Με τον ΠΟΥ να χαρακτηρίζει το ξέσπασμα του Έμπολα στον Κονγκό «εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση» και τους πολίτες να βρίσκονται σε καθεστώς φόβου, αλλά και παραπληροφόρησης ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού Τέντρος Άντχανομ Γιεμπρεγιέσους μεταβαίνει επειγόντως στο Κονγκό και στέλνει προσωπικό μήνυμα στους κατοίκους των περιοχών που έχουν πληγεί.
Το μήνυμα αναφέρει: «Ονομάζομαι Τέντρος και είμαι ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Αλλά σήμερα, δεν σας γράφω ως αξιωματούχος. Σας γράφω ως κάποιος που γνωρίζει την περιοχή σας, που έχει περπατήσει στους δρόμους σας και που ενδιαφέρεται βαθιά για το τι συμβαίνει σε εσάς και τις οικογένειές σας.
Γράφω επειδή θέλω να είμαι μαζί σας σε αυτές τις στιγμές και να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι»
Αναφορές σε παλαιότερα ξεσπάσματα
Και ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ συνεχίζει: «Ο Έμπολα δεν είναι κάτι καινούργιο για μένα προσωπικά. Από το 2018 έως το 2020, ήρθα δεκατέσσερις φορές στο Βόρειο Κίβου, το επίκεντρο της επιδημίας εκείνη την εποχή. Δεκατέσσερις επισκέψεις στο Μπένι, το Μπουτέμπο, την Κάτβα, την Γκόμα και πολλές άλλες κοινότητες. Κατά τη διάρκεια αυτής της επιδημίας, ο Έμπολα εξαπλώθηκε σε όλο το Βόρειο Κίβου, το Νότιο Κίβου και έφτασε και σε μέρη του Ιτούρι. Ήμουν δίπλα σε οικογένειες που είχαν χάσει τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Συνάντησα εργαζόμενους στον τομέα της υγείας που διακινδύνευαν τη ζωή τους κάθε μέρα. Συνάντησα ηγέτες κοινοτήτων, παραδοσιακούς θεραπευτές, θρησκευτικούς ηγέτες και επιχειρηματίες που αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τον λαό τους. Είδα άνδρες και γυναίκες να δείχνουν εξαιρετικό θάρρος στις πιο δύσκολες συνθήκες. Οι άνθρωποι εκεί, που με είδαν να επιστρέφω, ήθελαν να μου δώσουν ένα όνομα που να ανήκε στην κοινότητά τους. Με ρώτησαν αν ήμουν το πρώτο, δεύτερο ή τρίτο παιδί των γονιών μου. Όταν τους είπα ότι ήμουν το πρωτότοκο, μου έδωσαν το όνομα Δρ. Παλούκου. Κουβαλάω αυτό το όνομα με υπερηφάνεια. Δεν είναι απλώς ένα όνομα. Είναι ένας δεσμός. Είναι μια υπενθύμιση ότι αυτό το έργο δεν αφορά τίτλους ή θεσμούς. Αφορά ανθρώπους».
«Αυτή η επιδημία ήταν μια από τις πιο περίπλοκες στην ιστορία. Δεν εκτυλίχθηκε σε ένα σταθερό, ειρηνικό περιβάλλον. Συνέβη εν μέσω ένοπλης σύγκρουσης, με κοινότητες εκτοπισμένες, οδούς εφοδιασμού διαταραγμένες και εργαζόμενους στον τομέα της υγείας να εργάζονται υπό συνεχή απειλή. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τη βία, ενώ παράλληλα προσπαθούσαν να προστατεύσουν τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους από μια θανατηφόρα ασθένεια. Θυμάμαι ότι ήμουν στο Μπένι περισσότερες από μία φορές, ενώ μαίνονταν μάχες στα περίχωρα της πόλης. Το ακούγαμε. Κι όμως, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας γύρω μου δεν σταμάτησαν. Συνέχισαν να εργάζονται. Αυτό το είδος θάρρους είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Οι προκλήσεις εκείνης της εποχής δεν διαφέρουν και τόσο από αυτές που αντιμετωπίζετε σήμερα στο Ιτούρι. Το καταλαβαίνω αυτό. Το έχω δει με τα ίδια μου τα μάτια» πρόσθεσε.
«Η δυσπιστία ήταν βαθιά και η κατάσταση ασφαλείας μας κόστισε πολύτιμο χρόνο. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας μας δέχτηκαν επιθέσεις. Κλινικές έγιναν στόχος. Άνθρωποι που προσπαθούσαν μόνο να σώσουν ζωές βρέθηκαν παγιδευμένοι στη μέση μιας σύγκρουσης που δεν ξεκίνησαν οι ίδιοι. Χάθηκαν ζωές που θα μπορούσαμε να είχαμε σώσει εμείς, και αυτό εξακολουθεί να με βαραίνει. Αλλά είδα επίσης κάτι αξιοσημείωτο. Όταν οι κοινότητες ένιωσαν ότι οι απόψεις τους ακούγονταν, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Η εμπιστοσύνη μεγάλωνε αργά και μετά πιο γρήγορα. Οι άνθρωποι βγήκαν μπροστά. Και μαζί, καταφέραμε να περιορίσουμε την επιδημία. Τα καταφέραμε. Ο λαός του Κονγκό τα κατάφερε. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ αυτό» κατέληξε.
Τι συμβαίνει με την παρούσα επιδημία
Όπως αναφέρει ο δρ. Γιεμπρεγιέσους: «Ο Έμπολα επέστρεψε. Αυτή τη φορά, η επιδημία πλήττει περισσότερο την επαρχία Ιτούρι. Περισσότερο από το 90% όλων των κρουσμάτων έχουν αναφερθεί στην επαρχία Ιτούρι, με έναν μικρό αριθμό κρουσμάτων να έχει αναφερθεί επίσης στο Βόρειο και στο Νότιο Κίβου. Ξέρω πόσο τρομακτικό είναι αυτό και ξέρω ότι οι κάτοικοι του Ιτούρι επωμίζονται ένα βάρος που δεν είναι εύκολο να το σηκώσουν. Ξέρω ότι πολλοί από εσάς είστε εξαντλημένοι. Ήδη κουβαλάτε τόσα πολλά: ελονοσία, πείνα, ανασφάλεια και τον καθημερινό αγώνα για να κρατήσετε τις οικογένειές σας ασφαλείς. Και τώρα τον Έμπολα. Δεν είναι δίκαιο και δεν θα προσποιηθώ το αντίθετο».
«Αλλά θέλω να πω και κάτι άλλο για την Ιτούρι, επειδή αυτή η επαρχία αξίζει να την δούμε για κάτι περισσότερο από τις δυσκολίες της. Η Ιτούρι είναι ένας τόπος αξιοσημείωτης ενέργειας. Είναι μια επαρχία με ζωντανό εμπόριο, επιχειρηματικό πνεύμα, κοινότητες που έχουν αρνηθεί να οριστούν από τις συγκρούσεις γύρω τους. Οι αγορές της Μπούνια σφύζουν από ζωή. Έμποροι, αγρότες, δάσκαλοι και νέοι χτίζουν το μέλλον τους ενάντια σε όλες τις αντιξοότητες. Αυτό το πνεύμα, αυτή η άρνηση να τα παρατήσουν, είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε τώρα. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτίσουμε την αντίδρασή μας. Δεν ερχόμαστε στην Ιτούρι μόνο με ιατρική και τεχνογνωσία. Ερχόμαστε για να ενταχθούμε σε μια κοινότητα που ήδη ξέρει πώς να αγωνίζεται για την επιβίωσή της» συμπλήρωσε.
«Θέλω να απευθύνω μια ιδιαίτερη ομιλία στους νέους της Ιτούρι. Μεγαλώνετε σε συνθήκες που κανένας νέος δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζει. Κι όμως, αυτό που βλέπω, δεν είναι απελπισία αλλά αποφασιστικότητα. Είστε το μέλλον αυτής της επαρχίας και αυτής της χώρας. Σε αυτό το ξέσπασμα, έχετε έναν ζωτικό ρόλο να διαδραματίσετε. Μιλήστε με τους φίλους σας και τις οικογένειές σας. Μοιραστείτε ό,τι γνωρίζετε για τον Έμπολα. Βοηθήστε να σπάσει ο φόβος και η σιωπή που επιτρέπουν σε αυτόν τον ιό να εξαπλωθεί. Η φωνή σας φτάνει πιο μακριά από όσο νομίζετε και την χρειαζόμαστε τώρα περισσότερο από ποτέ» τόνισε.
«Και στους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας του Ιτούρι, θέλω να πω το εξής: Σας βλέπουν και δεν είστε μόνοι. Κάθε μέρα πηγαίνετε στη δουλειά γνωρίζοντας τους κινδύνους και πηγαίνετε ούτως ή άλλως. Το κάνετε για τους ασθενείς σας, για τις κοινότητές σας, για τις οικογένειές σας. Είστε η ραχοκοκαλιά αυτής της αντίδρασης. Χωρίς εσάς, τίποτα από αυτά δεν είναι δυνατό. Ξέρω ότι οι συνθήκες είναι δύσκολες. Ξέρω ότι οι πόροι συχνά δεν είναι αρκετοί. Ξέρω ότι ο φόβος και η εξάντληση είναι πραγματικές. Να ξέρετε ότι ο ΠΟΥ στέκεται στο πλευρό σας, ότι εργαζόμαστε για να σας παρέχουμε την υποστήριξη που χρειάζεστε και ότι το θάρρος και η αφοσίωσή σας είναι γνωστά και εκτιμώνται βαθιά πέρα από τα σύνορα αυτής της επαρχίας» σχολίασε.
«Γνωρίζω επίσης ότι η κατάσταση ασφαλείας σε ορισμένα μέρη αυτής της περιοχής παραμένει πολύ δύσκολη. Οι συγκρούσεις και ο εκτοπισμός δυσχεραίνουν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης των ανθρώπων που χρειάζονται φροντίδα και της διατήρησης της ασφάλειας των εργαζομένων στον τομέα της υγείας. Θέλω να είμαι ειλικρινής: αυτή είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μας. Δεν μπορούμε να κάνουμε αυτό το έργο αν όσοι προσπαθούν να βοηθήσουν εμποδίζονται να το κάνουν ή τίθενται σε κίνδυνο. Συνεργαζόμαστε στενά με όλους τους σχετικούς εταίρους για να διασφαλίσουμε ότι η ανταπόκριση μπορεί να φτάσει σε κάθε κοινότητα που τη χρειάζεται και ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω λόγω του τόπου κατοικίας του ή των όσων συμβαίνουν γύρω του. Γι' αυτό σήμερα απευθύνω άμεση έκκληση σε όλα τα εμπόλεμα μέρη σε αυτήν την περιοχή: παρακαλώ, κηρύξτε κατάπαυση του πυρός. Έστω και για λίγο. Έστω και όσο χρειάζεται για να περάσουν οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας. Άνθρωποι πεθαίνουν από Έμπολα που δεν χρειάζεται να πεθάνουν. Παιδιά είναι άρρωστα. Οικογένειες υποφέρουν. Καμία αιτία, καμία σύγκρουση, κανένα παράπονο δεν αξίζει να καταδικάσει αθώους ανθρώπους σε θάνατο από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί. Μια κατάπαυση του πυρός, έστω και προσωρινή, θα έσωζε ζωές. Σας παροτρύνω, σας ικετεύω: δώστε μας τον χώρο να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που το χρειάζονται περισσότερο» σημείωσε.
«Γνωρίζω επίσης ότι υπάρχει θυμός και δυσπιστία σε ορισμένες κοινότητες και καταλαβαίνω γιατί. Η εμπιστοσύνη πρέπει να κερδηθεί, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη. Δεν κάναμε πάντα τα πράγματα σωστά. Αλλά σας υπόσχομαι ότι είμαστε εδώ για να μάθουμε όσα περισσότερα είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε. Πρέπει να είμαι ειλικρινής μαζί σας για κάτι σημαντικό. Τα περισσότερα προηγούμενα κρούσματα Έμπολα στη ΛΔΚ προκλήθηκαν από έναν ιό που ονομάζεται Έμπολα Ζαΐρ, για τον οποίο έχουμε εμβόλια και θεραπείες. Αυτό το ξέσπασμα προκαλείται από έναν διαφορετικό ιό που ονομάζεται Έμπολα Μπουντιμπούγκιο. Προς το παρόν δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή θεραπείες για αυτό. Αυτό είναι σοβαρό και σας αξίζει να το ακούσετε ξεκάθαρα. Αλλά θέλω επίσης να γνωρίζετε το εξής: ενώ δεν υπάρχουν συγκεκριμένες θεραπείες για το Μπουντιμπούγκιο, υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε μαζί για να αποτρέψουμε την εξάπλωση αυτού του ιού και να σώσουμε ζωές. Η έγκαιρη υποστηρικτική φροντίδα στα κέντρα θεραπείας μας μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά. Εάν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε αρρωστήσει, παρακαλούμε μην περιμένετε. Το να εμφανίζεστε νωρίς μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου. Και ό,τι κάνουμε, θα το κάνουμε μαζί σας. Θα σας ακούσουμε, θα μοιραστούμε πληροφορίες μαζί σας και είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε. Και για όσους δεν μπορούμε να σώσουμε, θα θρηνήσουμε μαζί σας. Θα σας βοηθήσουμε να θρηνήσετε τους χαμένους αγαπημένους σας με ασφαλείς και αξιοπρεπείς ταφές.
Εργαζόμαστε υπό την ηγεσία της κυβέρνησης της ΛΔΚ, μαζί με όλους τους σχετικούς εταίρους, ενωμένοι γύρω από έναν στόχο: να σταματήσουμε αυτήν την επιδημία και να προστατεύσουμε τις κοινότητές σας. Κανείς δεν εργάζεται μόνος του. Κανείς δεν εργάζεται για αλληλοσυγκρουόμενους σκοπούς. Είμαστε συντονισμένοι, είμαστε αφοσιωμένοι και είμαστε εδώ» αποσφαήνισε.
«Γι' αυτό έρχομαι στην Μπούνια. Θα βρίσκομαι εκεί αυτοπροσώπως, μαζί με τους συναδέλφους μου, θα συναντήσω τους ηγέτες σας, θα ακούσω τις ανησυχίες σας και θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να σας βοηθήσω. Δεν θα το διαχειρίζομαι αυτό από ένα άνετο γραφείο μακριά. Αυτή είναι η 17η επιδημία Έμπολα στη ΛΔΚ. Μαζί, έχετε ξεπεράσει κάθε προηγούμενη. Αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Αποτελεί απόδειξη της δύναμης και της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων σας. Έχω δει αυτή τη δύναμη με τα ίδια μου τα μάτια.
Θέλω να ξέρετε ότι ο κόσμος παρακολουθεί το θάρρος σας. Δεν σας ξεχνάμε. Μαζί, θα ξεπεράσουμε αυτή την έξαρση, όπως εσείς έχετε ξεπεράσει κάθε πρόκληση στο παρελθόν. Η ανθεκτικότητά σας είναι το φως που μας καθοδηγεί όλους. Θα το ξεπεράσουμε κι αυτό. Οι ομάδες μας βρίσκονται ήδη επί τόπου και θα παραμείνουν για όσο χρειαστεί. Και όταν τελειώσει αυτή η επιδημία, δεν θα εξαφανιστούμε ήσυχα. Δεν θα σας ξεχάσουμε. Θα μείνουμε και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε μαζί σας για να οικοδομήσουμε συστήματα υγείας που προστατεύουν κάθε άτομο σε κάθε κοινότητα» κατέληξε.
