Σε μια περίοδο διαρκών εξελίξεων εισέρχεται η ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά, με τις ρυθμιστικές αποφάσεις των επόμενων μηνών να θεωρούνται καθοριστικές τόσο για τον ανταγωνισμό όσο και για τον επενδυτικό σχεδιασμό των παρόχων.
Η ανανέωση των δικαιωμάτων φάσματος, οι νέες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για την ασφάλεια δικτύων και η επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές νέας γενιάς συνθέτουν ένα απαιτητικό περιβάλλον, στο οποίο η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, στην οποία επίκειται αλλαγή φρουράς, αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Η δημοπρασία για το φάσμα
Ένα από κρίσιμα ζητήματα που θα βρεθεί στο επίκεντρο το αμέσως επόμενο διάστημα αφορά στην διαδικασία επαναχορήγησης ραδιοφάσματος στις ζώνες των 900 και 1800 MHz, που αποτελούν βασικό πυλώνα λειτουργίας των δικτύων κινητής τηλεφωνίας. Πρόκειται για συνολικά 70 MHz ζευγαρωμένου φάσματος (2×35 MHz) στη ζώνη των 900 MHz και 40 MHz ζευγαρωμένου φάσματος (2×20 MHz) στη ζώνη των 1800 MHz.
Τα δικαιώματα χρήσης, τα οποία χρησιμοποιούν σήμερα οι Cosmote Telekom, Vodafone και Nova, λήγουν το 2027, γι' αυτό και η προετοιμασία για την εκ νέου διάθεση τους έχει ήδη ξεκινήσει με την δημόσια διαβούλευση να βρίσκεται σε εξέλιξη με προθεσμία υποβολής απόψεων έως τις 2 Απριλίου. Σημειωτέον ότι η τελευταία αντίστοιχη δημοπρασία είχε πραγματοποιηθεί το 2011 και είχε αποφέρει 380,535 εκατ. ευρώ για 15ετή περίοδο χρήσης.
Αυτή τη φορά ωστόσο η Αρχή, όπως προκύπτει από την δημόσια διαβούλευση, εξετάζει δύο εναλλακτικά σενάρια που κινούνται εντός του ισχύοντος εθνικού θεσμικού πλαισίου και συνάδουν με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό Digital Networks Act.Το πρώτο προβλέπει τη χορήγηση δικαιωμάτων για 20 έτη, με τιμή εκκίνησης σε ενδεχόμενη δημοπρασία τα 224,86 εκατ. ευρώ. Αφετέρου βέβαια εξετάζεται και η δυνατότητα χορήγησης αορίστου χρόνου, σενάριο όπου προβλέπεται η μετατροπή του τιμήματος σε ισοδύναμο ετήσιο τέλος άδειας, βάσει χρηματοοικονομικών παραμέτρων.
Η αποτίμηση στην οποία καταλήγει η Αρχή έχει ως πρωταρχικό στόχο τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των παρόχων και τη στήριξη των επενδύσεων στα δίκτυα, αντί για τη μεγιστοποίηση των άμεσων δημοσιονομικών εσόδων, εξού και τα δικαιώματα συνοδεύονται από αυξημένες υποχρεώσεις ανάπτυξης δικτύων. Όσο για την καταβολή του τιμήματος στην πρώτη περίπτωση θα μπορούσε να επιλεγεί είτε η εφάπαξ καταβολή είτε η δυνατότητα καταβολής σε εννέα δόσεις, με προκαταβολή του 30% του ποσού.
Υπό το πρίσμα του ανταγωνισμού μάλιστα, υπό συζήτηση είναι και η θέσπιση ανώτατων ορίων κατοχής φάσματος, ώστε να αποτραπεί τυχόν υπερσυγκέντρωση και να διασφαλιστούν συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Παρότι η διαδικασία έχει ξεκινήσει αναμένεται να απαιτήσει χρόνο. Σύμφωνα δε με παράγοντες της τηλεπικοινωνιακής αγοράς η τελική δυναμική της θα εξαρτηθεί και από το αν θα συμμετέχουν σε αυτή οι υφιστάμενοι παίκτες ή αν θα εμφανιστεί και κάποιος νέος ενδιαφερόμενος, σενάριο που δεν αποκλείεται δεδομένης της έντασης του ανταγωνισμού στην εγχώρια αγορά η οποία συνεχώς αυξάνει.
Οι ευρωπαϊκές κανονιστικές εξελίξεις
Πέρα από την δημοπρασία για το φάσμα η ατζέντα της ρυθμιστικής Αρχής περιλαμβάνει και τις ευρωπαϊκές κανονιστικές εξελίξεις, με την εφαρμογή του Digital Services Act και του Digital Markets Act να δημιουργεί ήδη νέες υποχρεώσεις εποπτείας. Στο προσκήνιο δε το επόμενο διάστημα αναμένεται να βρεθεί και το υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό πλαίσιο κυβερνοασφάλειας, γνωστό και ως Cybersecurity Act. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο εκτιμάται ότι θα αυστηροποιήσει τους όρους σχετικά με τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, ειδικά αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφανθεί να υιοθετεί σκληρότερη στάση απέναντι σε προμηθευτές από την Κίνα, όπως η Huawei. Σε αυτή την περίπτωση μάλιστα οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων εκ των εγχώριων παρόχων, θα πρέπει να προχωρήσουν σε αντικατάσταση υφιστάμενου εξοπλισμού, δαπανώντας μεγάλα ποσά.
Στο επίκεντρο οι οπτικές ίνες
Κεντρική προτεραιότητα για το επόμενο διάστημα παραμένει και η επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα οπτικών ινών. Πέρα από τις προσπάθειες που γίνονται τα τελευταία χρόνια ώστε η χώρα να βελτιώσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή κατάταξη και περιλαμβάνουν τόσο μεγάλες επενδύσεις από πλευράς των παρόχων για την ανάπτυξη δικτύων όσο και δράσεις ενίσχυσης της ζήτησης όπως τα κουπόνια επιδότησης, η χώρα καλείται πλέον να χαρτογραφήσει τον δρόμο για την αποχαλκοποίηση, που έχει θέσει ως στόχο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το 2030.
Η αλλαγή φρουράς στην ΕΕΤΤ
Μέσα σε αυτό το σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον, η αγορά αναμένει πλέον τις εξελίξεις στην κορυφή της ρυθμιστικής Αρχής, καθώς ο Κωνσταντίνος Μασσέλος, που ολοκληρώνει αυτή την εβδομάδα δύο συνεχόμενες θητείες στην προεδρία της ΕΕΤΤ θα δώσει την σκυτάλη στον διάδοχό του.
Ποιος θα είναι αυτός ωστόσο παραμένει άγνωστο προς ώρας με τις συνήθεις διαρροές που συνοδεύουν τέτοιες διαδικασίες να απουσιάζουν και τις πληροφορίες να κάνουν λόγο για μια short list που εξετάζεται διεξοδικά από τους αρμόδιους και δεν αποκλείεται να περιλαμβάνει και υφιστάμενα στελέχη της ΕΕΤΤ.
