Με την τιμή του πετρελαίου κίνησης να παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο και τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου (με το Brent να κινείται στα 91,32 δολάρια το βαρέλι το μεσημέρι της Δευτέρας) να διατηρούν την πίεση στην αγορά καυσίμων, η κρατική παρέμβαση στο diesel δεν σταματά στο τέλος Αυγούστου. Η κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει και για τον Σεπτέμβριο την επιδότηση στην αντλία, επιχειρώντας να περιορίσει την επιβάρυνση όχι μόνο για τους οδηγούς αλλά και για τις επαγγελματικές μεταφορές, όπου το αυξημένο κόστος καυσίμων περνά ευρύτερα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η επιδότηση διατηρείται στα 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 10 λεπτά στην τελική τιμή, με το δημοσιονομικό κόστος της παράτασης να υπολογίζεται σε 30 εκατ. ευρώ.
Η απόφαση αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς από την 1η Σεπτεμβρίου έληγε η προηγούμενη περίοδος εφαρμογής του μέτρου, την ώρα που η αγορά εξακολουθεί να κινείται σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα σε σχέση με εκείνα πριν από τη νέα αναταραχή στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Για τον Αύγουστο η κρατική ενίσχυση στο diesel ήταν επίσης 8 λεπτά προ ΦΠΑ ανά λίτρο, με δημοσιονομική δαπάνη περίπου 29 εκατ. ευρώ.
Συνολικά, από τον Απρίλιο, όταν ενεργοποιήθηκε η επιδότηση, το δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση των αυξήσεων στην τιμή του πετρελαίου κίνησης φθάνει πλέον τα 211 εκατ. ευρώ.
Γιατί παραμένει στο επίκεντρο το diesel
Η επιλογή να συνεχιστεί η στήριξη ειδικά στο πετρέλαιο κίνησης συνδέεται με τον πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο που έχει η τιμή του στην οικονομία. Το diesel αποτελεί βασικό καύσιμο για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές και επομένως μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών δεν περιορίζεται στο κόστος μετακίνησης των οδηγών, αλλά μπορεί να περάσει σταδιακά στο μεταφορικό κόστος επιχειρήσεων και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση επέλεξε να διατηρήσει το μέτρο για έναν ακόμη μήνα, παρά το αυξανόμενο δημοσιονομικό του κόστος, ενώ η πορεία των διεθνών τιμών παραμένει καθοριστική για την εικόνα που θα διαμορφωθεί στην αγορά το επόμενο διάστημα.
Πάνω από τα 2 ευρώ στην αντλία
Η παράταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το diesel έχει ήδη περάσει το όριο των 2 ευρώ το λίτρο. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που είχε παρουσιάσει το Insider.gr, η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης είχε διαμορφωθεί λίγο πάνω από τα 2 ευρώ, έχοντας καταγράψει πολύ μεγαλύτερη άνοδο από εκείνη της αμόλυβδης τους τελευταίους μήνες.
Οι τιμές που βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία δεν ενσωματώνουν πάντοτε άμεσα ολόκληρη την κίνηση των διεθνών αγορών. Οι μεταβολές περνούν αρχικά στις τιμές διυλιστηρίου και στη συνέχεια, με χρονική υστέρηση, στη χονδρική και στη λιανική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι οι διακυμάνσεις των προηγούμενων ημερών μπορούν να συνεχίσουν να επηρεάζουν τις τιμές των πρατηρίων και μετά την αλλαγή του μήνα.
Η πρόσθετη παρέμβαση που ίσχυσε τον Αύγουστο
Η κρατική επιδότηση δεν ήταν η μόνη παρέμβαση που λειτούργησε μέσα στον Αύγουστο για τη συγκράτηση του κόστους των καυσίμων. Είχε προηγηθεί συμφωνία με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, Helleniq Energy και Motor Oil, για πρόσθετες εκπτώσεις στις τιμές της απλής αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης έως το τέλος του μήνα.
Η συνεισφορά των δύο ομίλων είχε συνολικό ύψος 40 εκατ. ευρώ και μεταφράστηκε σε μείωση 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης. Στην περίπτωση του diesel, επομένως, η συνολική ελάφρυνση κατά τη διάρκεια του Αυγούστου έφθανε περίπου τα 15 λεπτά ανά λίτρο, συνυπολογίζοντας την κρατική επιδότηση μαζί με τον ΦΠΑ και την έκπτωση των διυλιστηρίων.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση είχε συμφωνηθεί για την περίοδο έως το τέλος Αυγούστου και αποτέλεσε ένα πρόσθετο μέτρο συγκράτησης των ανατιμήσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η άνοδος των διεθνών τιμών είχε ήδη αρχίσει να περνά στην ελληνική αγορά. Για τον Σεπτέμβριο, η μόνη παρέμβαση που έχει ανακοινωθεί και θα ισχύει με βάση τα τελευταία δεδομένα, αφορά την παράταση της κρατικής επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.
Ο παράγοντας των διεθνών τιμών
Η πορεία της αγοράς τον Σεπτέμβριο θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές ροές εξακολουθούν να συντηρούν ένα σημαντικό γεωπολιτικό premium στις τιμές.
Οι εκτιμήσεις των μεγάλων επενδυτικών οίκων εξακολουθούν να αφήνουν περιθώριο αποκλιμάκωσης αργότερα μέσα στο έτος, αλλά η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη των γεωπολιτικών κινδύνων και ιδιαίτερα με την ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η παράταση της επιδότησης δεν σημαίνει ότι οι τιμές του diesel επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα. Λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι σε μέρος της επιβάρυνσης, με την εικόνα στις αντλίες τις επόμενες εβδομάδες να εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία του Brent (και το πώς το "διαβάζει" η αγορά μέσω των Platts) και της ισοτιτμίας ευρώ - δολαρίου.
