Πόσο λευκός είναι ο καπνός που εξέπεμψαν οι Βρυξέλλες;

Ο λευκός καπνός που τελικά εξέπεμψαν οι Βρυξέλλες αναφορικά με τη σύνθεση της νέας Επιτροπής δεν αποτέλεσε έκπληξη για κανέναν. Οι πολιτικές ομάδες, με τη συμμετοχή της Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν στις διαπραγματεύσεις και τη στοχευμένη πίεση της προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα κατέληξαν σε συμφωνία που θα επικυρωθεί στο Στρασβούργο στο τέλος του μήνα (υπερψήφιση Κολλεγίου στο σύνολο του) και θα πιάσει δουλειά άμεσα. Πρακτικά, έχει ήδη πιάσει.

Χωρίς να ανακαλύπτουμε τον τροχό, καταγράφουμε μερικές χρήσιμες συνοπτικές παρατηρήσεις που αξιολογούμε ότι πρέπει να έχουμε κατά νου.

- Η πρόεδρος της Επιτροπής πέρασε, χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει καμία, τις επιλογές της σε πρόσωπα και αποστολές. Προφανώς και ορισμένοι πολιτικοί συμβιβασμοί βρέθηκαν στο επίκεντρο αλλά διατήρησε το συγκεντρωτικό μοντέλο ελέγχου της Κομισιόν όπως το σχεδίασε. Αυτό είναι από τη μία λειτουργικό καθώς ευνοεί την αποτελεσματικότητα στη ταχεία ανάληψη δράσης, αγκάθι από την άλλη όταν χρειαστεί να εφαρμοσθεί εσωτερικά σε επίπεδο Γενικών Διευθύνσεων και προφανώς όταν (αναμενόμενα και εύλογα) προκύψουν πολιτικές διαφωνίες.

- Αν αναζητήσουμε κερδισμένους και χαμένους στη διαπραγμάτευση των τελευταίων ημερών, μόνο το Renew φαίνεται ότι μπορεί να «επικαλείται νίκη». Κι αυτό όχι γιατί πέρασε κάποια θέση του αλλά γιατί βγήκε από την πολιτική ανυπαρξία του. Ήταν στο τραπέζι των συζητήσεων. Δεν καταγράφουμε καμία συγκλονιστική ήττα, ωστόσο οι Πράσινοι δεν μπορούν να αισθάνονται χαρούμενοι. Σε μικρότερο βαθμό, ούτε και οι Σοσιαλιστές.

- Ευτυχώς στο Συμβούλιο, η πρόεδρος Φον Ντερ Λέιεν και η νέα της Επιτροπή δε θα κληθεί να συνεργαστεί με τον Σαρλ Μισέλ αλλά με τον Αντόνιο Κόστα. Αυτό μόνο ως καλό νέο μπορεί να εκληφθεί. Αρκούντως καλό; Την απάντηση την έχουν κατά περίπτωση οι αρχηγοί των κρατών-μελών.

- Δεν θεωρούμε ότι το Ευρωκοινοβούλιο χάνει μέρος του κύρους του επειδή δεν έκοψε καμία από τις υποψηφιότητες για τις θέσεις Επιτρόπων. Όπως επίσης δε θεωρούμε ότι οι πολιτικές ισορροπίες είναι εξ ορισμού ανεπιθύμητες. Αποτέλεσμα κάλπης αποτελούν. Θεωρούμε ωστόσο παράλογο να υπάρχουν αρνητικές -στο συνολικό περιεχόμενό τους- αξιολογήσεις υποψηφίων και η τελική άποψη αυτών που τις διατυπώνουν να είναι «εγκρίνεται ο υποψήφιος». Ανεξαρτήτως αν οι υποψήφιοι πράγματι είναι αρκούντως Ευρωπαίοι για το ρόλο τους και πολιτικά ικανοί για το χαρτοφυλάκιό τους (αυτά είναι τα δύο βασικά ερωτήματα). Αν όμως κάποιος μας ρωτούσε τι διαφορετικό θα μπορούσε να γίνει, δεν έχουμε σαφή και κυρίως τεκμηριωμένη αντιπρόταση (αλλά δεν είναι και ο ρόλος μας).

- Η μάχη των cabinets των Επιτρόπων ολοκληρώνεται. Στο θέμα θα επανέλθουμε επικεντρωμένοι σε δύο άξονες. Πόσο αποτελεσματικότερη ή μη διαφαίνεται η λειτουργία τους και πόσο ενισχυμένη μπορεί να αποδειχθεί η ελληνική διείσδυση γενικότερα.

- Τέλος, είναι προφανώς θετικό ότι εν μέσω του εξαιρετικά ασταθούς παγκόσμιου σκηνικού, η Επιτροπή δεν θα είναι πλέον μεταβατική αλλά πλήρως λειτουργική. Η ισορροπία της όμως και η αποτελεσματικότητά της εξαρτώνται από πολλές παραμέτρους και μάλιστα δυναμικές και εδρεύουσες κυρίως στις πρωτεύουσες, όχι στις Βρυξέλλες. Μία από αυτές είναι το Βερολίνο. Με τις εκλογές του να είναι εξαιρετικά κρίσιμες. Το ότι ήρθαν νωρίτερα, τον Φεβρουάριο, είναι πρακτικά ευτυχές γεγονός. Κανένας ευρωπαϊκός θεσμός δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά όταν η Γερμανία λειτουργεί χωρίς προσανατολισμό, χωρίς σαφή αναπτυξιακή στρατηγική και με συχνά αλλοπρόσαλλες τοποθετήσεις εντός των θεσμικών οργάνων. Σε κάθε επίπεδο.