Η ενεργειακή ατζέντα συζητείται στο Eurogroup εδώ και περίπου δύο χρόνια, στο πλαίσιο της δημιουργίας κοινών δικτύων και του συντονισμού των αγορών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Στη σημερινή συνεδρίαση, αυτή η συζήτηση αποκτά προφανώς ιδιαίτερο χαρακτήρα, με δεδομένη την κρίση στη Μέση Ανατολή. Και προφανώς δεν είναι μόνο το Eurogroup ή το Ecofin. Η τηλεδιάσκεψη π.χ. των G7 που θα προηγηθεί αλλά και οι συναντήσεις που θα ακολουθήσουν, συμπεριλαμβανομένης της Συνόδου Κορυφής στις 19-20 Μαρτίου αναπόφευκτα αποκτούν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Η οικονομία της ΕΕ καλείται να αντιδράσει σε ακόμη μία κρίση, με τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Τα δεδομένα και η αξιολόγηση
Οι συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή εξαρτώνται απολύτως και σε μέγιστο βαθμό από τη διάρκεια -και το είδος- των πολεμικών συρράξεων στην περιοχή. Πολύμηνη κρίση αναπόφευκτα θα προκαλέσει δυσχερείς πληθωριστικές πιέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, και πέραν των ανά τομέα συνεπειών του πολέμου, οι υπουργοί καλούνται να αξιολογήσουν ορισμένα αρχικά -αλλά βασικά- δεδομένα τα οποία και έχουν στη διάθεσή τους.
Σε επίπεδο τιμών πετρελαίου, η αύξηση της τάξης του 20% (στοιχεία στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας) είναι ανησυχητική αλλά σίγουρα δεν προκαλεί πανικό. Η ανησυχία συνδέεται με το χρονικό ορίζοντα των συγκρούσεων και τις επιπτώσεις στην αγορά και σε επίπεδο επάρκειας (με την Ελλάδα, μάλιστα, να μην επηρεάζεται επί του παρόντος όσο άλλα κράτη-μέλη) και σε επίπεδο τιμών. Περίπου το ίδιο ισχύει -αλλά εκεί η ανησυχία είναι μεγαλύτερη- σε ό,τι αφορά την τιμή του φυσικού αερίου η οποία συνδέεται άμεσα με τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα στοιχεία που επεξεργάζονται και αξιολογούν οι υπουργοί Οικονομικών δεν περιορίζονται στις τιμές ενέργειας των βασικών προϊόντων. Σε επίπεδο ναυτιλίας, τα πλοία που πέρασαν τα Στενά του Ορμούζ σε σχέση με την περίοδο πριν την επίθεση στο Ιράν, έχουν υποχωρήσει στα μισά. Παράλληλα, το κόστος των χερσαίων μεταφορών έχει περίπου τριπλασιαστεί, ενώ το κόστος των καυσίμων για τις αεροπορικές μεταφορές έχει διπλασιαστεί.
Τα παραπάνω δεδομένα, πάντως, βρίσκουν την οικονομία της ΕΕ σε ελαφρώς καλύτερη του αναμενόμενου θέση. Αξιωματούχοι των Βρυξελλών παρατηρούν ότι η πορεία της ανάπτυξης είναι εντός στόχων, ενδεχομένως και προς τη θετική κατεύθυνση, με τις συνολικές εξαγωγές της Ένωσης να δίνουν θετικό τόνο. Ο πληθωρισμός αναμένεται στο 2% φέτος με -επί του παρόντος- τάσεις υποχώρησης την επόμενη χρονιά.
Τι μπορεί και τι είναι προετοιμασμένη να κάνει η ΕΕ
Στην παρούσα φάση, αυτό που επί της ουσίας καλείται να πράξει, είναι να βρίσκεται σε αυξημένη εγρήγορση. Τα δεδομένα είναι διαφορετικά για την ώρα και σαφώς ηπιότερα από την προ τετραετίας ενεργειακή κρίση και… η αντίστοιχη εμπειρία αυξημένη.
Αυτό που η ΕΕ είναι ήδη προετοιμασμένη να κάνει, εφόσον απαιτηθεί, είναι να διαφοροποιήσει τους κανόνες της προκειμένου τα κράτη-μέλη να είναι σε θέση να ενισχύσουν προσωρινά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις τους. Αν και κατά πόσο θα απαιτηθεί, εξαρτάται από το μέγεθος και τη διάρκεια της κρίσης. Συνεπώς, στην παρούσα φάση οι υπουργοί Οικονομικών αξιολογούν τα δεδομένα και προετοιμάζουν πιθανά σενάρια.
Τι δεν προτίθεται να κάνει η ΕΕ
Αυτό που δεν είναι διατεθειμένη να κάνει η ΕΕ είναι να ανοίξει «πόρτα εισόδου» στη Ρωσία. Οι 27 (26 αν… εξαιρέσει κανείς την Ουγγαρία του Όρμπαν) φαίνεται να συμφωνούν ότι η απεξάρτηση από τους ρωσικούς ορυκτούς πόρους και η συνέχιση της προώθησης ευρωπαϊκών δικτύων παραμένει βασική προτεραιότητα και στρατηγική ευρωπαϊκή επιλογή.
Την ίδια ώρα, με… τον έναν ή τον άλλο τρόπο αναμένεται να προχωρήσει και στην έγκριση του δανείου των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία παρά τις αντιδράσεις της Ουγγαρίας, η οποία ουσιαστικά επιδιώκει άμεσα ή έμμεσα τη στήριξη της ρωσικής αγοράς ενέργειας.
Τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στις πρωτεύουσες, το βασικό σενάριο θέλει την κρίση να μην έχει χαρακτηριστικά… αγώνα ταχύτητας. Δύσκολα μπορεί κανείς να προδικάσει ωστόσο τη διάρκεια του πολέμου και κυρίως τα χαρακτηριστικά των συνεπειών του ανά τομέα όσο αυτός εξελίσσεται. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε ακόμα στην αρχή…
Διαβάστε περισσότερα άρθρα της στήλης ΑΘΗΝΑ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.
