Ασχολούμενος με τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό της γεωργίας στην γειτονική και δημογραφικά ρημαγμένη Βουλγαρία, σύντομα κατέληξα στο γνωστό «δεν κοιτάς τα δικά σου και ασχολείσαι με την γειτονιά…». Δύο ειδήσεις από την επαρχιακή Ελλάδα ήταν συγκλονιστικές. Η πρώτη αφορά την πλήρωση θέσεων ιατρών σε νησιά κάτω των 4.000 κατοίκων με επιμίσθιο 1.500 ευρώ τον μήνα, δωρεά της Stelios Foundation.
Στην σχετική προκήρυξη για 42 θέσεις, έγιναν 57 αιτήσεις, κατ’ αρχήν θετικό. Σκέφτεσαι ότι το οικονομικό κίνητρο έχει να παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην πλήρωση κρίσιμων θέσεων στην ερημωμένη ελληνική επαρχία. Αλλά, είχαμε μάλλον βιαστεί να βγάλουμε συμπέρασμα: οι υποψήφιοι ενδιαφέρθηκαν για τα κεντρικά νησιά Σπέτσες, Ύδρα, Πόρος, ενώ για τις πλέον κρίσιμες θέσεις όπως ο Άγιος Ευστράτιος, τα Ψαρά, η Φολέγανδρος, το Αγαθονήσι, η Σίφνος, η Νίσυρος (Μανδράκι), τα Κουφονήσια, η Θύμαινα, η Σέριφος, η Θηρασιά, η Κίμωλος, η Κέα, καθώς και δύο θέσεις στη Σκύρο (Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής και Ακτινολογίας) και μία στην Αλόννησο, δεν ενδιαφέρθηκε κανείς!
1.500 ευρώ τον μήνα στα αζήτητα
Η εγκατάσταση στην ελληνική επαρχία, έστω και για σύντομο χρονικό διάστημα, φαίνεται δεν είναι ελκυστική ούτε με διπλό μισθό, όπως πρακτικά είναι τα επιπλέον 1.500 ευρώ που θα εισπράξουν όσοι τελικά υπηρετήσουν εκεί. Το γεγονός αυτό, ρίχνει αφενός βόμβα στα θεμέλια της οικονομικής θεωρίας, που υπαγορεύει ότι όσο αυξάνεται ο μισθός, όλο και κάποιος θα βρεθεί να ζητήσει τη θέση, αφετέρου καταρρίπτει όλες τις ερμηνείες περί αναγέννησης της υπαίθρου μέσω οικονομικών κινήτρων.
Φαίνεται ότι ο παπάς και η δασκάλα στη Φουρνά Ευρυτανίας, που κατόρθωσαν να προσελκύσουν 2 ή 3 πολυμελείς οικογένειες στο χωριό τους και να ξαναλειτουργήσει το σχολείο, μιλούσαν καλύτερα από όλους εμάς τη γλώσσα της μέσης ελληνικής οικογένειας! Και για να μη παρεξηγηθούμε, η προσφορά της Stelios Foundation, είναι αυτή ακριβώς που έπρεπε να κάνει ένας ευπατρίδης: Οι άνθρωποι αυτοί, εγκατεστημένοι στο Λονδίνο, κρίνουν και δρουν με τα σύγχρονα κριτήρια του μέσου δυτικού πολίτη. Και πράττουν άριστα, αφού φαίνεται ότι το έχουμε ιδιαίτερα μεγάλη ανάγκη, να ευθυγραμμιστούμε κάποτε και κοινωνικά, όχι μόνο οικονομικά με την Δύση. Ίσως, όμως, και να ισχύει τελικά μια δήλωση του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Χρήστου Σαρτζετάκη που κάποτε χλευάζαμε, ότι: «είμαστε έθνος ανάδελφο».
Γιατί δεν τολμούν την μετεγκατάσταση;
Στις διάφορες παρέες, πολλοί μας χαρακτηρίζουν πολύ τυχερούς που ζούμε και δουλεύουμε σε ένα χωριό. Όταν μάλιστα τους λέω οτι την εποχή αυτή το μεγάλο μου πρόβλημα είναι ότι φέτος οι αγγουριές στο περιβόλι δεν κάνουν πολλά αγγούρια και φεύγω κάποια πρωινά για την δουλειά χωρίς να φάω έστω κι ένα, τότε είναι που τρελαίνονται. Τώρα, όμως, που δόθηκε σε αρκετούς μια ευκαιρία να υλοποιήσουν το όνειρό τους αυτό, δίστασαν. Γιατί άραγε;
Η δεύτερη είδηση, αφορά μια έρευνα του Επιμελητηρίου Κορίνθου, που μας αποκάλυψε ότι κάθε χρόνο επισκέπτονται την Ακροκόρινθο 250.000 άτομα, αλλά το αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία είναι ελάχιστο. Με απλά λόγια, έρχονται και φεύγουν. Κατά τη γνώμη μας, δεν μπορούν όλα να μετουσιώνονται σε χρήμα, δηλαδή όλοι αυτοί οι 250.000 κόσμος να ξοδέψουν πολλά λεφτά ο καθένας, ώστε να υπάρξει τοπική οικονομική ανάπτυξη. Το πρώτο ζητούμενο δεν είναι τα χρήματα, αλλά η επικοινωνία μεταξύ ντόπιων - ξένων και η ανάπτυξη σχέσεων. Όλα τα άλλα, θα ακολουθήσουν. Κι εάν, δηλαδή, όλοι αυτοί έπιναν μια πορτοκαλάδα και αγόραζαν ένα τσολιαδάκι, θα λυνόταν το πρόβλημα;
Το πρόβλημα εδώ, είναι σε γενικές γραμμές το ίδιο με αυτό των γιατρών που δεν πάνε να υπηρετήσουν στα μικρά νησιά. Η ζωή στην επαρχία δεν είναι για πολλούς λόγους ελκυστική. Κι αντί να γράφουμε αναλύσεις και σκέψεις, ας θυμηθούμε την δήλωση της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη στον Ανδρέα Παπανδρέου, όταν έψαχναν να βρουν τα αίτια μιας εκλογικής ήττας: «Πρόεδρε, δεν αρέσουμε πια».
Δεν αρκούν πάντοτε τα χρήματα - Κάπως πρέπει να αλλάξουν εντυπώσεις ετών
Αυτή, λοιπόν, είναι η καρδιά του προβλήματος. Οι άνθρωποι της Stelios Foundation, ήλπιζαν ότι θα χρυσώσουν λίγο το χάπι με πολύ σοβαρά οικονομικά κίνητρα για εγκατάσταση στην ύπαιθρο. Κατόρθωσαν πολλά, αλλά όχι όλα όσα στόχευαν. Οι εμπορευόμενοι στην Κόρινθο από την άλλη, ψάχνουν να δουν τι θα κάνουν για να πείσουν τους επισκέπτες της περίφημης Ακροκορίνθου να παραμείνουν για λίγο στον τόπο τους. Και όλα αυτά συμβαίνουν υπό συνθήκες δημογραφικής επιβάρυνσης, δηλαδή, μειούμενου πληθυσμού και αδυναμίας να καλυφθούν θέσεις σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Αναλογιστείτε τι μας περιμένει...
Φαίνεται λοιπόν, ότι το πρόβλημά μας δεν είναι μόνο ποσοτικό, ότι δεν υπάρχουν υποψήφιοι για τις θέσεις εργασίες αλλά και έντονα ποιοτικό. Προορισμοί που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ιδανικοί για κάποιον γιατρό που αγαπάει τη φύση, την ηρεμία ή που θέλει να έχει χρόνο να ασχοληθεί με την επιστήμη του, δεν πουλάνε. Καλοί για το καλοκαίρι, αλλά όχι για μόνιμη εγκατάσταση.
«Μικρά νησιά» σου λέει και αποκλείονται εύκολα. Άλλο που δεν θέλει ένα γιατρός να έχει την ησυχία του να ενημερωθεί για τις τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του. Κι όμως, δεν δουλεύει έτσι το πράγμα. Από την άλλη, οι χιλιάδες επισκέπτες της εκπληκτικής Ακροκορίνθου, δεν ελκύονται από κάτι τις τοπικό και σύγχρονο, ώστε να ασχοληθούν παραπάνω και να παραμείνουν στον τόπο.
Κι αυτό είναι το πραγματικά ανησυχητικό. Ενώ έχουμε τον πόλο έλξης, το λεγόμενο ένδοξο παρελθόν μας, δεν είμαστε σε θέση να δώσουμε συνέχεια, να το εκσυγχρονίσουμε και να το κάνουμε ελκυστικό σε όρους 21ου αιώνα. Μήπως να ξαναρωτήσουμε τον παπά και τη δασκάλα στη Φουρνά πως τα κατάφεραν; Κάτι περισσότερο θα ήξερε ο Πρωθυπουργός που πήγε εκεί δύο φορές εκεί στα ορεινά...
