Πενήντα ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, και παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι «η τιμή της βενζίνης θα κατρακυλήσει όπως ένας βράχος», οι Αμερικάνοι προς το παρόν «ψηφίζουν» καθημερινά στις... αντλίες των πρατηρίων. Η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης έφτασε στις 13 Σεπτεμβρίου τα 4,313 δολάρια το γαλόνι (περίπου 0,99 ευρώ το λίτρο), με αύξηση περίπου 36% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Η τιμή του diesel στο ίδιο διάστημα έχει αυξηθεί σχεδόν 68%, στα 6,204 δολάρια (1,42 ευρώ/λίτρο) καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.
Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια τροφοδοτούν εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η εκλογική μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου μπαίνει στην τελική της ευθεία. Με τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου να απέχουν μόλις επτά εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ, με αλλεπάλληλες δηλώσεις του επαναφέρει την πίεση προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ για χαμηλότερα επιτόκια. Την ίδια στιγμή, οι αγορές περιμένουν από τη Fed να κινηθεί προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση...
Το βλέμμα στα ομόλογα
Η συνεδρίαση της Fed αυτή την εβδομάδα βρίσκει τον Κέβιν Γουόρς μπροστά στην πρώτη πιθανή αύξηση επιτοκίων της θητείας του. Το βασικό επιτόκιο βρίσκεται σήμερα στο 3,50%-3,75% και η αγορά δίνει πιθανότητες 85%-88% η Fed να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 3,75%-4,00%. Πολλοί οικονομολόγοι περιμένουν μάλιστα τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση επιτοκίων έως το τέλος Μαρτίου 2027.
Ο Γουόρς είχε τοποθετηθεί στην προεδρία της Fed σε ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον. Η επιστροφή του πληθωρισμού και η έκρηξη των τιμών της ενέργειας έχουν αλλάξει, μέσα σε λίγους μήνες, το επίκεντρο συζήτησης, ενώ το Brent κινείται αυτές τις μέρες κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, με φόντο την επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Σε αυτές τις συνθήκες, και μετά τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, ο Γουόρς καλείται ουσιαστικά να επιβεβαιώσει την ανεξαρτησία της Fed έναντι του Λευκού Οίκου, τόσο στη μεθαυριανή συνεδρίαση, όσο και σε εκείνη που θα πραγματοποιηθεί στις 27-28 Οκτωβρίου, λίγες ημέρες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές. Αν η Fed κινηθεί κόντρα στις εκτιμήσεις της αγοράς κι αν αρχίσει να αμφισβητείται η ανεξαρτησία του Γουόρς από τον Λευκό Οίκο, η ήδη πιεσμένη αγορά ομολόγων θα είναι η πρώτη που θα αντιδράσει.
Διαβάστε ακόμα - Μπορούν οι αγορές να υποχρεώσουν τις ΗΠΑ σε δημοσιονομική προσαρμογή;
Υπενθυμίζεται ότι η απόδοση του 2ετούς αμερικανικού ομολόγου κινείται πια κοντά στο 4,63%, η απόδοση του 10ετούς βρίσκεται πολύ κοντά στο ψυχολογικό όριο του 5%, ενώ η απόδοση του 30ετούς κινείται πέριξ του 5,35%. Μια απόφαση που θα αιφνιδίαζε τις αγορές προς την κατεύθυνση που ζητά ο Τραμπ θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις συζητήσεις για το κατά πόσο ο πρόεδρος της Fed λειτουργεί ως «μαριονέτα», ως προέκταση δηλαδή των πολιτικών επιθυμιών του Προέδρου. Το πιθανότερο είναι ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, οι επενδυτές θα απαιτούσαν υψηλότερη απόδοση για τον πρόσθετο θεσμικό κίνδυνο, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος δανεισμού για το αμερικανικό Δημόσιο, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Από την άλλη, βεβαίως, τα υψηλότερα επιτόκια δεν αυξάνουν την προσφορά πετρελαίου, δεν αποκαθιστούν αγωγούς και δεν ανοίγουν θαλάσσιες οδούς που έχουν διαταραχθεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Χωρίς guidance
Ο Γουόρς έχει επιλέξει να απομακρυνθεί από τη λογική του forward guidance που χαρακτήρισε μεγάλο μέρος της εποχής Πάουελ. Έχει δηλώσει ότι δεν θέλει να δεσμεύεται εκ των προτέρων για τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής, δεν επιθυμεί η Fed να προαναγγέλλει τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων και προτιμά οι αγορές να αντλούν τα σήματά τους περισσότερο από τα οικονομικά δεδομένα.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία, πάντως, έχουν δώσει »πόντους» σε όσους ζητούν αύξηση επιτοκίων. Η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ παραμένει ισχυρή, οι τιμές παραγωγού κινήθηκαν ανοδικά, ενώ ο δομικός πληθωρισμός τον Αύγουστο αυξήθηκε πάνω από τις εκτιμήσεις. Μάλιστα, οι νέες ανατιμήσεις στην ενέργεια αναμένεται να αρχίσουν να αποτυπώνονται περισσότερο στα στοιχεία του Σεπτεμβρίου.
Αν η Fed πράγματι αυξήσει τα επιτόκιά της την Τετάρτη, ο Γουόρς θα χρειαστεί να εξηγήσει στις αγορές αν μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης αποτελεί μια μεμονωμένη προσαρμογή απέναντι στους πρόσφατους πληθωριστικούς κινδύνους ή την αρχή ενός νέου κύκλου σύσφιγξης. Στην πρώτη περίπτωση θα έρθει σε σύγκρουση με τις προσδοκίες που έχουν ήδη ενσωματωθεί στις αποδόσεις των ομολόγων. Στη δεύτερη περίπτωση θα βρεθεί απέναντι στον Τραμπ, ο οποίος ζητά μειώσεις επιτοκίων λίγο πριν τις κάλπες.
Μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα λάβει λοιπόν δύο αποφάσεις για τα επιτόκια. Σε κάθε μία από αυτές, ο Γουόρς θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στον πληθωρισμό που δεν έχει ακόμη αποκλιμακωθεί όσο θα ήθελε η Fed, στην πιεσμένη αγορά ομολόγων που περιμένει περαιτέρω αυξήσεις και σε έναν Αμερικανό Πρόεδρο που ζητά δημοσίως και επίμονα ακριβώς το αντίθετο.
