Σε κρίσιμο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια εξελίσσεται η συνέχιση των επενδύσεων μετά από το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Το αναπτυξιακό πρόγραμμα μέχρι το 2030 μπαίνει σε πρώτο πλάνο -μαζί βέβαια με τις παροχές- ενόψει των κυβερνητικών εξαγγελιών στην ΔΕΘ και όπως φαίνεται θα βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Στην «ουρά» των δανείων του ΤΑΑ που θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν επενδύσεις, στο νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης των 23 δισ. ευρώ και στο ΕΣΠΑ, τρέχον και επόμενο.
Η διατήρηση της ανάπτυξης μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναδεικνύεται ως η βασική πρόκληση των επόμενων ετών. Παρά το τυπικό κλείσιμο του στο τέλος της χρονιάς, στήριξη στις ιδιωτικές επενδύσεις πρόκειται να δώσουν τα δάνεια που έχουν διατεθεί στις επιχειρήσεις για τα επενδυτικά τους σχέδια, τα οποία θα μεταφέρονται σταδιακά στην οικονομία έως το τέλος του 2029. Ακόμη, 2 δισ. ευρώ έχουν περάσει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΗΔΒ), για δάνεια τουλάχιστον 4 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ένα σημαντικό κομμάτι το κενό που αφήνει το ΤΑΑ φιλοδοξεί να καλύψει, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα πρόσφατα από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση. Τα 17,1 δισ. ευρώ που κατευθύνονται σε «φρέσκα» έργα και δράσεις από τα συνολικά 23 δισ. ευρώ του ΕΠΑ 2026-2030 έχουν κατά βάση να κάνουν με τις υποδομές και τις μεταφορές, την κοινωνική συνοχή και την πράσινη μετάβαση, με σημαντικές όμως διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή.
Οι δημόσιες επενδύσεις μέχρι το 2030
Το μέγεθος του κενού αποτυπώνεται στην εγκύκλιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την κατάρτιση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων του 2027 και του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2027-2030. Το ΠΔΕ της επόμενης χρονιάς υποχωρεί στα 10,6 δισ. ευρώ από τα 16,692 δισ. ευρώ του 2026, που είναι το υψηλότερο ποσό των τελευταίων 16 ετών.
Μερική αντιστάθμιση προσφέρουν δύο νέα ευρωπαϊκά εργαλεία: Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο 2026-2036, με προϋπολογισμό 5,255 δισ. ευρώ εκ των οποίων 3,476 δισ. ευρώ προβλέπεται να δαπανηθούν έως το 2030, και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού 2026-2029, ύψους 1,502 δισ. ευρώ. Έτσι, τα ετήσια ΠΔΕ αναθεωρούνται προς τα πάνω κατά περίπου 1 δισ. ευρώ τον χρόνο, φτάνοντας τα 11,9 δισ. ευρώ το 2028, τα 13 δισ. ευρώ το 2029 και τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Ωστόσο, η απόσταση από τις επιδόσεις της εποχής του RRF παραμένει.
Κρίσιμος Σεπτέμβριος
Ο Σεπτέμβριος, λοιπόν, είναι ένας κρίσιμος μήνας. Έχουμε αφενός την κατάθεση του αιτήματος για την τελευταία δόση του Ταμείου Ανάκαμψης, τις εξαγγελίες της ΔΕΘ, ενώ έως το τέλος Σεπτεμβρίου οι φορείς του Δημοσίου θα πρέπει να έχουν υποβάλει μέσω του e-ΠΔΕ τις προβλέψεις δαπανών για την περίοδο 2027-2030 με τα τελικά όρια να κλειδώνουν στην κατάρτιση του προϋπολογισμού.
