, γ) τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε χωριά με πληθυσμό έως πεντακόσιους (500) κατοίκους και σε νησιά κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους, εκτός εάν πρόκειται για τουριστικούς τόπους και δ) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, που αυξάνουν κατά τρία δωδέκατα (3/12) τουλάχιστον τον μέσο αριθμό εργαζομένων με σχέση εργασίας πλήρους απασχόλησης σε ένα έτος, σε σχέση με το προηγούμενο έτος, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακαθάριστα έσοδά τους κατά το φορολογικό έτος για το οποίο χορηγείται η εξαίρεση δεν υπερβαίνουν τα δύο εκατομμύρια ευρώ.
Μείωση προκαταβολής φόρου κατά 5% ετησίως στα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 (δηλώσεις 2029) και κάθε έτος μέχρι να φτάσει στο 50% από 80% σήμερα
Από τις φορολογικό έτος 2028 (δηλώσεις 2029) στόχος είναι να μειώνεται η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων κατά 5% ετησίως και για 6 έτη, μέχρι να φτάσει στο 50% το φορολογικό έτος 2033 (δηλώσεις 2034). Με αυτόν τον τρόπο θα εξισωθεί η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων με αυτή των ατομικών επιχειρήσεων, η οποία θα έχει ήδη μειωθεί κατά το φορολογικό έτος 2027 στο 50% (από 55% σήμερα). Συνεπώς η προκαταβολή φόρου νομικών προσώπων αναμένεται να διαμορφωθεί όπως αποτυπώνεται στον πίνακα που ακολουθεί.
Πίνακας: Διαμόρφωση προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων
Η μείωση της προκαταβολής φόρου αποτελεί κίνητρο για την επέκταση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων, καθώς σήμερα σε οποιαδήποτε αύξηση καθαρού εισοδήματος πληρώνεται ο φόρος που αναλογεί για το εκάστοτε φορολογικό έτος πλέον 80%. Επιπλέον η μείωση της προκαταβολής ενισχύει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, ενώ μέσω της σταδιακής μείωσης ο φόρος που θα καταβάλουν οι επιχειρήσεις από το 2029 έως το 2034 στη πράξη θα είναι μειωμένος κατά 5%. Σημειώνεται ότι η προκαταβολή φόρου παραμένει 100% όπως ισχύει και σήμερα για τα τραπεζικά ιδρύματα.
Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 373 εκατ. ευρώ το 2029, 394 εκατ. το 2030 και αυξανόμενο κατά περίπου 23 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2034 οπότε αναμένεται να διαμορφωθεί σε περίπου 483 εκατ. ευρώ.
Παράδειγμα 1 (επιχείρηση με σταθερά κέρδη): Επιχείρηση που έχει κέρδη 100.000 ευρώ σταθερά. Με τη μείωση 5% ετησίως της προκαταβολής θα έχει μείωση φόρου 1.100 ευρώ για τα έτη δηλώσεων από το 2029 έως το 2034.
Παράδειγμα 2 (επιχείρηση με αυξανόμενα κέρδη): Επιχείρηση που έχει κέρδη 100.000 ευρώ και τα οποία αυξάνονται 10.000 ευρώ ετησίως. Με τη μείωση 5% ετησίως των συντελεστών θα έχει μείωση φόρου 1.210 ευρώ το 2029, 1.430 το 2030, 1.650 το 2031, 1.870 το 2032, 2.090 το 2033, 2.310 το 2034, ενώ ακόμα και μετά τη πέρας της μείωσης των συντελεστών ο φόρος που θα καταβάλει το 2035 καθώς και τα επόμενα έτη θα είναι μικρότερος (κατά 660 ευρώ), καθώς επί της αύξησης θα προκαταβάλει φόρο 50% αντί για 80%.
Πίνακας: Παραδείγματα μείωσης φόρου με εφαρμογή σταδιακής μείωσης προκαταβολής φόρου 5% ετησίως
Φορολόγηση με επιπλέον 10% των υψηλών αμοιβών στελεχών από συμμετοχή στα κέρδη
Για τις αμοιβές που λαμβάνουν μέλη Διοικητικών Συμβουλίων, διαχειριστές και εργατοϋπαλληλικό προσωπικό υπό τη μορφή μερισμάτων από τα κέρδη του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, ο συντελεστής φόρου διαμορφώνεται σε 15% (αντί για 5%) για το ποσό της ετήσιας αμοιβής που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ. Ισχύει για τις αμοιβές που καταβάλλονται από 1/1/2027.
Σημειώνεται ότι με αυτή τη ρύθμιση (α) παρέχεται δικαιότερη φορολόγηση των εν λόγω υψηλών αμοιβών, καθώς σήμερα ο φόρος 5% υπολείπεται από το φόρο υπεραξίας μεταβίβασης κεφαλαίου ή δικαιωμάτων προαίρεσης (stock options) που είναι 15%, ενώ την ίδια στιγμή παραμένει το κίνητρο ευνοϊκότερης φορολόγησης μεταχείρισης σε σχέση με τη φορολογία εισοδήματος που αποσκοπεί στη κινητροδότηση των εργαζομένων για τη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων του νομικού προσώπου, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω αμοιβές σχετίζονται με διανεμόμενα κέρδη που έχουν ήδη φορολογηθεί με 22%, (β) δεν επηρεάζει αρνητικά τις αποδόσεις των μετόχων που λαμβάνουν το επιχειρηματικό ρίσκο, καθώς τα μερίσματα των μετόχων συνεχίζουν να φορολογούνται με 5% που αποτελεί κίνητρο προσέλκυσης επενδύσεων και επέκτασης της δραστηριότητας των επιχειρήσεων και (γ) δεν επηρεάζει την πλειοψηφία των εργαζομένων των επιχειρήσεων που κατά κανόνα από τη διανομή κερδών λαμβάνουν ποσά μικρότερα από 60.000 ευρώ. Εκτιμάται ότι η εν λόγω ρύθμιση αφορά περίπου 1.400 στελέχη επιχειρήσεων (με φόρο εισοδήματος από μερίσματα περίπου 12 εκατ. ευρώ το 2025), ωστόσο το ενδεχόμενο μελλοντικό επιπρόσθετο δημοσιονομικό έσοδο (έως 24 εκατ. ευρώ) εξαρτάται από τις αποφάσεις διανομής κερδών στα στελέχη των εν λόγω επιχειρήσεων τα επόμενα έτη.
