Με τις προεδρικές εκλογές του 2027 να πλησιάζουν, η Γαλλία μπαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική αβεβαιότητα έρχεται να συνδυαστεί με ένα ήδη δύσκολο δημοσιονομικό περιβάλλον. Όπως εκτιμούν οι αναλυτές της UBS, η δημοσιονομική προσαρμογή το επόμενο έτος θα είναι εντελώς οριακή, το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται και η ψήφιση του προϋπολογισμού μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματική δοκιμασία για το Παρίσι.
Την ίδια στιγμή, η Μαρίν Λε Πεν εμφανίζεται να προηγείται καθαρά στην κούρσα για το Ελιζέ, ενόψει των προεδρικών εκλογών που είναι προγραμματισμένες για τις 18 Απριλίου και 2 Μαΐου 2027, ενώ ο κατακερματισμός του κεντρώου χώρου αυξάνει την αβεβαιότητα γύρω από το ποιοι θα φτάσουν τελικά στον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Στο μεταξύ, οι ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις, θα μπορούσαν, βραχυπρόθεσμα, να οδηγήσουν το spread του γαλλικού δεκαετούς έναντι του γερμανικού Bund ακόμα και πάνω από τις 90 μονάδες βάσης.
Μηδενική προσαρμογή το 2027
Το γαλλικό έλλειμμα μειώθηκε από το 5,8% του ΑΕΠ το 2024 στο 5,1% το 2025, κυρίως χάρη στην ενίσχυση των εσόδων. Για το 2026 η UBS περιμένει ότι θα παραμείνει περίπου στο 5%, χωρίς να αποκλείει όμως μια περαιτέρω επιδείνωση. Για το 2027, ο κυβερνητικός στόχος βρίσκεται στο 4,9% του ΑΕΠ, επίπεδο που ουσιαστικά αντιστοιχεί σε σχεδόν μηδενική δημοσιονομική σύσφιξη.
Διαβάστε ακόμα - Berenberg: Η Γαλλία οδεύει προς σύγκρουση με τις αγορές - Το «σενάριο Μελόνι» για τη Λεπέν
Η προσαρμογή αυτή υπολείπεται σημαντικά όσων προβλέπει το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο της Γαλλίας. Για να υποχωρήσει το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2029, θα απαιτούνταν μείωσή του κατά περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως. Η UBS εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επιτρέψει προσωρινές αποκλίσεις και ενδέχεται να εξακολουθήσει να επιδεικνύει ευελιξία ενόψει των εκλογών.
Στο βασικό σενάριο της UBS, που προϋποθέτει σταδιακή μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος, το γαλλικό χρέος αυξάνεται περίπου κατά μία ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ ετησίως και φτάνει περίπου στο 121% του ΑΕΠ το 2033, από 115,6% το 2025. Εάν, αντίθετα, το πρωτογενές ισοζύγιο παραμείνει στα επίπεδα του 2025, το χρέος θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν στο 138% του ΑΕΠ.
Στοίχημα ο προϋπολογισμός
Η ψήφιση του γαλλικού προϋπολογισμού για το 2027, δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Το πρώτο σχέδιο του αναμένεται στις 30 Σεπτεμβρίου, πριν κατατεθεί στο κοινοβούλιο στις αρχές Οκτωβρίου. Προς το παρόν, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το γαλλικό πολιτικό σύστημα θα καταφέρει να εγκρίνει εγκαίρως τον προϋπολογισμό. Οι διαπραγματεύσεις των τελευταίων ετών είχαν οδηγήσει στην πτώση τόσο της κυβέρνησης Μπαρνιέ όσο και της κυβέρνησης Μπαϊρού, ενώ και στις δύο περιπτώσεις ο νέος προϋπολογισμός εγκρίθηκε αφού είχε ήδη ξεκινήσει το οικονομικό έτος.
Η UBS εκτιμά ότι τα κόμματα στη Γαλλία ίσως επιλέξουν να αποφύγουν μια νέα μετωπική σύγκρουση λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές. Ελλείψει κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η κυβέρνηση θα μπορούσε να καταφύγει και πάλι στο άρθρο 49.3 του Συντάγματος, εγκρίνοντας τον προϋπολογισμό χωρίς ψηφοφορία, εκτός εάν υπερψηφιστεί πρόταση δυσπιστίας.
Ένα δεύτερο πιθανό σενάριο, είναι ο προϋπολογισμός του 2026 να παραταθεί προσωρινά και ένας κανονικός προϋπολογισμός για το 2027 ενδέχεται να εγκριθεί μετά από βουλευτικές εκλογές τον Ιούνιο. Αυτό θα άφηνε τη Γαλλία για μεγάλο χρονικό διάστημα σε προσωρινό δημοσιονομικό καθεστώς, χωρίς δυνατότητα σημαντικών νέων παρεμβάσεων σε δαπάνες ή έσοδα, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο μεγαλύτερου ελλείμματος.
Μπροστά η Λε Πεν
Στην προεδρική κούρσα, τα δεδομένα που συγκεντρώνει η UBS δείχνουν σαφές προβάδισμα της Λε Πεν. Οι bookmakers δίνουν πιθανότητα νίκης 39% στη Λε Πεν, έναντι 28% για τον Εντουάρντ Φιλίπ και 14% για τον Ζαν-Λικ Μελανσόν. Η Λε Πεν φαίνεται να προηγείται με μεγάλη διαφορά στον πρώτο γύρο και να κερδίζει την προεδρία στον β’ γύρο.
Σε αυτό συμβάλει και ο κατακερματισμός του γαλλικού πολιτικού κέντρου. Συνολικά περίπου 25 πολιτικοί έχουν ήδη δηλώσει υποψηφιότητα, ενώ στον ευρύτερο κεντρώο χώρο υπάρχουν 20 δηλωμένοι και ακόμη τρεις πιθανοί υποψήφιοι. Η UBS επισημαίνει ότι ένας τόσο μεγάλος κατακερματισμός μπορεί να διασπάσει την ψήφο στον πρώτο γύρο και να αυξήσει την πιθανότητα να περάσουν στον δεύτερο γύρο οι Λε Πεν και Μελανσόν.
Οι προτάσεις των υποψηφίων
Η Λε Πεν έχει προτείνει περικοπές δημόσιων δαπανών ύψους 125 δισ. ευρώ, ή 4,2% του ΑΕΠ, μεταξύ άλλων μέσω περιορισμού της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και την καθιέρωση δημοσιονομικού «χρυσού κανόνα». Παράλληλα, όμως, επιμένει στην ανατροπή της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του Μακρόν και σε ηλικία συνταξιοδότησης μεταξύ 60 και 62 ετών, ανάλογα με τα χρόνια εισφορών.
Ο Μελανσόν έχει ταχθεί υπέρ αύξησης του κατώτατου μισθού και προτείνει τη διαγραφή του 18% του γαλλικού δημόσιου χρέους που κατέχει η Τράπεζα της Γαλλίας. Ο Γκαμπριέλ Ατάλ θέτει στόχο τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% έως το 2032, ενώ ο Εντουάρντ Φιλίπ προτείνει μείωση των φόρων στην παραγωγή, η οποία θα χρηματοδοτηθεί μέσω περικοπής επιδοτήσεων, καθώς και έναν δημοσιονομικό «χρυσό κανόνα».
Το επόμενο δίμηνο αναμένεται κρίσιμο, καθώς θα διεξαχθούν εκλογές για τη Γερουσία στις 27 Σεπτεμβρίου, και έπεται η παρουσίαση του σχεδίου προϋπολογισμού που είναι προγραμματισμένη για τις 30 Σεπτεμβρίου. Στις 9-10 Οκτωβρίου ακολουθούν οι προκριματικές του Σοσιαλιστικού Κόμματος και στις 16-17 του μήνα οι προκριματικές της Place Publique, πριν το συνέδριο της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης στις 24-25 Οκτωβρίου. Στο μεταξύ, αναμένονται και δύο κρίσιμες αξιολογήσεις της γαλλικής πιστοληπτικής ικανότητας, από τη Moody’s στις 23 Οκτωβρίου και από την S&P στις 27 Νοεμβρίου.
