Το «άνοιγμα» που επιχειρείται στις αγορές της δυναμικής ανατολικής Ασίας και ειδικά στην Ιαπωνία που είναι και τιμώμενη χώρα στη φετινή ΔΕΘ, περιγράφει ο Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών.
Σε συνέντευξή του στο Insider, στο πλαίσιο της ΔΕΘ, εξηγεί πως η επιλογή της Ιαπωνίας είναι σημαντική, καθώς βρισκόμαστε σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές οικονομικό και εμπορικό περιβάλλον, στο οποίο επιχειρήσεις και κυβερνήσεις προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τους εμπορικούς και οικονομικούς εταίρους τους, αλλά και τις εμπορικές διαδρομές που ακολουθούν τα προϊόντα τους.
Παράλληλα, ο ΓΓ περιγράφει τις δράσεις που θα αναπτυχθούν το επόμενο διάστημα μέσα από το νέο Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας με ορίζοντα το 2030, ενώ εκτιμά πως ο στόχος για αύξηση κατά 40% των εξαγωγών και των άμεσων ξένων επενδύσεων θα ξεπερασθεί στο σκέλος των επενδύσεων. Επίσης, ο κ. Σκάλκος δίνει σημασία στην αλλαγή μείγματος των άμεσων ξένων επενδύσεων που έρχονται στη χώρα και στην αυξημένη ροή από κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως είναι η καθαρή ενέργεια και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι πολυτροπικές μεταφορές, η ψηφιοποίηση και οι νέες τεχνολογίες.
Συνέντευξη στη Δήμητρα Καδδά
Τιμώμενη χώρα φέτος, σε αυτή την επετειακή ΔΕΘ, είναι η Ιαπωνία. Ποια είναι η σημασία αυτής της επιλογής και γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη χώρα;
Δ. Σκάλκος: Η επιλογή της Ιαπωνίας είναι σημαντική. Ενδεχομένως να μην είναι ευρέως γνωστό, αλλά η επιλογή των τιμώμενων χωρών από τη ΔΕΘ δεν είναι ποτέ άσχετη με τις κατευθύνσεις της οικονομικής διπλωματίας και υπάρχει πάντα στενή συνεργασία με το αρμόδιο υπουργείο Εξωτερικών.
Βρισκόμαστε σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές οικονομικό και εμπορικό περιβάλλον. Επιχειρήσεις και κυβερνήσεις προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τους εμπορικούς και οικονομικούς εταίρους τους, αλλά και τις εμπορικές διαδρομές που ακολουθούν τα προϊόντα τους.
Προσπαθούμε, λοιπόν, να ενισχύσουμε το εμπόριό μας πέρα από το προφανές, που είναι η ευρωπαϊκή κοινή αγορά. Είναι απόλυτα φυσιολογικό να στραφούμε στις αγορές της δυναμικής Ανατολικής Ασίας, καθώς προς τα εκεί μετακινείται το οικονομικό βάρος της διεθνούς οικονομίας.
Έχουμε ένα εξαιρετικό πολιτικό πλαίσιο με την Ιαπωνία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε ξεκινήσει μια σοβαρή δουλειά από το 2023, με την επίσκεψη στο Τόκιο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Μόλις τον προηγούμενο μήνα, στα τέλη Ιουλίου, επισκέφθηκε το Τόκιο ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης.
Πάνω σε αυτή τη σχέση χτίζουμε. Τα νούμερα είναι καλά, χωρίς βεβαίως να υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Είχαμε αύξηση των εξαγωγών μας προς την Ιαπωνία κατά περίπου 40% το 2025. Ο συνολικός όγκος, όμως, παραμένει αρκετά περιορισμένος σε σχέση τόσο με τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας όσο και, προφανώς, με τη δυναμική της ιαπωνικής οικονομίας. Εκεί πρέπει να χτίσουμε περισσότερο.
Έχουμε μια καλή σχέση και έχουμε δράσεις που θα ξεδιπλωθούν μέσω της Enterprise Greece και του αντίστοιχου οργανισμού της Ιαπωνίας, του JETRO, με τον οποίο έχουμε μνημόνιο συνεργασίας.
Οι δράσεις αυτές θα αναπτυχθούν τους επόμενους μήνες και τα επόμενα χρόνια. Και λέω «χρόνια», γιατί έχουμε ένα νέο Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας με ορίζοντα το 2030. Η Ιαπωνία βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των προτεραιοτήτων μας και θέλω να πιστεύω ότι πολλά από αυτά που περιέγραψα σύντομα θα γίνουν πράξη.
Σε σχέση με το σχέδιο που έχει διαμορφωθεί με ορίζοντα το 2030 και την ανάγκη να αυξηθούν τόσο οι εξαγωγές όσο και οι επενδύσεις, βλέπετε ήδη βήματα προόδου και ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι;
Δ. Σκάλκος: Έχουμε θέσει έναν φιλόδοξο στόχο με ορίζοντα το 2030: αύξηση κατά 40% των εξαγωγών μας και επίσης κατά 40% των άμεσων ξένων επενδύσεων.
Φοβάμαι –και το λέω με τη θετική έννοια– ότι τον στόχο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις θα χρειαστεί να τον αναθεωρήσουμε, παρότι τον θέσαμε σχετικά πρόσφατα. Και αυτό γιατί η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων καταγράφει επιδόσεις που είναι καλύτερες ακόμη και από τους πιο αισιόδοξους υπολογισμούς μας.
Η περυσινή χρονιά έκλεισε με άμεσες ξένες επενδύσεις που προσέγγισαν τα 11,4 δισ. ευρώ. Πρόκειται για την καλύτερη επίδοσή μας τα τελευταία 20 χρόνια.
Το 2026, παρά το περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας, εξελίσσεται εξαιρετικά καλά. Ήδη στο πρώτο πεντάμηνο έχουν εισρεύσει στην ελληνική οικονομία επενδύσεις ύψους 6,1 δισ. ευρώ. Εκτιμώ, επομένως, ότι και το προηγούμενο ρεκόρ θα καταρριφθεί έως το τέλος του 2026.
Τα νούμερα αυτά είναι πράγματι εντυπωσιακά. Ωστόσο, εμπεριέχουν και ροές κεφαλαίων και δεν αφορούν αποκλειστικά άμεσες παραγωγικές επενδύσεις.
Δ. Σκάλκος: Σωστά το επισημαίνετε. Ένα σημαντικό μέρος αυτών των χρημάτων –και όλα αποτιμώνται από την Τράπεζα της Ελλάδος, από την οποία αντλούμε τα στοιχεία– περιλαμβάνει εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιρειών. Περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις στο real estate και στον τουρισμό.
Αυτό, ωστόσο, δεν είναι κακό. Όλα τα κράτη μετρούν τις άμεσες ξένες επενδύσεις με τον ίδιο τρόπο και οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι συγκριτικά καλές και σε σχέση με άλλες χώρες.
Έχουμε και χαμηλή βάση εκκίνησης.
Δ. Σκάλκος: Είχαμε πράγματι χαμηλή βάση εκκίνησης μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχουμε απομακρυνθεί πολύ από αυτή τη χαμηλή βάση.
Προφανώς πρέπει να κάνουμε πολλά περισσότερα. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι έχει αλλάξει το μείγμα των άμεσων ξένων επενδύσεων που έρχονται στη χώρα. Το ποσοστό που αντιστοιχούσε σε επενδύσεις στο real estate και στον τουρισμό, το οποίο βρισκόταν περίπου στο 50%, έχει πλέον περιοριστεί στο ένα τρίτο.
Βλέπουμε ότι προσελκύουμε επενδύσεις σε κλάδους αυξημένης προστιθέμενης αξίας, όπως είναι η καθαρή ενέργεια και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι πολυτροπικές μεταφορές, η ψηφιοποίηση και οι νέες τεχνολογίες.
Θα πρέπει, βεβαίως, να βάλω έναν αστερίσκο: και τις άλλες επενδύσεις, για τις οποίες ασκείται μεγάλη κριτική, όπως αυτές στον τουρισμό και στο real estate, τις θέλουμε. Εάν κάποια στιγμή μειωθούν, είμαι βέβαιος ότι θα ακούσουμε την αντίστροφη κριτική.
