Η οικονομία της ευρωζώνης παραμένει ανθεκτική παρά το σοκ των τιμών της ενέργειας σύμφωνα με την δήλωση που εξέδωσε το Eurogroup, ωστόσο παράλληλα φροντίζει να προειδοποιήσει ότι το ενεργειακό σοκ από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αφήνει το αποτύπωμά του στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και, κυρίως, στα δημόσια ταμεία.
Πριν από τη σύγκρουση, σημειώνει η δήλωση, οι συνθήκες για οικονομική επέκταση ήταν ισχυρές, με τον πληθωρισμό να σταθεροποιείται κοντά στον στόχο του, οι συνθήκες χρηματοδότησης ήταν ευνοϊκές και οι αγορές εργασίας ισχυρές. Όμως, το ενεργειακό σοκ άλλαξε την εικόνα.
Με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας να επηρεάζουν την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, η Εαρινή Πρόβλεψη της Επιτροπής αναμένει τώρα ότι η οικονομική ανάπτυξη το 2026 θα συνεχιστεί με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι είχε προβλεφθεί προηγουμένως, πριν ανακάμψει μέτρια το 2027.
Ο πληθωρισμός, ο οποίος προβλέπεται να φτάσει το 3,0% το 2026 λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας, αναμένεται να μειωθεί το 2027, πλησιάζοντας τον στόχο του 2%.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τις μακροοικονομικές προοπτικές παραμένει πολύ υψηλή και οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη κλίνουν προς τα κάτω. Το Μνημόνιο Συνεννόησης που υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για την παράταση της εκεχειρίας θα πρέπει να βοηθήσει στη μείωση αυτών των κινδύνων.
Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής, το συνολικό έλλειμμα στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να αυξηθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3,5% του ΑΕΠ το 2027.
Όπως επισημαίνει η δήλωση, αυτό εξηγείται, μεταξύ άλλων, από την υποτονική οικονομική δραστηριότητα, τις υψηλότερες δαπάνες για τόκους και τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες.
Το δημόσιο χρέος αναμένεται επίσης να αυξηθεί το 2026 και το 2027, στο 90,2% του ΑΕΠ το 2026 και στο 91,2% το 2027.
Επιπτώσεις και μέτρα στήριξης
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις, σημειώνει το Eurogroup.
Κατά συνέπεια, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεών της με σχετικά μέτριο κόστος μέχρι στιγμής, λιγότερο από 0,1% του ΑΕΠ συνολικά. Τέτοια μέτρα θα πρέπει να είναι προσωρινά, να στοχεύουν στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τις πληγείσες επιχειρήσεις και να συνάδουν με το δημοσιονομικό μας πλαίσιο, τονίζεται.
"Ταυτόχρονα, επαναλαμβάνουμε την υποστήριξή μας στους μακροπρόθεσμους στόχους μας για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, ως βασικό μοχλό για τη μείωση των οικονομικών και δημοσιονομικών επιπτώσεων από μελλοντικά ενεργειακά σοκ" επισημαίνει η δήλωση.
Αφού ήταν σε γενικές γραμμές ουδέτερη το 2025, η δημοσιονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ αναμένεται να γίνει ελαφρώς επεκτατική το 2026, ωθούμενη από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), καθώς και από την αύξηση των εθνικών τρεχουσών δαπανών και των εθνικά χρηματοδοτούμενων δημόσιων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των αμυντικών. Συμφωνούμε με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι μια ουδέτερη έως ελαφρώς επεκτατική πολιτική φαίνεται να είναι κατάλληλη και ότι μια πιο επεκτατική πολιτική το 2026 δεν θα ήταν κατάλληλη.
Σύμφωνα με δήλωση των μελών του Eurogroup, το 2027, η δημοσιονομική πολιτική για την ευρωζώνη προβλέπεται να είναι σε γενικές γραμμές ουδέτερη, υποστηριζόμενη από την αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, ιδίως για την άμυνα, και σε περιορισμένο βαθμό από τις τρέχουσες δαπάνες σε εθνικό επίπεδο, ενώ το τέλος του RRF θα έχει συσταλτικό αποτέλεσμα.
Επίσης, το Eurogrpoup τονίζει την ισχυρή δέσμευσή του τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την αποτελεσματική εφαρμογή του δημοσιονομικού πλαισίου.
Επισημαίνει, τη σημασία της τήρησης των πορειών καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη που διατρέχουν κίνδυνο μη συμμόρφωσης με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης να λάβουν πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την ευελιξία βάσει της εθνικής ρήτρας διαφυγής (NEC) για την άμυνα, η οποία ενεργοποιήθηκε από το Συμβούλιο για 14 κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ.
Προσθέτει πως θα συνεχίσει να βελτιώνει την ποιότητα και τη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, ιδίως των δημόσιων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη.
Ακόμη, οι υπουργοί σημειώνουν την πρόταση της Κομισιόν να επεκταθεί το πεδίο της NEC και σε μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας και επιτάχυνσης της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και πάντα «με διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας». Πρόκειται για ένα αίτημα που θα δοκιμάσει τις αντοχές του σκληρού δημοσιονομικού πυρήνα της Ένωσης.
Το Eurogroup δεσμεύεται να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα επανέλθει στα δημοσιονομικά της ευρωζώνης τον Δεκέμβριο, με βάση τις γνώμες της Κομισιόν επί των Σχεδίων Προϋπολογισμού για το 2027
