Απευθυνόμενος σε ένα από τα μεγαλύτερα ακροατήριά του, ίσως στην πιο δύσκολη στιγμή της δεύτερης θητείας του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε στο διάγγελμα για την Κατάσταση του Έθνους το ίδιο μήνυμα για την οικονομία: όλα πάνε περίφημα.
Ένας αποφασιστικός Τραμπ επιχείρησε να επηρεάσει το οικονομικό κλίμα των Αμερικανών, προσπαθώντας να επισκιάσει τις ανησυχίες για το κόστος ζωής, που βρίσκονται στο επίκεντρο των επικείμενων ενδιάμεσων εκλογών του Κογκρέσου με στατιστικά στοιχεία και αυτοεπαίνους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκρινε καν απαραίτητο να παρουσιάσει νέες πολιτικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του κόστους ζωής - για παράδειγμα, δεν παρουσίασε καμία νέα ιδέα για τη στέγαση ή την υγειονομική περίθαλψη, δύο κεντρικά θέματα της προεκλογικής εκστρατείας για τις ενδιάμεσες εκλογές. Και όπου αναγνώρισε ότι οι ψηφοφόροι μπορεί να έχουν επιφυλάξεις για τις τιμές, ακολούθησε τη γνώριμη τακτική του αποδίδοντας ευθύνες αλλού.
Ο Τραμπ εστίασε περισσότερο στην προβολή της εμβληματικής φορολογικής του νομοθεσίας και των εμπορικών του πολιτικών, παρά σε νέες ουσιαστικές προτάσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών - ένδειξη ότι το ζήτημα συνεχίζει να προβληματίζει τον Λευκό Οίκο.
Γενικά, η ομιλία ήταν γεμάτη από τα γνώριμα χαρακτηριστικά του Τραμπ - κομπασμό, υπερβολή, αυθόρμητες παρεμβάσεις και ανεκδοτολογικές αναφορές. Μίλησε για τους πολέμους που «σταμάτησε», για τις τιμές που βοήθησε να μειωθούν και για τα «εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια» που, όπως είπε, εισέρρευσαν από το εξωτερικό μέσω δασμών και διαπραγματεύσεων.
Αυτά που δεν είπε
Ουσιαστικά, η ομιλία του Τραμπ καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό όχι από όσα είπε, αλλά από όσα απέφυγε να πει. Δεν επιτέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο, δεν εξαπέλυσε επίθεση εναντίον μελών του ίδιου του κόμματός του που τον έχουν επικρίνει, ενώ απέφυγε μακροσκελείς, οργισμένες παρεκτροπές από το κείμενο της ομιλίας.
Επίσης, δεν έκανε καμία αναφορά στα σκάνδαλα που σχετίζονται με τον Έπστιν και απασχολούν την πολιτική σκηνή της Ουάσιγκτον και όχι μόνο. Δεν αποσαφήνισε την πολιτική του απέναντι στο Ιράν, παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνει αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή. Δεν μίλησε για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ούτε και άφησε αιχμές κατά της Κίνας.
Ήταν, είτε προς το καλύτερο είτε προς το χειρότερο, μια ομιλία που δύσκολα θα αλλάξει την πολιτική τροχιά της δεύτερης θητείας του.
«Από ορισμένες απόψεις, αυτή ήταν η καλύτερή του στιγμή, μια πλήρης πατριωτική προβολή», δήλωσε στο Politico ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Mάθιου Mπάρτλετ, ο οποίος υπηρέτησε στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ. «Όμως, ως πολιτική ομιλία, δεν περιείχε καμία συγκεκριμένη πρόταση που να καθοδηγεί τους Ρεπουμπλικανούς σε ασφαλέστερο έδαφος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών».
Ένας άλλος Ρεπουμπλικανός παράγοντας, που ζήτησε ανωνυμία, εξέφρασε ανησυχία ότι η ομιλία δεν ήταν αρκετά στραμμένη προς το μέλλον. «Θα ήθελα πιο συγκεκριμένα βήματα, με κατεύθυνση προς το Κογκρέσο να κάνει περισσότερα για όσους υποφέρουν», δήλωσε επίσης στο Politico.
Για άλλους, ο Τραμπ έκανε ακριβώς ό,τι χρειαζόταν, πρόσφερε άφθονο «κόκκινο κρέας» σε μια βάση που διψά να τον δει να κατηγορεί τους Δημοκρατικούς για υποκρισία σχετικά με τον πληθωρισμό, να επιρρίπτει ευθύνες στον πρώην πρόεδρο Tζο Μπάιντεν και να υιοθετεί σκληρή γραμμή κατά της παράτυπης μετανάστευσης.
Σειρά «ευχάριστων» στιγμών
Είναι γεγονός ότι έχει προηγηθεί μία δύσκολη περίοδο. Η κυβέρνησή του ήδη προσπαθούσε να περιορίσει τις αντιδράσεις για περιστατικά βίας από αξιωματούχους μετανάστευσης και τις επιπτώσεις από την υπόθεση των αρχείων Τζέφρι Έπστιν, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ κατάφερε πλήγμα στην ατζέντα των δασμών του.
Πέρα από τη θετική του απεικόνιση της οικονομίας, ο Τραμπ επιχείρησε να αλλάξει το κλίμα αξιοποιώντας πατριωτικό συναίσθημα, με μια σειρά «ευχάριστων» στιγμών, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει το Bloomberg. Μεταξύ άλλων, τίμησε την εθνική ομάδα χόκεϊ των ΗΠΑ για την ολυμπιακή της επιτυχία και απένειμε μετάλλια ανδρείας. Προέβαλε επίσης το επερχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο, τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028 στο Λος Άντζελες και τους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από την ίδρυση των ΗΠΑ ως γεγονότα που μπορούν να αναμένουν οι Αμερικανοί.
Ωστόσο, δεν απέφυγε τα διχαστικά ζητήματα. Επιτέθηκε στους Δημοκρατικούς για τις πολιτικές τους στο μεταναστευτικό και στα θέματα ταυτότητας φύλου, επιχειρώντας να προκαλέσει ένταση. Σε μια χαρακτηριστική στιγμή, κατηγόρησε Σομαλούς μετανάστες για απάτες δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Μινεσότα, επιχείρημα που έχει χρησιμοποιήσει για την καταστολή των μεταναστών στην πολιτεία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις μετά τη δολοφονία δύο Αμερικανών πολιτών.
Όταν ο Τραμπ κάλεσε τους βουλευτές να σηκωθούν αν συμφωνούν ότι «πρώτο καθήκον» της κυβέρνησης είναι να προστατεύει τους Αμερικανούς πολίτες και «όχι τους παράνομους αλλοδαπούς», η βουλευτής Ιλχάντ Ομάρ, Δημοκρατική από τη Μινεσότα, φώναξε ότι ο Τραμπ «έχει σκοτώσει Αμερικανούς».
Οι Ρεπουμπλικανοί χειροκρότησαν την παγίδα που, όπως θεώρησαν, έστησε στους Δημοκρατικούς. Αντίθετα, οι Δημοκρατικοί χαρακτήρισαν την ομιλία φτωχή σε λύσεις για τους ψηφοφόρους που αντιμετωπίζουν οικονομική πίεση.
Αμερικανοί και οικονομία
Στην αρχή της ομιλίας, ο Τραμπ παρέθεσε σειρά οικονομικών στοιχείων, όπως η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η πτώση των επιτοκίων στεγαστικών δανείων και οι χαμηλότερες τιμές βενζίνης. Εξήρε επίσης τις φορολογικές μειώσεις του και κάλεσε το Κογκρέσο να απαγορεύσει σε θεσμικούς επενδυτές να αγοράζουν μονοκατοικίες.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση των Washington Post-ABC News-Ipsos, η πλειοψηφία των πολιτών αποδοκιμάζει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται την οικονομία, τον πληθωρισμό και τους δασμούς.
Όπως σημειώνει το CNN, οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν ενδιαφέρονται για τους οικονομικούς δείκτες που μπορεί να δείχνουν ότι οι ΗΠΑ βαδίζουν στο σωστό μονοπάτι. Τους ενδιαφέρει η ασφάλεια της θέσης εργασίας τους και οι φόβοι που κρατούν πολλούς ξύπνιους τα βράδια: Πώς να πληρώσουν το σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο ή το στεγαστικό, τους λογαριασμούς υγείας, τις δόσεις για το αυτοκίνητο, τα φοιτητικά δάνεια και τη φύλαξη των παιδιών τους. Και όλα αυτά ακριβαίνουν.
Παρότι στη δεύτερη θητεία του έχει δώσει έμφαση στην εξωτερική πολιτική, στην ομιλία επικεντρώθηκε κυρίως σε εσωτερικά ζητήματα, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες ότι έχει αποσπαστεί από τα καθημερινά προβλήματα των ψηφοφόρων.
Ο Τραμπ, ωστόσο, είχε στόχο να δώσει μια οικονομική ομιλία και σε μεγάλο βαθμό έμεινε σε αυτό.
Για τις τιμές, κάλεσε τους Αμερικανούς «να κάνουν λίγη ακόμη υπομονή, καθώς τις μειώνουμε». Το ερώτημα είναι αν θα τον ακούσουν και ψηφοφόροι πέρα από τη βάση του «Make America Great Again».
