Η απλοποίηση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων δεν είναι απλή υπόθεση. Χρειάζεται να κάνουμε την άσκηση

Πρόκειται για ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που απασχολούν τις Βρυξέλλες και εντάσσονται στο διάλογο για τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό 2028-34. Δυστυχώς, ελάχιστα έχει απασχολήσει τον προεκλογικό διάλογο στη χώρα (έως καθόλου) και ελάχιστοι είναι εκείνοι που έχουν προτεραιοποήσει το ζήτημα εσωτερικά.

Η «απλοποίηση» των διαδικασιών της ΕΕ σε ό,τι αφορά την εκταμίευση των κοινοτικών κονδυλίων αποτελεί βασικό ζητούμενο σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Στην Ελλάδα, με τον όρο «simplification» προφανώς εννοούμε την αλλαγή των διαδικασιών ώστε αφενός μεν οι διαχειριστικές αρχές να σηκώνουν μικρότερο διοικητικό βάρος, αφετέρου δε οι αποδέκτες των κονδυλίων να μη χρειάζονται… φροντιστήριο και διδακτορικό προκειμένου να ανταποκριθούν στις υφιστάμενες χαοτικές διαχειριστικές διαδικασίες. Με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για όσους έχουν χτίσει την επαγγελματική τους καριέρα εκμεταλλευόμενοι το αντίστοιχο χάος.

Το συγκριτικό παράδειγμα της διαδικασίας του Ταμείου Ανάκαμψης σε σχέση με τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής είναι χαρακτηριστικό. Οι εκταμιεύσεις με βάση την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων φαίνεται να αποτελεί προτιμητέο πλέον μοντέλο διαχείρισης στις Βρυξέλλες (και στην Αθήνα). Αυτή όμως η απλοποίηση δεν είναι τόσο «αθώα» όσο δείχνει.

Αν αναλογιστεί κανείς το γεγονός ότι οι 27 αναζητούν σημαντικά διευρυμένους πόρους τους οποίους οι net contributors δε δείχνουν διατεθειμένοι να συνεισφέρουν, η «απλοποίηση» αναμένεται να περιλαμβάνει τη δημιουργία μίας μοναδικής «χρηματοδοτικής ροής» που θα περιλαμβάνει όσα κονδύλια δε βρίσκονται σε «κλειστούς φακέλους». Ένα κράτος – μέλος, λοιπόν, θα έχει την ευελιξία να επιλέγει με βάση το εθνικό του πλάνο ανάπτυξης πού θα οδηγούνται τα κονδύλια αυτά, τα οποία όμως θα είναι πεπερασμένα. Από εκεί θα χρηματοδοτεί το σύνολο των αναγκών του. Από τη συνοχή έως τις έκτακτες ανάγκες λόγω κρίσεων.

Τα χαρακτηριστικά του μοντέλου αυτού δεν είναι κατ’ ανάγκη αρνητικά. Άλλωστε ήδη σας έχουμε μεταφέρει τα βασικότερα δεδομένα του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού με βάση τις έως τώρα άτυπες συζητήσεις. Αυτό που είναι επιβεβλημένο να γίνει είναι η άσκηση από την πλευρά μας, έτσι ώστε να μη βρεθούμε προ εκπλήξεων, με λιγότερα διαθέσιμα κονδύλια για περισσότερες ανάγκες.

Είναι μάλλον βέβαιο ότι για προεκλογικούς λόγους, κανείς -κυβέρνηση και αντιπολίτευση- δεν πρόκειται να προχωρήσει ανοικτά, ρεαλιστικά και με σθένος στην άσκηση αυτή. Με δεδομένο ωστόσο ότι η κυβέρνηση θα είναι αυτή που θα κληθεί άμεσα να λάβει θέση στις -ουσιαστικά εν εξελίξει- διαπραγματεύσεις, εύλογα θεωρούμε ότι η άσκηση αυτή έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Έστω και ατύπως. Διαφορετικά, μετά τις ευρωεκλογές, πράγματι θα βρεθούμε προ εκπλήξεων.