Θετική γνώμη επί του προτεινόμενου Σχεδίου του Συμπληρωματικού Κρατικού Προϋπολογισμού που περιλαμβάνει τα μέτρα ύψους 800 εκατ. ευρώ που έλαβε η κυβέρνηση για την άμβλυνση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης για το έτος 2026 διατυπώνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ).
Ο προτεινόμενος ΣΠ προβλέπει αύξηση των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του Ειδικού Φορέα 1024-711-0000000 «Γενικές Κρατικές Δαπάνες» του ΥΠΕΘΟΟ κατά 800 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση που συνοδεύει το Σχέδιο, η υποβολή του αποσκοπεί «στην αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, η οποία αποτελεί απόρροια των εντεινόμενων γεωπολιτικών κρίσεων των τελευταίων ετών και συνεπιφέρει πολυδιάστατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις, με κυριότερη την αύξηση των τιμών αγαθών και υπηρεσιών και των εν γένει δαπανών ενέργειας». Ειδικότερα, με την ενίσχυση των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του ανωτέρω Ειδικού Φορέα κατά 800 εκατομμύρια ευρώ λαμβάνεται ένα πλέγμα μέτρων, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επιδότηση λιπασμάτων κατά ποσοστό 15% επί της αξίας των τιμολογίων, την παροχή έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης οικογενειών με παιδιά, ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ για κάθε τέκνο, την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης και άλλα.
Το Συμβούλιο αναγνωρίζει την ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου, όπως αυτός προκύπτει από τις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις του έτους 2025. Συγκεκριμένα, η ετήσια αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών διαμορφώθηκε σε 2,9% το 2025, χαμηλότερα από το όριο 3,7% που προβλεπόταν για την Ελλάδα στο ΜΔΣ 2025–2028 και είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο. Σε σωρευτικούς όρους, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών το 2025 διαμορφώθηκε σε 2,8%, σημαντικά χαμηλότερα από το συνιστώμενο όριο του 6,5%. Στον λογαριασμό ελέγχου, το σωρευτικό υπόλοιπο διαμορφώθηκε σε -1,4% του ΑΕΠ και βελτιώθηκε περαιτέρω σε -1,6% του ΑΕΠ μετά την ενσωμάτωση της ευελιξίας που σχετίζεται με την αύξηση των αμυντικών δαπανών, παραμένοντας συνεπές με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στην υψηλότερη από την αναμενόμενη δημοσιονομική απόδοση των μέτρων ενεργητικής πολιτικής, η οποία ανήλθε σε περίπου 1,1 δισ. ευρώ έναντι αρχικής εκτίμησης 0,1 δισ. ευρώ (Οκτώβριος 2025), καθώς και στις χαμηλότερες συνολικές δαπάνες σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις. Ο δημοσιονομικός αυτός χώρος επιβεβαιώνεται και από τις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις του έτους 2025, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ (Απρίλιος 2026): πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7% που είχε τεθεί στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2026, συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα ύψους 1,7% του ΑΕΠ, έναντι 0,6% του ΑΕΠ. Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική αποκλιμάκωση του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ, το οποίο διαμορφώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025 (μείωση 8 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2024).
Για το 2026, έχοντας λάβει υπόψη το δημοσιονομικό κόστος των νέων μέτρων ύψους 800 εκατ. ευρώ, το επικαιροποιημένο δημοσιονομικό σενάριο, στο οποίο βασίζεται ο ΣΠ 2026 όπως διαβιβάστηκε στο ΕΔΣ και παρουσιάστηκε στην ΕΕΠ 2026, προβλέπει ετήσια αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών κατά 7,5%, υπερβαίνοντας το συνιστώμενο όριο του 3,6% που προβλέπεται στο ΜΔΣ 2025–2028. Σε σωρευτικούς όρους, η αύξηση προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 10,6%, έναντι συνιστώμενου ορίου 10,3%. Επομένως, το σωρευτικό υπόλοιπο του λογαριασμού ελέγχου ανέρχεται σε 0,2% του ΑΕΠ και τελικά διαμορφώνεται σε -0,1% του ΑΕΠ, μετά την ενσωμάτωση της ευελιξίας λόγω αυξημένων αμυντικών δαπανών, διατηρώντας έτσι διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για το 2026.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΥΠΕΘΟ (Απρίλιος 2026), η έντονη πτωτική πορεία του λόγου χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί και το 2026, με το δημόσιο χρέος να διαμορφώνεται στο 136,8% του ΑΕΠ, σημειώνοντας περαιτέρω αποκλιμάκωση κατά 9,3 ποσοστιαίες μονάδες. Η προβλεπόμενη πτωτική τροχιά διατηρείται σταθερά κάτω από τα κρίσιμα ανώτατα όρια για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, όπως αυτά καθορίζονται στις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις (ΜΔΣ 2025-2028).
Επιπλέον, για το 2026, οι εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών καταδεικνύουν βελτιωμένες δημοσιονομικές προοπτικές μεταξύ Νοεμβρίου 2025 και Απριλίου 2026. Το πρωτογενές ισοζύγιο αναθεωρήθηκε προς τα πάνω, από 2,8% σε 3,2% του ΑΕΠ, ενώ το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης βελτιώθηκε από έλλειμμα -0,2% του ΑΕΠ σε πλεόνασμα 0,2%. Τα βελτιωμένα αυτά αποτελέσματα τελούν υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα απαιτηθεί η λήψη πρόσθετων μέτρων σε περίπτωση περαιτέρω έντασης της ενεργειακής κρίσης.
Τέλος, η ικανοποιητική εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού κατά το Α΄ τρίμηνο του 2026, με τα καθαρά έσοδα να υπερβαίνουν τον στόχο κατά 3,8% και τις δαπάνες να διαμορφώνονται χαμηλότερα κατά 5,0% σε σχέση με τις προβλέψεις της Εισηγητικής Έκθεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού 2026, δημιουργεί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την ύπαρξη επαρκούς δημοσιονομικού χώρου, ικανού να καλύψει την προτεινόμενη αύξηση των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά το υπόλοιπο του έτους θα συνεχιστεί ομαλά.
Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολικά θετική δημοσιονομική και μακροοικονομική εικόνα της χώρας, καθώς και το περιορισμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα του παρόντος Συμπληρωματικού Προϋπολογισμού, εκτιμάται ότι η προβλεπόμενη αύξηση των καθαρών δαπανών για το 2026 κατά 7,5% σε ετήσια βάση, έναντι μέγιστου συνιστώμενου ρυθμού 3,6%, δεν θέτει σε κίνδυνο τη συμμόρφωση με το σχετικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Και τούτο διότι η σωρευτική αύξηση των καθαρών δαπανών για την περίοδο 2024–2026 εξακολουθεί να παραμένει εντός των ορίων της σχετικής σύστασης του Συμβουλίου, λαμβανομένης υπόψη και της ευελιξίας που παρέχει η ρήτρα διαφυγής για τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Επιπλέον, διασφαλίζεται η τήρηση της τιμής αναφοράς για το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης στο 3% του ΑΕΠ, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Προόδου 2026, αυτό προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 0,2% του ΑΕΠ για το 2026. Παράλληλα, διατηρείται η αναγκαία δημοσιονομική πειθαρχία ώστε να συνεχιστεί η εύλογη και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Τέλος, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώνεται πλεονασματικό για το τρέχον έτος, σε πλήρη συμμόρφωση με τον εθνικό αριθμητικό δημοσιονομικό κανόνα.
Σημειωνεται ότι το υπό εξέταση Σχέδιο βασίζεται στις επικαιροποιημένες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις, που έχουν ήδη παρουσιαστεί στην Ετήσια Έκθεση Προόδου 2026. Τα διαθέσιμα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί σταθερή αναπτυξιακή δυναμική, με το πραγματικό ΑΕΠ να σημειώνει αύξηση κατά 2,1% το 2025, τάση που εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2026 (2,0%). Η επίδοση αυτή καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική υπό το πρίσμα του δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος, το οποίο εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από παρατεταμένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και υποτονική οικονομική δραστηριότητα σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Ενδεικτικά, ο ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,4% το 2026, παραμένοντας σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του 2025. Οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν ένα σύνθετο και εύθραυστο εξωτερικό περιβάλλον, το οποίο επιδρά στις προοπτικές όλων των ευρωπαϊκών οικονομιών, περιλαμβανομένης και της ελληνικής.
Λεπτομερής ανάλυση των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών εξελίξεων της ελληνικής οικονομίας, με επιμέρους στοιχεία τεκμηρίωσης προγραμματίζεται να ενταχθεί στην προσεχή Εαρινή Έκθεση του ΕΔΣ.
