Μελέτη: Τα καρκινικά κύτταρα διασπείρονται κατά τον βραδινό ύπνο

Newsroom
Μοιράσου το
Μελέτη: Τα καρκινικά κύτταρα διασπείρονται κατά τον βραδινό ύπνο
Ο καρκίνος αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα θέματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί εξαιρετική πρόοδος στη κατανόηση της παθογένεσης της νόσου, με συνέπεια την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Ο καρκίνος αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα θέματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί εξαιρετική πρόοδος στη κατανόηση της παθογένεσης της νόσου, με συνέπεια την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Τα φάρμακα αυτά στοχεύουν εκλεκτικά συγκεκριμένους μοριακούς μηχανισμούς του οργανισμού και έχουν αποδεδειγμένα αυξήσει την επιβίωση των ασθενών από τη νόσο.

Όμως, η επίπτωση του καρκίνου στον πληθυσμό διαρκώς αυξάνει και υπολογίζεται ότι σχεδόν ένα στα δύο άτομα που γεννιούνται τώρα θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η μεγάλη απειλή από τον καρκίνο προέρχεται από την ικανότητα των καρκινικών κυττάρων να διαφεύγουν από τον αρχικό όγκο, να εισέρχονται στη κυκλοφορία του αίματος και να δημιουργούν μεταστάσεις. Μεταξύ των διαφόρων διαδικασιών που διέπουν την ανάπτυξη του καρκίνου, αυτή της μετάστασης είναι ως τώρα η λιγότερο καλά κατανοητή. Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τις τελευταίες εξελίξεις στη διαλεύκανση των μηχανισμών που χρησιμοποιούν τα καρκινικά κύτταρα για να μετασταθούν και άρα μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη φαρμάκων που θα αποτρέπουν την επέκταση του καρκίνου στον οργανισμό.

Από ετών είναι γνωστό ότι οι λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού διέπονται από ένα εσωτερικό ρολόι, γνωστό ως «κιρκαδιανός ρυθμός» που ρυθμίζει τις λειτουργίες των κυττάρων μας με βάση τις εναλλαγές εγρήγορσης και ξεκούρασης ή αντίστοιχα μέρα και νύχτας. Ο κιρκαδιανός ρυθμός ελέγχεται από την έκκριση ορμονών όπως είναι η μελατονίνη pου ρυθμίζει τη διαδικασία του ύπνου, αλλά και η κορτιζόλη και η ινσουλίνη που ελέγχουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Επιδημιολογικά και πειραματικά δεδομένα έχουν συσχετίσει τις μεταβολές στον κιρκαδιανό ρυθμό με την ανάπτυξη χρόνιων παθήσεων, μεταξύ των οποίων και του καρκίνου.

Η σχέση μεταστάσεων – κιρκαδιανού ρυθμού

Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature αποδεικνύει ότι ο κρικαδιανός ρυθμός καθορίζει την συμπεριφορά των καρκινικών κυττάρων αλλά και τη δυνατότητά τους να δημιουργούν μεταστάσεις. Πιο συγκεκριμένα, η άποψη που επικρατεί ως τώρα είναι ότι η μετάσταση προκαλείται από καρκινικά κύτταρα που εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος. Τα κύτταρα αυτά είναι γνωστά με τον όρο: «κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα» (CTCs) και θεωρείται ότι απελευθερώνονται διαρκώς από τον αρχικό όγκο. Όσα από τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα μπορέσουν να επιβιώσουν, εισχωρούν σε κάποιο άλλο όργανο και αναπτύσσουν την μετάσταση. Η νέα μελέτη όμως αποδεικνύει ότι η απελευθέρωση των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων δεν γίνεται με σταθερό ρυθμό κατά τη διάρκεια του 24ώρου, αλλά σχετίζεται με τον κιρκαδιανό ρυθμό. Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος που έλαβαν από ασθενείς με καρκίνο μαστού κατά τον ύπνο και ενώ ήταν σε εγρήγορση και διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων ήταν πολλαπλάσιος κατά τη διάρκεια του ύπνου. Βέβαια, ο αριθμός των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων δεν σημαίνει αυτόματα και μεγαλύτερη πιθανότητα μετάστασης. Τα περισσότερα από τα καρκινικά κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα μας πεθαίνουν και μόνο η πιο επιθετική μορφή τους επιβιώνει και δημιουργεί μεταστάσεις. Τα ευρήματα όμως των ερευνητών καταδεικνύουν ότι τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα που απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι και πιο επιθετικά και έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν μετάσταση.

Αυξάνονται περισσότερο τη νύχτα

Για να κατανοήσουν καλύτερα τους μηχανισμούς που ευθύνονται για τη διαφορετική συμπεριφορά των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων μέσα στην ημέρα, οι ερευνητές ανέλυσαν το γενετικό τους υλικό. Η ανάλυση κατέδειξε ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα καρκινικά κύτταρα εκφράζουν περισσότερο προγράμματα πολλαπλασιασμού. Η λειτουργία του πολλαπλασιασμού μάλιστα φαίνεται ότι είναι πιο έντονη και στον ίδιο τον όγκο κατά τη διάρκεια της νύχτας και είναι αυτή που καθορίζει και την συμπεριφορά των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων. Η μεταβολή αυτή σχετίζεται με τα διαφορετικά επίπεδα ορμονών στο αίμα. Όταν οι επιστήμονες χορήγησαν ορμόνες όπως η δεξαμεθαζόνη και η τεστοστερόνη σε πειραματόζωα για να μεταβάλουν τον κιρκαδιανό ρυθμό, ο αριθμός και η επιθετικότητα των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων μειώθηκε. Μάλιστα παρότι η χορήγηση ορμονών δεν επηρέασε το μέγεθος του πρωτοπαθούς όγκου, η συχνότητα ανάπτυξης μεταστάσεων στα πειραματόζωα μειώθηκε.

«Τα ευρήματα αυτά αυξάνουν σημαντικά τη γνώση μας για τους μηχανισμούς που διέπουν τη μετάσταση στον καρκίνο και ανοίγουν ένα νέο πεδίο έρευνας που μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Η ερεύνα αυτή συμβάλλει επίσης σημαντικά στην κατανόηση του παράγοντα του χρόνου ή της περιόδου της ημέρας που είναι κατάλληλη για τη χορήγηση των θεραπειών για τους ασθενείς με καρκίνο», αναφέρουν οι καθηγητές του ΕΚΠΑ.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Καρκίνος του Παχέος Εντέρου: Η αξία του προ-συμπτωματικού ελέγχου

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου των Ωοθηκών: Ο πιο θανατηφόρος γυναικολογικός καρκίνος

Πανδημία και καρκίνος του πνεύμονα: Η εμπειρία των ασθενών στην Ελλάδα

Όλες οι ειδήσεις

23:54

FBI: Ένοπλος επιχείρησε να εισβάλλει στις εγκαταστάσεις του στο Σινσινάτι

23:39

ΓΓΠΠ: Υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς κατηγορίας 3 την Παρασκευή

23:33

Επίσκεψη Μεντβέντεφ στο Ντονμπάς - Συνάντηση με την ηγεσία των αυτονομιστών

23:26

Ρωσία: Σε κατ’ οίκον περιορισμό η δημοσιογράφος Μαρίνα Οβσιάνικοβα

23:14

Ιταλία: Η Corriere della Sera δημοσιεύει τα κύρια σημεία του εκλογικού προγράμματος της συντηρητικής παράταξης

23:09

Κλείσιμο χωρίς κατεύθυνση στην Wall Street

22:57

Ουκρανία: Το Κίεβο αναμένει βοήθεια 3 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ τον Αύγουστο

22:46

Επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα ευλογιάς των πιθήκων στην Κρήτη

22:21

Ουκρανία: Προσπάθειες απομάκρυνσης χιλιάδων κατοίκων από την περιοχή Ντονέτσκ πριν τον χειμώνα

21:57

Θεσσαλονίκη: Εγκρίθηκε η χρηματοδότηση για το αλιευτικό καταφύγιο Νέας Κρήνης

21:45

Πετρέλαιο: Άνοδος στη τιμή καθώς προβλέπεται αύξηση της ζήτησης

21:25

Εξάρχεια: Σε επιφυλακή η ΕΛΑΣ - Ανησυχία για κλιμάκωση

21:04

Χρυσός: Πτώση μετά από περίπου μια εβδομάδα κερδών

20:59

Παράπονα Τσαβούσογλου για «lobbying» της Ελλάδας κατά της Τουρκίας

20:29

Η Ουκρανία θα αποστείλει φορτίο σιτηρών στην Αιθιοπία

20:06

ΗΠΑ: Στηρίζουμε μια αποστρατικοποιημένη ζώνη γύρω από τη Ζαπορίζια - Να ετοιμαστούμε για τραγωδία, λέει ο Ουκρανός ΥΠΕΣ

19:55

Γερμανία: 34 τραυματίες σε ατύχημα με τρενάκια του λούνα παρκ

19:29

Πυροσβεστική: 61 φωτιές σε ένα 24ωρο - Σε ύφεση το μέτωπο στη Θάσο - Οριοθετήθηκε στην Μεσσηνία

19:28

ΝΔ για δηλώσεις Τέλλογλου: Δεν θα μπούμε σε συμψηφισμούς - Να καταθέσει τα στοιχεία στον εισαγγελέα

19:05

Ευρωαγορές: Ήπια κέρδη ο Stoxx μετά το χθεσινό ράλι

19:00

Τι δείχνει η «ψηφιακή ακτινογραφία» των Ελλήνων 

18:49

BriQ Properties: Πώληση εμπορικού καταστήματος στο Ρέθυμνο έναντι 1,35 εκατ. ευρώ

18:36

Ουκρανία: Καμία διαρροή ραδιενέργειας ύστερα από τους νέους βομβαρδισμούς στη Ζαπορίζια

18:25

Ρόδος: Άκαρπες οι έρευνες για τον εντοπισμό αγνοούμενων μεταναστών - Εκτιμάται ότι εγκλωβίστηκαν στο σκάφος

18:13

DW: Tι λέει το Βερολίνο για το τουρκικό γεωτρύπανο

18:04

Ουκρανία: Διπλασιάστηκαν οι ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις κατά ουκρανικών θέσεων

18:01

Τράπεζα Πειραιώς: Στο 9,377% τα δικαιώματα ψήφου της Helikon Investments Limited

17:37

Ερντογάν: «Aνήσυχη» η Ελλάδα με το τουρκικό γεωτρύπανο στην Αν. Μεσόγειο - Τώρα η Τουρκία είναι δυνατή

17:34

Χρηματιστήριο: Οι μετοχές που επανέφεραν την αγορά πάνω από τις 880 μονάδες

17:34

Άρειος Πάγος: Στον εισαγγελέα Ντογιάκο ο δημ/φος Τ. Τέλλογλου επί 3,5 ώρες για τις υποκλοπές