Tην πιο ισχυρή αναπτυξιακή περίοδο της ιστορίας της ολοκλήρωσε η Cosmos Business Systems υπερδιπλασιάζοντας τον κύκλο εργασιών της μέσα σε μία πενταετία και καταγράφοντας ιστορικά υψηλές επιδόσεις σε πωλήσεις, κερδοφορία και ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων. Για την συνέχεια, σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Δημήτρη Δάφνη, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι η απορρόφηση πόρων αλλά η δημιουργία βιώσιμης αξίας από τις ψηφιακές επενδύσεις, καθώς η ελληνική αγορά πληροφορικής εισέρχεται σε μια νέα φάση ωρίμανσης.
Η περίοδος 2020-2025 αποτέλεσε για τον όμιλο μια περίοδο έντονης ανάπτυξης, η οποία συνδέθηκε τόσο με την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού που έφερε η πανδημία όσο και με τα μεγάλα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα αποτελέσματα μάλιστα είναι εμφανή στα οικονομικά μεγέθη.
Σε επίπεδο ομίλου, ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε το 2025 κοντά στα 91 εκατ. ευρώ ενώ τα EBITDA ανήλθαν στα 8 εκατ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων στα 4,2 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων φτάνει τα 120 εκατ. ευρώ, ενώ ο όμιλος απασχολεί πλέον περίπου 330 εργαζόμενους σε Ελλάδα και Κύπρο.
Αντίστοιχα η μητρική Cosmos Business Systems κατέγραψε κύκλο εργασιών €81,8 εκατ. από 34,8 εκατ. τ 2020 - μια αύξηση της τάξης του 135%, EBITDA €7,3 εκατ. έναντι 2,1 εκατ. ευρώ το 2020, δηλαδή μια αύξηση της τάξης του 248%, και τα κέρδη προ φόρων έφτασαν τα €4 εκατ. ευρώ από 0,4 εκατ. το 2020, αυξανόμενα κατά 900%. Όσο για το μεικτό περιθώριο κέρδους διαμορφώθηκε το 2025 σε 24,3%.
Παράλληλα, η εταιρεία έχει ήδη εξασφαλίσει 15 νέα μεγάλα έργα προϋπολογισμού άνω του 1 εκατ. ευρώ το καθένα, τα οποία αναμένεται να εκτελεστούν σε βάθος τετραετίας. Ωστόσο, όπως σημείωσε ο κ. Δάφνης, η τελική τους υλοποίηση εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εγκρίσεις των αρμόδιων αρχών και τις διαδικασίες που συνδέονται με το κλείσιμο των χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Το στοίχημα της επόμενης πενταετίας
Παρά τη θετική εικόνα, η διοίκηση αποφεύγει τις εύκολες προβλέψεις για την επόμενη πενταετία, καθώς το περιβάλλον εμφανίζεται σημαντικά πιο σύνθετο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, οι γεωπολιτικές αναταράξεις, οι πληθωριστικές πιέσεις στον τεχνολογικό εξοπλισμό και η σταδιακή μετάβαση της αγοράς σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης δημιουργούν αυξημένη αβεβαιότητα για το σύνολο του κλάδου.
Παρόλα αυτά, ο κ. Δάφνης εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές του ομίλου, θέτοντας ως στόχο για το 2030 κύκλο εργασιών 128 εκατ. ευρώ και EBITDA 12 εκατ. ευρώ. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, ο όμιλος σχεδιάζει νέες επενδύσεις τουλάχιστον 10 εκατ. ευρώ οι οποίες ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς ενδέχεται φτάσουν έως και τα 50 εκατ. ευρώ. Έμφαση θα δοθεί στην ιδιοκτησιακή και λειτουργική ενίσχυση των εγκαταστάσεων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κύπρο, την επέκταση των data centers, την αναβάθμιση του NOC και του SOC, την ανάπτυξη υποδομών AI Data Center, καθώς και τη συνεχή εκπαίδευση και εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού.
Όπως είπε άλλωστε ήδη η εταιρεία αγόρασε ένα επιπλέον γραφειακό χώρο 700 τμ, στην Μεταμόρφωση Αττικής, αυξάνοντας τις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις της στα 4.000 τμ. Εκεί θα στεγάσει τις δραστηριότητες των software, ΑΙ development και τις υπηρεσίες Consulting and Professional Services.
Παράλληλα, το επόμενο διάστημα η Cosmos θα διεκδικήσει έργα από μια «δεξαμενή» 350-400 εκατ. ευρώ μέχρι το 2030, με το ενδιαφέρον αν στρέφεται, μεταξύ άλλων, σε ανερχόμενους τομείς όπως η Άμυνα, η Ασφάλεια, η Πολιτική Προστασία Ακτοφυλακής και Ασφάλειας Συνόρων. Μάλιστα σημείωσε ότι η εταιρεία ενδιαφέρεται να συμμετοχή της και στον νέο διαγωνισμό ύψους 515,4 εκατ. ευρώ για τις ψηφιακές ταυτότητες μέσω κοινοπραξίας.
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, θετική είναι και η πρόβλεψη και το 2026 με την διοίκηση να εκτιμά ότι ο κύκλος εργασιών θα ξεπεράσει τα 106 εκατ. ευρώ, ενώ η καθαρή κερδοφορία αναμένεται να κινηθεί πάνω από τα 5 εκατ. ευρώ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του υφιστάμενου backlog να περνά στη φάση της υλοποίησης.
Οι στόχοι αυτοί αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς συμπίπτουν με την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου επενδυτικού κύκλου που γνώρισε ποτέ η ελληνική αγορά πληροφορικής. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Cosmos, η περίοδος 2020-2026 αποτέλεσε μια μοναδική συγκυρία για τον κλάδο, η οποία δύσκολα θα επαναληφθεί με τους ίδιους όρους.
Το τέλος του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης
Ο κ. Δάφνης περιέγραψε την περίοδο 2020-2026 ως μια ιστορικά μοναδική συγκυρία για την ελληνική αγορά τεχνολογίας. Η πανδημία επιτάχυνε δραστικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενώ οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δημιούργησαν έναν πρωτοφανή επενδυτικό κύκλο σε έργα πληροφορικής.
«Ήταν μια ειδική περίοδος που συνέβαλε στην άνοιξη της πληροφορικής στην Ελλάδα», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η χώρα κατάφερε να απορροφήσει σημαντικούς πόρους επειδή ο κλάδος ήταν περισσότερο ώριμος και καλύτερα προετοιμασμένος σε σχέση με το παρελθόν.
Πλέον, όπως εξήγησε, η αγορά περνά σε μια νέα φάση, κατά την οποία το ζητούμενο δεν θα είναι η ταχύτητα απορρόφησης κονδυλίων αλλά η αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων που δημιουργήθηκαν και η απόδοση των επενδύσεων σε βάθος χρόνου. «Η εποχή της απορρόφησης τελειώνει. Ξεκινά η εποχή της αξιοποίησης», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα που έστειλε, εκτιμώντας ότι η αγορά ICT θα συνεχίσει να αναπτύσσεται έως το 2031, αλλά με διαφορετικά χαρακτηριστικά και μεγαλύτερη έμφαση στην παραγωγικότητα και τις πραγματικές ανάγκες των οργανισμών.
Οι παθογένειες που ανέδειξε το RRF
Παρά τη συνολική επιτυχία της προηγούμενη πενταετίας, η εμπειρία των τελευταίων ετών ανέδειξε και διαχρονικές αδυναμίες του οικοσυστήματος ψηφιακών έργων.
Σύμφωνα με τον κ. Δάφνη, οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις, οι προσφυγές στους διαγωνισμούς και η αργή λήψη αποφάσεων εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την ταχύτερη υλοποίηση έργων. Την ίδια στιγμή, η εκτίναξη του κόστους εξοπλισμού δημιούργησε νέα προβλήματα στους αναδόχους.
Όπως ανέφερε, σε ορισμένες κρίσιμες κατηγορίες εξοπλισμού καταγράφηκαν αυξήσεις τιμών που άγγιξαν ακόμη και το 200%, με αποτέλεσμα μεγάλα έργα βρέθηκαν αντιμέτωπα με σοβαρές ανατροπές στους αρχικούς προϋπολογισμούς τους. Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι έργα που σχεδιάστηκαν με συγκεκριμένες τιμές εξοπλισμού κατέληξαν να υλοποιούνται μήνες αργότερα με κόστος έως και 50% υψηλότερο.
Ερωτηθείς δε για το αν θα προχωρήσουν όλα τα έργα δεδομένου ότι το πρώτο ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος Ιουνίου πλησιάζει, σημείωσε ότι μερικά από τα νέα έργα της Cosmos μπορεί να βρίσκονται σε μια επικίνδυνη ζώνη καθώς δεν είναι σαφές αν θα προλάβουν να υπογραφούν για να χρηματοδοτηθούν ή αν θα εξασφαλιστεί κάποια «γέφυρα» για να μεταφρεθούν ή στο ΠΕΠ ή στο ΕΠΑ ή στο ΠΔΕ. Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι η Cosmos θα είναι μια από τις εταιρείες που θα παραδώσει σχεδόν το σύνολο των έργων που ανέλαβε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της συντήρησης των ψηφιακών υποδομών. Όπως σημείωσε, εκατοντάδες έργα παραδίδονται χωρίς να έχει προβλεφθεί επαρκές μοντέλο λειτουργίας, συντήρησης και αναβάθμισης για τα επόμενα χρόνια. «Τα πληροφοριακά συστήματα έχουν κύκλο ζωής πέντε έως επτά χρόνια. Δεν αρκεί να κατασκευαστούν. Πρέπει να λειτουργούν και να εξελίσσονται», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις παραδίδονται έργα χωρίς σαφή SLA, KPIs ή εξασφαλισμένους πόρους για τη μακροχρόνια λειτουργία τους.
Σε αυτό το πλαίσιο χαρακτήρισε κρίσιμη την σαφή πρόβλεψη στον προυπλογισμό για την συντήρηση των έργων που υλοποιήθηκαν. Ως εξίσου κρίσιμη παρέμβαση υπέδειξε και την δημιουργία ενός θεσμικού μητρώου εργοληπτών ICT αλλά και μητρώου εταιρειών κυβερνοασφάλειας, προκειμένου να ενισχυθεί η διαφάνεια και η ποιότητα στην υλοποίηση δημοσίων έργων τεχνολογίας.
Το στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης
Το επόμενο κεφάλαιο ανάπτυξης για την Cosmos συνδέεται άμεσα με την τεχνητή νοημοσύνη. Ο όμιλος σχεδιάζει να επενδύσει σε AI Center, έχει προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές δεδομένων και αναπτύσσει νέα προϊόντα λογισμικού με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη, μεταξύ των οποίων τα CoreAI, Archium και Talent.
Παράλληλα, αξιοποιεί τη συνεργασία του με τη Nvidia, της οποίας αποτελεί στρατηγικό συνεργάτη σε Ελλάδα και Κύπρο, επενδύοντας σε AI infrastructure, υπολογιστικές υποδομές, data centers και λύσεις κυβερνοασφάλειας.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών πληροφορικής, επιταχύνοντας σημαντικά την παραγωγικότητα. Ενδεικτικά ανέφερε ότι διαδικασίες ανάλυσης διαγωνισμών που απαιτούσαν έως και μία εβδομάδα εργασίας μπορούν πλέον να ολοκληρωθούν μέσα σε λίγες ώρες μέσω εξειδικευμένων μοντέλων που έχει αναπτύξει εσωτερικά η εταιρεία, με επίπεδα αξιοπιστίας που ξεπερνούν το 90%.
Στόχος της διοίκησης είναι η Cosmos να εξελιχθεί σταδιακά από παραδοσιακό system integrator σε ολοκληρωμένο πάροχο τεχνολογικής αξίας, με έμφαση στο λογισμικό, στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, στα data centers, στο cloud και στην κυβερνοασφάλεια. Προτεραιότητα, όπως εξήγησε ο κ. Δάφνης θα δοθεί στη βιώσιμη αύξηση πωλήσεων και κερδών, την περαιτέρω ενίσχυση του backlog, την αύξηση των επαναλαμβανόμενων εσόδων από managed services. Όσο για τη χρηματοδότηση του νέου κύκλου επενδύσεων ξεκαθάρισε ότι θα προέλθει από ίδια κεφάλαια, τραπεζικό δανεισμό και συμπράξεις, ενώ δεν απέκλείσει το ενδεχόμενο η αύξηση των κεφαλαίων να προκύψει και μέσω των κεφαλαιαγορών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι την είσοδο ή όχι στο Χ.Α. θα εξαρτηθεί και από τις ευρύτερες συνθήκες.
