Για τα ελληνοτουρκικά, την εσωτερική επικαιρότητα αλλά και τα ζητήματα που θα τεθούν ενόψει της συνταγματικής αναθεώρησης μίλησε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο ΣΚΑΪ και στον δημοσιογράφο Αλέξη Παπαχελά που προβλήθηκε το βράδυ της Δευτέρας (22/2/26).
Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε πως ο εκλογικός νόμος δεν θα αλλάξει καθώς όπως σημείωσε «εμείς πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, θεωρούμε ότι υπηρετούν αυτή τη στιγμή το συμφέρον του τόπου, ειδικά σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας».
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», χαρακτηρίζοντάς το «ψεύτικο», και τόνισε την ανάγκη για πολιτική σταθερότητα σε διεθνές ασταθές περιβάλλον.
Διαβάστε ακόμα:
- Μητσοτάκης για Συνταγματική Αναθεώρηση: Αλλαγή άρθρου 86, νέα βάση για τη μονιμότητα στο Δημόσιο
- Αναθεώρηση του Συντάγματος: Ξεκινούν οι εσωκομματικές διεργασίες - Ποιες οι διαδικασίες που προβλέπονται
Ο πρωθυπουργός αφιέρωσε εκτενές κομμάτι της συνέντευξής του στα ελληνοτουρκικά και στις σχέσεις με την γειτονική χώρα, αποκαλύπτοντας πως η συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο θα πραγματοποιηθεί μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, υπογράμμισε την πάγια θέση της Ελλάδας πως «το μείζον ζήτημα με την Τουρκία, η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεμήνυσε πως «η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν, αν θέλει να κάνει έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Αιγαίο», υπενθυμίζοντας πως «η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο. «Το δικαίωμα είναι αναφαίρετο» και «θα ασκηθεί, όταν κρίνουμε ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός τόνισε πως θεωρεί την Αμερική φίλο και θα εξακολουθεί να προστατεύει και να υπερασπίζεται τη διμερή στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στην αρχή της συνέντευξής του όταν ρωτήθηκε για ενδεχόμενη επίσκεψη Τραμπ στην Ελλάδα ανέφερε: «Δεν έχω επίσημη ενημέρωση».
Για τις σχέσεις Ευρώπης - ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός δήλωσε πως θεωρεί την Αμερική φίλο και θα εξακολουθεί να προστατεύει και να υπερασπίζεται τη διμερή στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η Ελλάδα θα είναι στο κέντρο της επόμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης. Γιατί προφανώς είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε περίπτωση», τόνισε ακόμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Μεταρρυθμίσεις - Συνταγματική Αναθεώρηση
Απαντώντας σε ερώτηση στις μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της δημόσιας διοίκησης, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «αλλάζουν πολλά» και υπογράμμισε πως «η σύγκρουση με το βαθύ κράτος είναι προτεραιότητα».
«Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση είναι το gov που βοήθησε τους πολίτες και απομάκρυνε τη διαφθορά» υπογράμμισε, ενώ, αναφερόμενος στην αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, είπε ότι «κάθε μία από αυτές τις μεταρρυθμίσεις αποτελεί σύνθετη άσκηση, που χρειάζεται επιμονή και υπομονή».
«Έχουμε να επιδείξουμε, πιστεύω, πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η σημαντικότερη ίσως είναι το ψηφιακό κράτος, το gov.gr, το οποίο έχει απλοποιήσει τις σχέσεις του πολίτη με τη γραφειοκρατία και έχει ουσιαστικά απομακρύνει και πολλά επίπεδα μικρής διαφθοράς. Η επιτάχυνση της έκδοσης των συντάξεων, η μετάπτωση των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο και πάρα πολλές άλλες μεταρρυθμίσεις που έχουν να κάνουν με τη δομή του κράτους. Η αξιολόγηση, πια, των δημοσίων υπαλλήλων. Το γεγονός ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν μπόνους ανάλογα με την απόδοσή τους. Κάθε μία από αυτές τις μεταρρυθμίσεις, αποτελεί σύνθετη άσκηση, η οποία χρειάζεται πάρα πολύ μεγάλη επιμονή και υπομονή. Κερδίζουμε μάχες, χάνουμε και μάχες», συνέχισε.
Και πρόσθεσε, με αφορμή και την ανακοίνωση που έκανε σήμερα για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, ότι το 2030 είναι για τον ίδιο σημαντικό ορόσημο.
«Θα συνδέσουμε μονιμότητα με αξιολόγηση; Θα βάλουμε στο Σύνταγμα διάταξη για δημοσιονομική σταθερότητα; Πώς θα αλλάξουμε το άρθρο 86, ώστε να μην κάνει η Βουλή τον δικαστή;» διερωτήθηκε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας πως είναι η ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας.
Για το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι αυτή η Βουλή είναι η προτείνουσα και η επόμενη θα διατυπώσει τελικά το άρθρο 103 του Συντάγματος, «το οποίο σήμερα κατοχυρώνει τη μονιμότητα με έναν τέτοιο τρόπο που να απαντιέται αυτός ο εύλογος προβληματισμός».
Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι σήμερα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης στο Σύνταγμα, όπως δεν υπάρχει η έννοια της κλιματικής κρίσης, η έννοια της τεχνητής νοημοσύνης και εξακολουθεί να υπάρχει η «σκληρή» απαγόρευση για μη κρατικά πανεπιστήμια.
«Όλες αυτές είναι προβλέψεις οι οποίες έρχονται από τον 20ό αιώνα. Έχει έρθει η ώρα, με θάρρος και με διάθεση συναίνεσης, να καθίσουμε να συζητήσουμε τα θέματα αυτά. Εγώ βλέπω σε αυτή τη συζήτηση μία ευκαιρία να φύγουμε από αυτό το πεδίο της σκληρής κομματικής περιχαράκωσης, όπου κανείς δεν συζητάει με κανέναν, όλοι θέλουν να κάνουν μόνοι τους, όλοι ξέρουν τι δεν θέλουν -μόνο εμείς ξέρουμε ως παράταξη τι θέλουμε να κάνουμε- να τοποθετηθούν όλοι επί της ουσίας των διατάξεων. Και επειδή έχω συμμετάσχει ως νέος βουλευτής στην Επιτροπή του 2005- 2006, θέλω να πιστεύω ότι τα κόμματα τουλάχιστον αυτή την Επιτροπή, γιατί είναι μια κοινοβουλευτική διαδικασία αυτή, δεν είναι κυβερνητική, θα την αντιμετωπίσουν με τη δέουσα σοβαρότητα», σημείωσε.
Για το άρθρο 86, ο κ. Μητσοτάκης υπενθυμίζει ότι η προθεσμία παραγραφής έχει αλλάξει από αυτή την κυβέρνηση και πρόσθεσε: «Το βασικό πρόβλημα είναι η ίδια η λειτουργία της προανακριτικής επιτροπής. Δεν μπορεί να έχουμε την απαίτηση από τη Βουλή να κάνει τη δουλειά που θα έκανε ένας εισαγγελέας, και ειδικά όταν σε αυτό μπαίνουν και κομματικές παράμετροι, αναπόφευκτες στο πολιτικό «παίγνιο». Χωρίς να θέλω να μιλήσω με λεπτομέρεια για το ζήτημα αυτό, η άποψή μου είναι σαφής, ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή, από μία προανακριτική επιτροπή, πρέπει να ασκείται από εισαγγελείς. Πρέπει να υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας, μπορεί να υπάρχει ένας ρόλος για τη Βουλή, αλλά δεν μπορεί η Βουλή να κάνει προανάκριση και τελικά να είναι αυτή η οποία τεκμηριώνει την άσκηση δίωξης».
Αναφερόμενος στην προσπάθεια συναίνεσης ο κ. Μητσοτάκης είπε αρχικά ότι η πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας για μία σειρά από επαφές είναι απολύτως σωστή, ότι τον είχε προφανώς ενημερώσει προφανώς και ότι δεν χρειάζεται την άδειά του για μια τέτοια πρωτοβουλία. «Εγώ δεν επεδίωξα ποτέ να μην έχω και προσωπικές και ενίοτε και διακριτικές, όπως θα έπρεπε να είναι, επαφές με προκατόχους μου. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο πάντα, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να είναι χρήσιμο. Εγώ δεν είμαι ποτέ αυτός ο οποίος από τη φύση μου θα πω πράγματα από τα οποία θα είναι πολύ δύσκολο κάποιος να επιστρέψει», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος ειδικά στον ΟΠΕΚΕΠΕ, είπε ότι «ήταν μια χαμένη μάχη και αναγκαστήκαμε να κόψουμε τον γόρδιο δεσμό». Παράλληλα, υπεραμύνθηκε του ρόλου της ΑΑΔΕ, λέγοντας ότι «δίνει διαφάνεια στον τρόπο που γίνονται οι πληρωμές».
Συγκεκριμένα, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως η κυβέρνηση προσπάθησε πολλές φορές αλλά υπήρχαν εξαρτήσεις από εταιρείες του ιδιωτικού τομέα ότι αν το ακουμπήσεις δεν θα πληρωθεί κανείς. «Ήταν τέτοιες που πράγματι φοβηθήκαμε τις πολύ τολμηρές αλλαγές και τις κάναμε όταν είδαμε ότι δεν μπορούσαμε πια να κάνουμε τίποτα διαφορετικό. Και περάσαμε από μεγάλη κρίση. Θυμάστε, οι αγρότες 50 μέρες στον δρόμο, καθυστερήσεις στις πληρωμές. Έπρεπε να γίνει όμως. Εκ των υστέρων, με αυτά τα οποία ξέρω, προφανώς θα ήθελα να κάνουμε αυτή την αλλαγή νωρίτερα, αλλά δεν μπορούμε να κατηγορηθούμε ότι δεν την κάναμε. Κι έχει πολύ ενδιαφέρον ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν στήριξαν ουσιαστικά τη μετάπτωση στην ΑΑΔΕ, όταν αυτή είναι μια βαθιά διαρθρωτική αλλαγή, χωρίς την οποία δεν μπορούμε να έχουμε ουσιαστικό και ανταγωνιστικό πρωτογενή τομέα στη χώρα μας», συμπλήρωσε.
Ελληνοτουρκικά
Μιλώντας για τις σχέσεις με την γειτονική χώρα και γενικότερα τα ελληνοτουρκικά, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο θα πραγματοποιηθεί μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι «από τότε που υπογράψαμε τη Διακήρυξη των Αθηνών έχουμε σημαντικά κεκτημένα που δεν πρέπει να αμελούμε». Οπως είπε, «υπάρχει σημαντική μείωση εντάσεων στον αέρα», ενώ σημείωσε ότι «έχουμε καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό, γρήγορη βίζα στα νησιά και οικοδομήσαμε ανοιχτούς διαύλους, ώστε να εκτονώνουμε την ένταση αν προκύψει».
«Δεν τρέφω αυταπάτες» είπε, τονίζοντας πως «το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα».
«Κατ' αρχάς η λύση μπορεί να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αλλά καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα, στο Αιγαίο και όσο κρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Όσο η Τουρκία προσθέτει στο μενού και άλλα θέματα, καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περεταίρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι δύσκολο σε αυτή τη συγκυρία. Εγώ κρατώ τη δήλωση του κ. Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία μπορεί να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της, να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που τα έκανε στο παρελθόν. Βέβαια, μετά τις δηλώσεις Φιντάν, είχαμε τις πάγιες θέσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας», πρόσθεσε.
Στη συνέχεια, ο πρωθυπουργός σημείωσε ακόμη ότι «το γεγονός ότι συνομιλώ απευθείας με τον Ερντογάν είναι καλό», διευκρινίζοντας ότι «δεν συζητάμε μόνο τα ελληνοτουρκικά».
Παράλληλα, τόνισε ότι «θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης με Τουρκία», υπογραμμίζοντας πως «πρέπει να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας».
Σχολιάζοντας την τουρκική NAVTEX, ο πρωθυπουργός επανέλαβε: «Έχουμε την πάγια θέση μας για τον παράνομο νομικό χαρακτήρα τους». Όπως τόνισε, «η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν, αν θέλει να κάνει έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Αιγαίο».
Είπε ακόμη ότι «μερικές φορές επαναλαμβάνονται λίγο αυτιστικά από τις τουρκικές γραφειοκρατίες πάγιες θέσεις», προσθέτοντας ωστόσο ότι «αν ο Ερντογάν θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν, τότε θα ήμουν διατεθειμένος να μπω στη συζήτηση».
Συμπλήρωσε ωστόσο: «Δεν το θεωρώ πιθανό σε αυτή τη συγκυρία». Σε ό,τι αφορά την Κάσο, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπήρξε κάποια εκκρεμότητα, ούτε κάποιο τετελεσμένο».
Αναφορικά με την επέκταση των χωρικών υδάτων, ο πρωθυπουργός παρατήρησε ότι «η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα». Τόνισε ότι «το δικαίωμα είναι αναφαίρετο» και «θα ασκηθεί, όταν κρίνουμε ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες».
Υπενθύμισε ότι «εδώ και δεκαετίες δεν ασκήθηκε καθόλου, το κάναμε εμείς στο Ιόνιο», επαναλαμβάνοντας ότι πρόκειται για «μονομερές δικαίωμα και δεν απαιτεί έγκριση».
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο χαμένων ευκαιριών για συμφωνία με την Τουρκία, σημείωσε ότι «στο παρελθόν ενδεχομένως να υπήρχαν ευκαιρίες σε εποχές μικρότερης έντασης να λύσουμε τη μεγάλη διαφορά», προσθέτοντας ωστόσο ότι «το ζητούμενο είναι τι γίνεται τώρα».
Όπως τόνισε, «η δουλειά μου είναι να ενισχύω τη διαπραγματευτική θέση της πατρίδας μας», υπογραμμίζοντας ότι «δεν επενδύσαμε στη στασιμότητα».
Ανέφερε ότι «έγιναν σημαντικές κινήσεις με θαλάσσια πάρκα και με ανάδειξη της Ελλάδας ως στρατηγικού παίκτη στην ενέργεια». Η Ελλάδα εξοπλίζεται, είπε, όχι γιατί πρέπει να είμαστε σε αντιδιαστολή με την Τουρκία, αλλά γιατί οι Ενοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής πολιτικής.
Όπως είπε, «δεν περιμένουμε να δούμε παράθυρο ευκαιρίας με την Τουρκία χωρίς να επενδύουμε στη δική μας ισχύ».
Μητσοτάκης: Δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος, πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις
Ο πρωθυπουργός δήλωσε επίσης ότι δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος και πως «εμείς πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, θεωρούμε ότι υπηρετούν αυτή τη στιγμή το συμφέρον του τόπου, ειδικά σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας».
Και συμπλήρωσε: «Για σκεφτείτε να είχαμε μία κυβέρνηση συνεργασίας όταν είχαμε την εισβολή στον Έβρο ή αντιμετωπίσαμε άλλες μεγάλες κρίσεις. 'Αρα, πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να προκύψουν με αυτόν τον εκλογικό νόμο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: το πρώτο κόμμα να είναι πάνω από ένα ορισμένο ποσοστό. Γνωστές οι προϋποθέσεις και οι αριθμητικοί στόχοι για να μπορούμε να πετύχουμε αυτό το αποτέλεσμα. Αυτή θα είναι η ατζέντα με την οποία θα οδηγήσω -και θέλω να οδηγήσω- τη Νέα Δημοκρατία στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αλλά κυρίαρχος είναι ο ελληνικός λαός. Αν ο ελληνικός λαός τελικά μας υποδείξει ότι δεν θέλει αυτοδύναμη κυβέρνηση, τότε θα πρέπει να σχηματιστεί κάποια κυβέρνηση συνεργασίας. Πάντως, η χώρα δεν μπορεί να μείνει ακυβέρνητη. Εγώ καθιστώ σαφή τη δική μου προτίμηση, αλλά δεν πρόκειται να «πειράξω» τους κανόνες του παιχνιδιού για να γίνει το δικό μου. Αυτό θα ήταν και παντελώς αντιθεσμικό, δεν μου ταιριάζει καθόλου, αλλά πιστεύω ότι μπορεί να ήταν και τελικά πολιτικά αντιπαραγωγικό».
Σε ερώτηση αν θεωρεί εφικτό για το κυβερνών κόμμα να πάρει 37-38% για να έχει αυτοδυναμία, ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι όλες οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές του 2023 τοποθετούσαν τη ΝΔ στη ζώνη του 33%, 34% και πήρε 41%.
«Εξίσου έξω έπεσαν και στις εκλογές του 2019. Θεωρώ ότι είναι ένας στόχος εφικτός. Σίγουρα είναι πιο εφικτός αυτός ο στόχος από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα -το λέω σε αντιδιαστολή. Το έχουμε κάνει δύο φορές, μπορούμε να το κάνουμε. Χρειάζεται πολλή δουλειά; Χρειάζεται πολλή δουλειά», πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός είπε επίσης επ' αυτού ότι θα θέσει τα διλήμματα και γιατί θέλει τρίτη τετραετία.
«Όχι μόνο γιατί πετύχαμε αυτά τα οποία είπαμε το 2023, αλλά γιατί στην παρούσα συγκυρία έχει μεγάλη σημασία να υπάρχει σταθερότητα και να υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία αντιλαμβάνεται τους διεθνείς συσχετισμούς, γιατί είναι πολύ σημαντικό, και για εμένα προσωπικά θα έλεγα, να μπορούμε να διαχειριστούμε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνούν οι τηλεθεατές μας ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027, δηλαδή αμέσως μετά τις εκλογές του 2027, η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποιος θα τη διαχειριστεί; Ποια κυβέρνηση; Ποιος Πρωθυπουργός; Πώς θα ολοκληρωθεί η Συνταγματική Αναθεώρηση; Πώς θα πάμε στην Ελλάδα του 2030; Η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα. Σταθερότητα σημαίνει, ναι, σταθερότητα στα γεωπολιτικά, αλλά σημαίνει και σταθερές αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων, σταθερή βελτίωση στην παιδεία, στην υγεία. 'Αρα για εμάς είναι απολύτως κρίσιμο να εξηγήσουμε, αυτή την τρίτη θητεία δεν την επιδιώκουμε γιατί θέλουμε ντε και καλά να καθόμαστε σε αυτή την καρέκλα, αλλά γιατί έχουμε σχέδιο, πρόγραμμα. Κάνουμε την Ελλάδα πιο ισχυρή, έχουμε δώσει τεκμήρια συνέπειας. Δείτε τι είπαμε και τι κάνουμε. Η ανεργία έπεσε στο 7,5% και την παραλάβαμε στο 18%. Η ανεργία των νέων ήταν στο 40%, έχει πέσει στο 13%. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ξεπέρασε ήδη τα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος θα φτάσει μετά βεβαιότητας τα 950 ευρώ. Με αυτή τη ατζέντα εκλεγήκαμε. Ξέρω ότι η ακρίβεια πονάει. Και ξέρω ότι καμία αύξηση μισθού από μόνη της δεν λύνει το πρόβλημα. Αλλά οι μισθωτοί, και ειδικά οι νέοι, είδαν πραγματικές αυξήσεις στα εκκαθαριστικά τους πριν από λίγες μέρες. Υπήρχαν και κάποιοι «έξυπνοι» εργοδότες οι οποίοι αυτές τις αυξήσεις, που είναι αποτέλεσμα μείωσης φόρων, τις «πούλησαν» ωσάν να κάνουν οι ίδιοι αυξήσεις. Όχι. Εγώ θέλω και αυξήσεις ονομαστικών μισθών από τους εργοδότες, αλλά να ξέρουν οι πολίτες ότι αν δουν κάποια παραπάνω ευρώ, όχι αμελητέα σε κάποιες περιπτώσεις, στους νέους μας, στις οικογένειες με παιδιά, αυτά έρχονται επειδή η οικονομία πήγε καλά. Είχαμε πλεόνασμα, επιστρέψαμε αυτό το πλεόνασμα στη μεσαία τάξη -στη μεσαία τάξη, επιμένω, που τόσο μεγάλη σημασία έχει για τη χώρα αλλά και για εμάς πολιτικά-, στις οικογένειες με παιδιά και στους νέους μας. 'Αρα, αισθάνομαι ότι θα προσέλθω σε αυτή την αναμέτρηση με ήσυχη τη συνείδησή μου, ότι αυτά τα οποία είπαμε -σχεδόν όλα, τα πιο πολλά σίγουρα- τα κάναμε και εκεί που δεν τα καταφέραμε, με θάρρος θα εξηγούμε γιατί δεν τα καταφέραμε και τι μπορούμε να κάνουμε από εδώ και στο εξής», επισήμανε.
«Ψεύτικο δίλημμα το "Μητσοτάκης ή χάος"»
Μετά από σχετική ερώτηση κάλεσε όποιον κάνει κριτική στην κυβέρνηση ότι δεν έκανε αυτά που είπε, να υποδείξει ποια είναι αυτά.
«Εγώ σας μίλησα με θάρρος για αυτά που κάναμε και για το πού δεν τα καταφέραμε. Μα ξέρετε, η διακυβέρνηση σήμερα, ειδικά την εποχή των social media, είναι μία πολύ δύσκολη άσκηση. Και βλέπετε πόσο μεγάλη φθορά έχουν όλες οι κυβερνήσεις, διότι τα αρνητικά εκ των πραγμάτων αναπαράγονται πιο εύκολα από τα θετικά. Αν μου λέγατε όμως το 2019, όταν άπειρος έκατσα για πρώτη φορά σε αυτό το γραφείο, ότι επτά χρόνια μετά η Νέα Δημοκρατία θα ήταν 16 μονάδες μπροστά, με υπερδιπλάσιο ποσοστό από το δεύτερο κόμμα, μάλλον δεν θα σας πίστευα τότε ότι θα μπορούσαμε να είχαμε φτάσει σε αυτή την κατάσταση. Οφείλεται και στον πολυκερματισμό της αντιπολίτευσης, αλλά και στο γεγονός ότι κι εμείς κάτι καλό κάναμε για να χτίσουμε μία ευρεία και πλατιά κοινωνική συμμαχία ανθρώπων, που βλέπουν τη δική τους πρόοδο και τη δική τους προκοπή ταυτισμένη με την πρόοδο και την προκοπή της χώρας, και ταυτισμένη με αυτή την κυβέρνηση και με αυτό το κυβερνητικό έργο. 'Αρα, η ανάγκη για διαρκή βελτίωση είναι θέμα κουλτούρας για εμένα και είναι κάτι το οποίο προσπαθώ να το περνώ πάντα και στους συνεργάτες μου και στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου», πρόσθεσε.
Για το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», ο πρωθυπουργός διαφώνησε και είπε ότι το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος».
«Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι λάθος να το λέτε. Αυτό είναι το δίλημμα. Τώρα το τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες. Αλλά όχι, εγώ δεν συγκρίνομαι με το χάος. Συγκρίνομαι με τους πολιτικούς μου αντιπάλους. Βλέπω, ας πούμε, αρκετούς συμπολίτες μας που αυτή τη στιγμή μπορεί να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, που σε έναν βαθμό μπορεί να συμφωνούν με τις πολιτικές μας και που αιφνιδιάζονται όταν το ΠΑΣΟΚ γίνεται «ουρά» της κας Κωνσταντοπούλου και όταν ταυτίζεται με έναν πιο ακραίο λόγο χωρίς προτάσεις, γιατί δεν έχουν συνηθίσει αυτό από το ΠΑΣΟΚ. 'Αρα, για εμένα αυτό το δίλημμα είναι ένα ψεύτικο δίλημμα. Έχω συγκεκριμένους αντιπάλους, όλους τους σέβομαι. Δυσκολεύομαι μερικές φορές, δεν σας κρύβω, ως παλαιότερος κοινοβουλευτικός, σε μια Βουλή όπου πια όλα φαίνεται να παίζουν για την ατάκα του TikTok των 10 δευτερολέπτων και δυσκολευόμαστε να κάνουμε μία ουσιαστική συζήτηση σε βάθος. Εγώ δεν είμαι «πολιτικός της ατάκας». Θα χρησιμοποιήσω και την ατάκα όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτό το χαρακτηριστικό μου. Τα θέματα τα οποία συζητάμε σήμερα είναι σύνθετα. Πρέπει να τα εξηγήσουμε με απλά λόγια στον ελληνικό λαό. Ειδικά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Δεν μιλήσαμε για την Ευρώπη και για τον ρόλο της Ελλάδος στην Ευρώπη αλλά θεωρώ πάρα πολύ καθοριστική αυτή τη συζήτηση, γιατί η Ελλάδα έχει βγει πολύ μπροστά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις…», συμπλήρωσε.
«Μεγάλο στρατηγικό βάθος στις σχέσεις με το Ισραήλ»
Για τις σχέσεις μας με το Ισραήλ, ο πρωθυπουργός ανέφερε πως οικοδομήθηκαν από αρκετές προηγούμενες κυβερνήσεις και έκανε λόγο για σχέση με μεγάλο στρατηγικό βάθος.
«Συνδέεται, προφανώς, και με τη σχέση μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έβλεπα τη σχέση αυτή ως μία ανταγωνιστική σχέση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας ή μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Και αν κάποιοι προσπαθούν να την παρουσιάσουν με αυτόν τον τρόπο, πιστεύω ότι κάνουν ένα μεγάλο λάθος. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, είναι μία χώρα η οποία επιδιώκει με το Ισραήλ μια στρατηγική σχέση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Ήδη έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις και πιστεύω ότι, ειδικά σε συστήματα που έχουν να κάνουν με την αεράμυνα, μπορούν να γίνουν πολλές περισσότερες, με σημαντική προστιθέμενη αξία. Η Ελλάδα υποδέχεται παραπάνω από 1 εκατομμύριο επισκέπτες από το Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι μία χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σε ζητήματα όπως η αγροτεχνολογία, η διαχείριση των υδάτων.
Άρα, μην βλέπουμε τη σχέση μας με το Ισραήλ μόνο μέσα από το στενό πλέγμα της γεωπολιτικής διάστασης. Υπάρχει μία οικονομική διάσταση, υπάρχει μία διάσταση που αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Το Ισραήλ χρειάζεται ένα «πάτημα» για να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά. Άρα, είναι μία σχέση με βάθος και με μεγάλο πλάτος, στην οποία, ναι, και εγώ προσωπικά έχω επενδύσει πολλά. Αλλά δεν είναι μονοσήμαντη. Δείτε τις σχέσεις που έχουμε με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου. Σε λίγες εβδομάδες θα πάω στην Ινδία. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη η οποία μίλησε για την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να έρθει κοντά με την Ινδία. Έχουμε απευθείας πτήση τώρα μεταξύ Ινδίας και Ελλάδας. Οι προοπτικές που ανοίγονται για την ελληνική οικονομία είναι τεράστιες. Λίγο πριν πάω στην Ινδία θα βρεθώ στο 'Αμπου Ντάμπι. Έχω στενές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. 'Αρα, η σχέση μας με το Ισραήλ σε καμία περίπτωση δεν έχει δράσει ανταγωνιστικά προς τα πολύ μεγάλα ανοίγματα τα οποία έχει κάνει η Ελλάδα στον αραβικό κόσμο, διότι οι χώρες αυτές αποκτούν μία αυξημένη ισχύ σε έναν κόσμο όπου πολλές από τις σταθερές του παρελθόντος δεν ισχύουν πια», ανέφερε.
Για την κριτική για τη στάση μας υπέρ της Ουκρανίας, ο πρωθυπουργός τόνισε πως ήταν μια θέση η οποία υποδείχθηκε όχι μόνο από την προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και από στενά εθνικά συμφέροντα. «Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνόμενο απέναντι στον επιτιθέμενο, ο οποίος εποφθαλμιά διεκδικήσεις. Με τι ηθικό ανάστημα θα μπορούσαμε εμείς, ω μη γένοιτο, να ζητήσουμε μια αντίστοιχη στήριξη, όταν έχουμε απέναντί μας έναν γείτονα μεγαλύτερο, ο οποίος στο παρελθόν έχει εκφράσει μία, θα έλεγα, ενίοτε επιθετική ρητορική απέναντι στη χώρα μας; Αλλά θέλω να θυμίσω ότι οι ίδιοι οι οποίοι μας ασκούσαν αυτή την κριτική, θεωρούσαν ότι η Ελλάδα δεν θα έχει κανέναν δίαυλο επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι περίπου θα ήμασταν αποκλεισμένοι από τη δεύτερη περίοδο διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ», τόνισε. Και υπογράμμισε: «Η ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός κρίσιμου «παίκτη» στο νέο ενεργειακό «γήπεδο» το οποίο διαμορφώνεται, έχει πάρα πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία για τη χώρα μας. Ερχόμαστε εμείς ως Ελλάδα και λέμε: «εμείς έχουμε τις υποδομές, δημιουργούμε αυτόν τον Κάθετο Διάδρομο». Είδατε ότι ήδη τα πρώτα συμβόλαια υπογράφονται. Αυτό δεν έχει μόνο οικονομικό όφελος για την πατρίδα μας, είναι κατεξοχήν ένας πολλαπλασιαστής ισχύος και σταθερότητας στην περιοχή μας, όταν η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν κρίσιμο «παίκτη» για μία πολιτική η οποία είναι προς όφελος τελικά και της Ευρώπης. Διότι εμείς τι είπαμε; Θέλουμε να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να πουλήσουν αέριο κι εμείς μπορούμε να είμαστε μία «γέφυρα» ώστε αυτό το στρατηγικό σχέδιο να γίνει πράξη. 'Αρα, αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτές τις συμφωνίες και νομίζω ότι καταρρίπτουν και με μεγάλη ευκολία τα επιχειρήματα ότι δήθεν εμείς δεν είχαμε κανέναν δίαυλο επικοινωνίας με τη νέα κυβέρνηση...».
Ενεργειακή ασφάλεια - Κάθετος Διάδρομος
Για τον Κάθετο Διάδρομο, ο κ. Μητσοτάκης είπε πως είναι ιδιωτικές συμφωνίες και υπενθύμισε ότι υπάρχουν κρατικές υποδομές όπως της ΔΕΠΑ και ιδιωτικές όπως το FSRU στην Αλεξανδρούπολη.
«Πρακτικά υπάρχει ένας Κάθετος Διάδρομος με δύο παρακλάδια: το ένα αφορά τη Ρεβυθούσα, το άλλο αφορά την Αλεξανδρούπολη. Είναι σημαντικό και τα δύο να είναι οικονομικά ανταγωνιστικά. Αλλά προφανώς δεν μιλάμε μόνο για ιδιωτικές συμφωνίες, μιλάμε για μία στρατηγική κατεύθυνση, η Ελλάδα να μπορεί να είναι πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για χώρες μέχρι τη Ρουμανία. Και τονίζω μέχρι τη Ρουμανία, διότι στον βορρά υπάρχουν χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Σερβία. Η Ελλάδα καθίσταται καθοριστικός «παίκτης» πια για την ενεργειακή ασφάλεια αυτών των χωρών. Και αυτό προφανώς είναι κάτι το οποίο ουσιαστικά και συνολικά αναβαθμίζει την πατρίδα μας», σημείωσε.
Μητσοτάκης: Η Ελλάδα να ανατάξει τα συστήματα αεροναυτιλίας
Για το ζήτημα με την εναέρια κυκλοφορία και πριν «σκάσει» το ζήτημα με το blackout, είπε ότι είχαμε ένα πολύ αναλυτικό σχέδιο δράσης, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Πέφτουμε, όμως, πολύ συχνά ξέρετε, σε δυσχέρειες που έχουν να κάνουν με κρατικούς διαγωνισμούς, με τον ρόλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου -δεν τον κρίνω, εν προκειμένω, μπορεί να έχει δίκιο- και με μία «βαριά» διαδικασία η οποία, στο όνομα της διαφάνειας και καλώς, οδηγεί πολλές φορές σε καθυστερήσεις, προσφυγές ανταγωνιστών. Εκ των πραγμάτων, για κρίσιμα έργα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να το αντιμετωπίσουμε. Τώρα κάνουμε ένα bypass για το ζήτημα αυτό. Δεν μου αρέσει κατ' ανάγκη θεσμικά αυτό το οποίο κάνουμε, να χρησιμοποιήσουμε ιδιωτικές δωρεές για να λύσουμε το πρόβλημα, όμως η Ελλάδα χρειάζεται χθες να μπορέσει να ανατάξει τα συστήματα αεροναυτιλίας, όχι γιατί υπάρχει κίνδυνος στην ασφάλεια πτήσεων, να το ξεκαθαρίζω αυτό, αλλά διότι τα νέα συστήματα θα μας επιτρέπουν να υποδεχόμαστε τα διπλάσια αεροπλάνα από αυτά που υποδεχόμαστε τώρα. Υπογράψαμε πριν από δύο μέρες στο Ηράκλειο τη νέα σύμβαση για την αεροναυτιλία, γιατί έπρεπε να ξεπεράσουμε το εμπόδιο ότι εκεί που θα έμπαιναν τα ραντάρ βρήκαμε ένα πάρα πολύ σημαντικό Μινωικό ταφικό μνημείο, το οποίο πρέπει να το αναδείξουμε. Μπορούμε να κάνουμε και τα δύο. Θα χρειαστεί να πάμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας τελικά. Όλα αυτά τονίζω ότι δεν είναι απλές υποθέσεις. Είναι περίπλοκες εργασίες που θέλουν πολλή υπομονή και αυτό το οποίο βλέπετε εσείς πολλές φορές ως αποτέλεσμα της μεταρρύθμισης, έχει πάρα πολλή δουλειά πριν. «Απλώστε», λοιπόν, αυτό το θέμα επί 100, για να καταλάβετε πόσα είναι τα μεγάλα μεταρρυθμιστικά έργα που «τρέχουν», για να καταλάβετε την περιπλοκότητα αυτής της άσκησης και γιατί, θα έλεγα, ότι δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δυστυχώς δεν θα τα καταφέρουμε ή θα κάνουμε λάθη ή θα πρέπει να «ανακρούσουμε πρύμναν». Αλλά το σημαντικό είναι: τα αναγνωρίζουμε; Με σεμνότητα, λέμε «ναι, εδώ έγινε λάθος». Κοιτάμε να μάθουμε από τα λάθη μας για να γίνουμε καλύτεροι ή τα επαναλαμβάνουμε;», ανέφερε.
«Είμαστε στο ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε περίπτωση»
Για τις σχέσεις Ευρώπης - ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός δήλωσε πως θεωρεί την Αμερική φίλο και θα εξακολουθεί να προστατεύει και να υπερασπίζεται τη διμερή στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Όμως, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι όλα αυτά τα οποία έγιναν το τελευταίο διάστημα ήταν ένα πολύ απότομο και, θα έλεγα, έντονο «ξυπνητήρι» για την Ευρώπη. Τολμώ να πω ότι ως Ελλάδα βρεθήκαμε μπροστά από τις εξελίξεις σε πολλά από αυτά τα οποία έγιναν. Μεταναστευτικό: όταν το 2020 κλείσαμε τα σύνορα και είπαμε δεν θα μπει κανείς, μάς ασκήθηκε δριμεία κριτική από ένα κομμάτι της ευρωπαϊκής ελίτ γι' αυτά τα οποία κάναμε. Η Ευρώπη άλλαξε άποψη για το μεταναστευτικό, ήρθε στη δική μας θέση. Στρατηγική αυτονομία: μιλούσαμε με τον Πρόεδρο Μακρόν και λέγαμε «καλή η σχέση με το ΝΑΤΟ, αλλά ως Ευρώπη θα αποκτήσουμε εμείς τον δικό μας αμυντικό πυλώνα;». Έχουμε το άρθρο 42, παρ. 7. Αυτό είναι ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έβαλα ευθέως στην ατζέντα και είπα ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για στρατηγική αυτονομία αν δεν πούμε εμείς ως Ευρώπη ότι υπερασπιζόμαστε αυτά τα οποία ήδη υπάρχουν στις Συνθήκες. Η Γαλλία, παραδείγματος χάρη, ως η μόνη πυρηνική δύναμη της ΕΕ, συζητά για την επέκταση της πυρηνικής της «ομπρέλας» σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα αλλάξουν πάρα πολλά πράγματα. Αλλά ένα μπορώ να σας πω: εμείς θα είμαστε στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων. Χωρίς να υπονομεύσουμε τη στρατηγική μας σχέση με τις ΗΠΑ, είμαστε πρωταγωνιστές σε αυτή τη συζήτηση, η οποία γίνεται για τη στρατηγική ευρωπαϊκή αυτονομία. Θα έχουμε ένα πολύ ενδιαφέρον Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για θέματα ανταγωνιστικότητας, για θέματα ενέργειας. Πιστεύω ότι θα διαφυλάξουμε τη σχέση μας με τις ΗΠΑ. Αλλά να σας πω κάτι; Είχε δίκιο ο Πρόεδρος Τραμπ όταν έλεγε «εσείς στην Ευρώπη δεν ασχολείστε με την άμυνά σας». Και ουσιαστικά η Ευρώπη είχε εκχωρήσει την άμυνά της στις ΗΠΑ. Εμείς, η «μικρή Ελλάδα», λόγω των δικών μας γεωγραφικών συνθηκών, δεν ανήκαμε σε αυτή την κατηγορία. Είχε δίκιο. Ξύπνησε η Ευρώπη. Και η Ευρώπη μπορεί να είναι βραδυκίνητο καράβι, αλλά όταν υπάρχει αυτή η αίσθηση του κατεπείγοντος νομίζω ότι αυτό θα μας υποχρεώσει να πάρουμε αποφάσεις που πριν από κάποια χρόνια θα ήταν πολύ δύσκολο να τις πάρουμε», συμπλήρωσε.
Τέλος σε ερώτηση αν τον προβληματίζει αν χάνουμε έδαφος ως χώρα όταν τα βασίζουμε όλα στο διεθνές δίκαιο σε έναν κόσμο όπου μετράνε ισχύς και business, απάντησε πως η Ελλάδα δεν τα βασίζει όλα στο Διεθνές Δίκαιο.
«Όπως σας είπα και πριν: ισχύς των αξιών, θα την υπερασπιζόμαστε, αλλά θα αναγνωρίσουμε και την αξία της ισχύος μας. Επενδύουμε στην ισχυρή Ελλάδα αυτή τη στιγμή, σε όλα τα επίπεδα. Για εμάς το Διεθνές Δίκαιο θα είναι πάντα σημείο αναφοράς. Και εξακολουθώ να πιστεύω ότι η πολυμέρεια δεν έχει πεθάνει. Και μέχρι και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, που φαίνεται αυτή τη στιγμή σε έναν βαθμό απαξιωμένος, έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. Αλλά δεν μπορούμε να είμαστε αφελείς. Πρώτα και πάνω από όλα η ασφάλεια της πατρίδος. Το Διεθνές Δίκαιο είναι σημαντικό, θα το υπερασπιζόμαστε, αλλά αυτό το οποίο με ενδιαφέρει -και τελικά νομίζω ότι από αυτό κρίνονται και όλοι οι Πρωθυπουργοί- είναι: θα παραδώσουμε μια Ελλάδα ισχυρότερη, ψηλότερη, πιο δυνατή, πιο εύπορη από αυτή την οποία παραλάβαμε; Γι' αυτό αγωνίζομαι. Νομίζω ότι είμαστε στη σωστή κατεύθυνση, αλλά έχουμε δρόμο ακόμα», πρόσθεσε.
«Η κυβέρνηση παίρνει πολύ σοβαρά τις συστάσεις της Κομισιόν για το κράτος δικαίου»
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε δε ότι ο στόχος της αυτοδυναμίας δεν είναι εκτός πραγματικότητας αλλά από εκεί και πέρα, θα σεβαστεί το αποτέλεσμα της κάλπης.
«Αλλά, ξέρετε, είμαστε ακόμα παραπάνω από έναν χρόνο από τις εκλογές. Και νομίζω ότι αυτό το ερώτημα έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον όχι για μας, έχει να κάνει σε αυτούς που λένε «εγώ δεν θέλω τον Μητσοτάκη» αλλά δεν λένε και τι θέλουν. Αυτοί πρέπει να απαντήσουν. Θέλουν να συνεργαστούν; Το ΠΑΣΟΚ θέλει να πάει και να κάνει αριστερή συμμαχία με κόμματα, όπως κάποιοι μπορεί να εισηγούνται, να κάνουν μέτωπο; Διότι ακούω συχνά «να φύγει ο Μητσοτάκης». Μπορεί να είναι ένας εύλογος στόχος και τελικά οι πολίτες θα αποφασίσουν. Λέω πολύ συχνά ότι εγώ υπογράφω ένα τετραετές συμβόλαιο και μόνο οι πολίτες μπορούν να το ανανεώσουν ή να το καταγγείλουν. Από εκεί και πέρα, όμως, η συζήτηση αυτή για την εναλλακτική δεν αφορά κανέναν. Εγώ ξέρω τι πρεσβεύω, ξέρω τι θέλω να κάνω, ξέρουμε τι θέλουμε να κάνουμε. Έχουμε δώσει διαπιστευτήρια σοβαρότητας. Έχουμε ισχυροποιήσει την Ελλάδα. Έχουμε πάει την Ελλάδα μπροστά και πιο ψηλά. Αυτό νομίζω είναι κάτι το οποίο και αυτοί οι οποίοι δεν μας στηρίζουν, με έναν τρόπο το αναγνωρίζουν, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες. 'Αρα, νομίζω το ερώτημα πιο πολύ πρέπει να τεθεί στις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις και λιγότερο σε εμένα», πρόσθεσε.
Σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι το Σύνταγμα είναι απολύτως σαφές και πως εάν δεν υπάρχει πλειοψηφία, το πρώτο κόμμα οφείλει να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
«Δεν μπορώ να σας πω τίποτα παραπάνω από αυτό. Θα σεβαστώ το Σύνταγμα», τόνισε ενώ σε ερώτηση αν θα εξαντλήσει και την επόμενη 4ετή θητεία στην περίπτωση που κερδίσει τις εκλογές, απάντησε πως για τέσσερα χρόνια εκλέγεται κάποιος.
«Αλλά τώρα με πάτε πάρα πολύ μακριά και, ξέρετε, δυσκολεύομαι λίγο διότι όταν έχουμε ακόμα έναν πλήρη χρόνο σημαντικών πρωτοβουλιών -ας πούμε, αυτή την εβδομάδα θα μιλήσουμε για το Εθνικό Απολυτήριο-, το να σκεφτόμαστε από τώρα το τι θα γίνει μετά το 2027 μπορεί να εκπέμπει και κάποια στοιχεία αλαζονείας. Ας κάνουμε τη δουλειά μας καλά, ας εξασφαλίσουμε ότι βοηθάμε τους πολίτες, ότι τους δίνουμε ένα χέρι υποστήριξης, έστω και αν αυτά τα οποία μπορεί να προσδοκούν δεν είναι αυτά τα οποία μπορούμε να τους δώσουμε. Ας τους δείξουμε ότι πραγματικά τους καταλαβαίνουμε. Διότι, ξέρετε, όταν πάμε σε μία Εντατική ή πηγαίνω στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, εγώ καταλαβαίνω τον πολίτη ο οποίος πήγαινε και έβλεπε μία κατάσταση η οποία ήταν τελείως χαοτική. Σου λέει «τώρα ποιος θα με φροντίσει»; Έχουν γίνει παρεμβάσεις -δεν μπορεί να μην το βλέπει κάποιος-, με το «βραχιολάκι», με τις διαδικασίες, και ο άλλος καταλαβαίνει ότι εμείς νοιαζόμαστε. Δεν θα λύσουμε τα προβλήματα από τη μια στιγμή στην άλλη, είναι πολλά. Και ας αφήσουμε τώρα την κουβέντα για το τι θα γίνει μετά το 2027», πρόσθεσε.
Για τον κόσμο που αισθάνεται θυμό ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως σε έναν βαθμό ο θυμός επιτείνεται και από τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η πολιτική επικοινωνία.
«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενθαρρύνουν τον θυμό. Ζούμε σε μία περίοδο όπου οι σταθερές, όπως είπαμε πριν, δεν υφίστανται. Τα νέα παιδιά αναρωτιούνται: «θα ζήσουμε μια καλύτερη ζωή από τους γονείς μας;»; Η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική κρίση, πολλές απειλές», ανέφερε ενώ απαντώντας σε ερώτηση αν βοηθούν δηλώσεις βουλευτή που λέει ότι «το τζάμπα τελείωσε», απάντησε «όχι, καθόλου» και «άρα, πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε».
Και σημείωσε: «Εγώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι και με θυμωμένους πολίτες μπορούμε να μιλήσουμε και καμιά φορά εγώ κάνω αυτό το πείραμα και μπορεί κάποιος να τύχει να σου πει κάτι «χοντρό» στον δρόμο. Αν έχω τη δυνατότητα θα προσπαθήσω με κάποιο τρόπο να του μιλήσω. Όταν μιλάς με πολίτες, έστω κι αν αυτοί κατατάσσονται στη χορεία των αντισυστημικών, και τους ακούσεις, τα παράπονά τους δεν είναι αδικαιολόγητα. Απλά πιστεύουν λύσεις οι οποίες είναι ανεφάρμοστες. Αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι η γενεσιουργός αιτία και αυτού που αποκαλούμε «αντισυστημισμός» είναι δικαιολογημένες σε έναν μεγάλο βαθμό έγνοιες των ανθρώπων, στις οποίες εμείς πρέπει να δώσουμε κάποια απάντηση. Μπορεί να μην τα καταφέρουμε, αλλά να τους ακούσουμε τουλάχιστον».
Για το εύρημα των δημοσκοπήσεων ότι ο κόσμος δεν έχει εμπιστοσύνη στους θεσμούς, ο κ. Μητσοτάκης είπε πως «εάν πιστεύουν αυτό οι πολίτες, που το πιστεύουν σε έναν βαθμό, σίγουρα έχουμε κι εμείς σε έναν βαθμό την ευθύνη, στον βαθμό που είμαστε κυβέρνηση τα τελευταία επτά χρόνια, βέβαια δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα, είναι παγκόσμιο πρόβλημα και σίγουρα πραγματικό».
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση παίρνει πάρα πολύ σοβαρά τις συστάσεις για το κράτος δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο εκεί.
«Στο κάτω-κάτω ποιός είναι ο τελικός κριτής, ο μόνος αξιόπιστος κριτής; Είναι τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Κάναμε πρόοδο. Στην καλή νομοθέτηση έχουμε κάνει άλματα, όχι απλά πρόοδο, στον τρόπο με τον οποίον νομοθετούμε, στη διαδικασία των διαβουλεύσεων. Χρησιμοποιούμε τώρα την τεχνητή νοημοσύνη για να ενσωματώνουμε τα σχόλια των πολιτών και να τα επεξεργαζόμαστε καλύτερα, ώστε να ακούμε πραγματικά τους πολίτες. Στη Δικαιοσύνη έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Η τεχνολογία μας βοηθάει να επιταχύνουμε την έκδοση των αποφάσεων, διότι η κακονομία αντιμετωπίζεται με την καλή νομοθέτηση, αλλά η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης είναι αδικαιολόγητη. Η μεγάλη μεταρρύθμιση που κάναμε, που καταργήσαμε τα Ειρηνοδικεία, είναι τεράστιας εμβέλειας. Τη συζητούσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, δεν την έκανε ποτέ. Το λέω για να δούμε πόσο πίσω πηγαίνουν κάποιες από αυτές τις παθογένειες. Θα εκδικάζονται πιο γρήγορα οι υποθέσεις. Όταν ο άλλος θέλει πέντε χρόνια να βρει το δίκιο του, τι εμπιστοσύνη να έχει στους θεσμούς; Από εκεί και πέρα, εμείς τις δικές μας ευθύνες τις έχουμε αναγνωρίσει. Νομίζω ότι γινόμαστε καλύτεροι. Είδατε ότι η έρευνα μετά την τραγική έκρηξη που έγινε στη βιομηχανία στα Τρίκαλα, νομίζω ότι ήταν άψογη ως προς το να βρούμε ακριβώς τι έγινε. Μετά η Δικαιοσύνη θα αναλάβει να αποδώσει τις ευθύνες. Αλλά, από ένα σημείο και πέρα, η οικοδόμηση νέων σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πολίτες και ειδικά με τους νέους είναι μια μεγάλη πρόκληση και δεν αφορά μόνο εμένα, αφορά όλο το σύστημα. Και ναι, το Σύνταγμα έχει αξία. Αν υπάρχει η αίσθηση της ατιμωρησίας των πολιτικών, είναι πολύ δύσκολο να πάμε πολύ μακριά. Αν έχουμε την αίσθηση ότι οι πολιτικοί νοιάζονται μόνο για την ανανέωση των δικών τους προνομίων, όπως μπορεί να συνέβαινε στο παρελθόν, πάλι μακριά δεν θα πάμε», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς αν υπάρχει κάτι για το οποίο μετανιώνει στα τελευταία 6-7 χρόνια, απάντησε πως προσπαθεί να κάνει σκληρή αυτοκριτική.
«Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ σας είπα, έπρεπε να είχα τολμήσει νωρίτερα. Αυτό που έκανα, που κάναμε με πέντε χρόνια καθυστέρηση, έπρεπε να γίνει πολύ νωρίτερα. Και πράγματι, σας το λέω ειλικρινά, η απειλή ότι δεν θα γίνουν πληρωμές ήταν τέτοια που λες «ωραία, μην το πειράξουμε αυτό, να δούμε αν μπορούμε να βρούμε ένα bypass». Έχω μετανιώσει για το γεγονός ότι άφησα να ριζώσουν «οι θεωρίες των ξυλολίων». Ότι μετά τα Τέμπη όλο αυτό το κύμα της χυδαίας παραπληροφόρησης και της εργαλειοποίησης μιας τραγωδίας για το τι έγινε μετά το ατύχημα, τα «μπαζώματα» και όλα αυτά, ότι ουσιαστικά δεν απαντήσαμε με θάρρος και με τόλμη πολύ νωρίτερα», πρόσθεσε.
Επ' αυτού σε ερώτηση αν θα ήταν διαφορετικά αν είχε κάνει μια εξεταστική επιτροπή πολύ πιο ανοιχτή και πιο αυστηρή, απάντησε «ενδεχομένως να έχετε δίκιο».
Και σημείωσε: «Το λέω με αυτοκριτική διάθεση. Πολλά πράγματα θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Όμως και αυτή η υπόθεση που τόσο μας πόνεσε, η δίκη ξεκινάει και μόνο η Δικαιοσύνη μπορεί τελικά, όπως έχουμε πει πολλές φορές, να βρει ποιος έφταιξε και να τιμωρήσει αυτούς που έφταιξαν. Και βέβαια, γίνεται μια τεράστια προσπάθεια ανάταξης των τρένων μας. Θα έχουμε καινούργια σιδηροδρομική γραμμή, έχουμε πια τα συστήματα τηλεδιοίκησης και καλώς εχόντων των πραγμάτων και μέσα στο 2026 θα έχουμε και τα πρώτα καινούργια τρένα. Γιατί μιας και μιλάμε για την καθημερινότητα, γίνεται μεγάλη συζήτηση για το κυκλοφοριακό. Συσκέψεις κάνουμε, προσπαθούμε να βρούμε λύσεις, αλλά αν δεν επενδύσουμε στα μέσα μαζικής μεταφοράς, ο άλλος ο οποίος ταλαιπωρείται να φτάσει στη δουλειά του με το αυτοκίνητο, αν δεν έχει αξιόπιστη εναλλακτική το αυτοκίνητο θα πάρει. Αν φτιάξουμε τα λεωφορεία, όμως… Καινούργια λεωφορεία έχουμε ήδη πολλά, τώρα πρέπει να αυξήσουμε και τη συχνότητα. Να ξέρει ο άλλος ότι όταν θα πάει να πάρει το λεωφορείο θα φτάσει στην ώρα του, δεν θα φτάσει με μισή ώρα καθυστέρηση».
