Η ανεργία δεν είναι απλώς μια στατιστική κατηγορία. Είναι μια δύσκολη στιγμή στη ζωή ενός ανθρώπου. Είναι η αγωνία για το αύριο, η ανασφάλεια για το εισόδημα, η ανάγκη να ξανασταθεί κανείς στα πόδια του με αξιοπρέπεια. Γι’ αυτό και η πολιτική για την ανεργία δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια παθητική επιδοματική λογική. Οφείλει να προσφέρει προστασία, αλλά και προοπτική. Να δίνει στήριξη, αλλά και διαδρομή επιστροφής στην εργασία.
Αυτό ακριβώς είναι το νέο στοίχημα της ΔΥΠΑ: να μετατρέψουμε την προστασία από την ανεργία σε πραγματικό δίχτυ μετάβασης προς την απασχόληση.
Το ελληνικό σύστημα επιδότησης ανεργίας συμπληρώνει το 2026 εβδομήντα δύο χρόνια παρουσίας στο θεσμικό πλαίσιο της χώρας. Δημιουργήθηκε σε μια άλλη εποχή, για μια διαφορετική αγορά εργασίας. Σήμερα, η αγορά εργασίας αλλάζει ταχύτερα από ποτέ.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πολιτεία δεν μπορεί να απαντά με εργαλεία του χθες. Χρειαζόμαστε ένα πιο δίκαιο, πιο αποτελεσματικό και πιο σύγχρονο σύστημα στήριξης. Ένα σύστημα που αναγνωρίζει την ασφαλιστική διαδρομή κάθε εργαζομένου, στηρίζει περισσότερο τον άνθρωπο τη στιγμή που το έχει μεγαλύτερη ανάγκη και τον βοηθά να επιστρέψει ταχύτερα και ουσιαστικότερα στην εργασία.
Το νέο πιλοτικό επίδομα ανεργίας κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν είναι μια τεχνική αλλαγή. Είναι μια αλλαγή φιλοσοφίας.
Πρώτον, εισάγει περισσότερη δικαιοσύνη. Γιατί αναγνωρίζει τα χρόνια εργασίας, τις εισφορές, την προηγούμενη επαγγελματική πορεία. Δεν αντιμετωπίζει όλους τους ανθρώπους με έναν οριζόντιο τρόπο, αγνοώντας τη διαδρομή τους. Αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει τη στήριξη με την πραγματική ασφαλιστική ιστορία του καθενός.
Δεύτερον, είναι πιο ανθρώπινο και πιο αποτελεσματικό, γιατί είναι εμπροσθοβαρές. Όταν κάποιος χάνει τη δουλειά του, η μεγαλύτερη οικονομική πίεση εμφανίζεται στην αρχή. Εκείνη τη στιγμή χρειάζεται η ισχυρότερη στήριξη. Γι’ αυτό το νέο μοντέλο προβλέπει υψηλότερη ενίσχυση στην αρχική περίοδο της ανεργίας, η οποία μειώνεται σταδιακά στη συνέχεια.
Τρίτον, είναι απλούστερο. Η συγχώνευση παροχών και η περαιτέρω αυτοματοποίηση διαδικασιών μειώνουν τη γραφειοκρατία και κάνουν το σύστημα πιο κατανοητό για τον πολίτη.
Τέταρτον, συνδέεται με μια ενεργητική αντίληψη για την απασχόληση. Η στήριξη του εισοδήματος είναι απολύτως αναγκαία. Δεν είναι όμως αρκετή. Η πραγματική κοινωνική προστασία ολοκληρώνεται όταν συνοδεύεται από συμβουλευτική, κατάρτιση, νέες δεξιότητες, προγράμματα απασχόλησης και σύνδεση με πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η ΔΥΠΑ έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα σε αυτή την κατεύθυνση. Σήμερα υλοποιούνται ανοικτά προγράμματα νέων θέσεων απασχόλησης με προϋπολογισμό άνω των 604 εκατ. ευρώ και σχεδόν 72.000 ωφελούμενους. Από το 2019 έως σήμερα, περισσότεροι από 227.000 συμπολίτες μας έχουν ωφεληθεί από προγράμματα νέων θέσεων απασχόλησης, ενώ πάνω από 27.000 άνεργοι έκαναν έναρξη δραστηριότητας μέσα από προγράμματα νέας επιχειρηματικότητας.
Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι απλώς διοικητικά μεγέθη. Είναι άνθρωποι που βρήκαν θέση εργασίας. Είναι γυναίκες που επέστρεψαν στην αγορά εργασίας. Είναι νέοι που τόλμησαν να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση. Είναι άνεργοι άνω των 50 ετών που δεν έμειναν στο περιθώριο. Είναι περιοχές που στηρίζονται μέσα από στοχευμένα προγράμματα, από τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη έως την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και τη Θεσσαλία.
Αυτό σημαίνει σύγχρονη κοινωνική πολιτική. Όχι απλώς να διαχειριζόμαστε την ανεργία, αλλά να την προλαμβάνουμε όπου μπορούμε και να μειώνουμε τη διάρκειά της όπου υπάρχει. Όχι απλώς να επιδοτούμε την απώλεια εργασίας, αλλά να επενδύουμε στην επιστροφή στην εργασία. Όχι απλώς να καταγράφουμε τους ανέργους, αλλά να τους στηρίζουμε εξατομικευμένα.
Η ανεργία δεν αντιμετωπίζεται με συνθήματα. Αντιμετωπίζεται με σχέδιο, με εργαλεία, με πόρους, με αξιολόγηση, με συνεργασία με τις επιχειρήσεις και με πραγματική κατανόηση των αναγκών των ανθρώπων. Αυτό υπηρετεί η νέα στρατηγική της ΔΥΠΑ.
Ο στόχος μας είναι καθαρός: κανένας άνθρωπος μόνος απέναντι στην ανεργία. Αλλά και κανένας άνθρωπος καθηλωμένος στην ανεργία.
Γιατί η καλύτερη κοινωνική πολιτική είναι εκείνη που στηρίζει τον πολίτη τη δύσκολη στιγμή — και του δίνει τη δύναμη να κάνει το επόμενο βήμα.
