Σαφές στίγμα για τις προτεραιότητες της ενεργειακής πολιτικής έδωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας την Μ. Δευτέρα στο πλαίσιο του 7ο Power & Gas Forum που διοργανώνει το energypress.gr στις 6 και 7 Απριλίου.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ο ρόλος της Ελλάδας ως κόμβου, καθώς και τα ανοιχτά μέτωπα σε υδρογονάνθρακες, ΑΠΕ και αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Υδρογονάνθρακες: Επιτάχυνση με «παγκόσμιο ρεκόρ» και αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον
Στο επίκεντρο της στρατηγικής παραμένει το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, με τον υπουργό να υπογραμμίζει ότι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης τηρείται στο ακέραιο.
Όπως ανέφερε, πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron, με τις εξελίξεις να μεταφέρονται στο πεδίο από τα τέλη του 2026, με την έναρξη σεισμικών ερευνών στις νέες παραχωρήσεις νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, και στη συνέχεια στις αρχές του 2027 με την ερευνητική γεώτρηση στο «block 2» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο.
Ο ίδιος επισήμανε ότι οι χρόνοι ωρίμανσης των έργων συνιστούν, σύμφωνα και με τις εταιρείες, «παγκόσμιο ρεκόρ», ενώ πρόσθεσε ότι το ενδιαφέρον των διεθνών παικτών ενισχύεται περαιτέρω λόγω της αστάθειας στη Μέση Ανατολή και της διαταραχής στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.
Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι η ανάπτυξη θα προχωρήσει με πλήρη τήρηση των περιβαλλοντικών και ρυθμιστικών όρων, χωρίς εκπτώσεις.
Ενεργειακή κρίση με διάρκεια – Η Ευρώπη πιέζεται να κινηθεί ταχύτερα
Αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις, ο υπουργός σημείωσε ότι η κρίση δεν μπορεί να θεωρηθεί παροδική, καθώς ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης, οι επιπτώσεις της θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις αγορές.
Όπως ανέφερε, η αρχική αντίδραση της Ευρώπης ήταν συγκρατημένη, ωστόσο πλέον διαμορφώνεται κοινός βηματισμός με έμφαση στον συντονισμό, την προετοιμασία μέτρων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.
Τόνισε μάλιστα ότι τέτοιες κρίσεις ιστορικά λειτουργούν ως επιταχυντές ευρωπαϊκών αποφάσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η τρέχουσα συγκυρία να οδηγήσει σε βαθύτερη ενοποίηση της ενεργειακής αγοράς.
Δεν προκύπτει ζήτημα επάρκειας
Σε ό,τι αφορά την επάρκεια εφοδιασμού, ο υπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός για το άμεσο διάστημα, επισημαίνοντας ότι δεν προκύπτει πρόβλημα για τους επόμενους μήνες. Διευκρίνισε ωστόσο ότι η εικόνα αυτή εξαρτάται από τις εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο, οι οποίες δεν μπορούν να προβλεφθούν, με αποτέλεσμα τα κράτη-μέλη να παραμένουν σε διαρκή επιφυλακή. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης υποδομών και αποθηκευτικών δυνατοτήτων, ως βασικό εργαλείο θωράκισης της Ευρώπης.
Η Ελλάδα ως κόμβος LNG
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμφωνία-πλαίσιο Ευρωπαϊκής Ένωσης–ΗΠΑ για την ενέργεια, με βασικό άξονα την υποχρέωση αγοράς ενεργειακών προϊόντων ύψους 750 δισ.
Σε συνδυασμό με την απόφαση απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, όπως σημείωσε, διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο που καθιστά κρίσιμη τη διαφοροποίηση πηγών.
Ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα κινήθηκε έγκαιρα, αξιοποιώντας υποδομές, γεωγραφική θέση και εγχώριο δυναμικό, επισημαίνοντας ότι: «Η χώρα μας παύει να είναι τελικός καταναλωτής και μετατρέπεται σε κρίσιμο κρίκο της ενεργειακής αλυσίδας».
Έκανε επίσης ειδική αναφορά στη διεθνή συνάντηση P-TEC, όπου –όπως σημείωσε– αναδείχθηκε η τεχνογνωσία και η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εταιρειών ως στοιχείο “soft power”.
Σε ό,τι αφορά τον Κάθετο Διάδρομο, υπογράμμισε ότι απαιτείται επιτάχυνση του εμπορικού σκέλους και εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών.
Όπως ανέφερε, τα 16-17 bcm που σήμερα διέρχονται μέσω TurkStream θα πρέπει να αντικατασταθούν, κάτι που προϋποθέτει νέες υποδομές, αξιοποίηση αποθηκών – ιδίως στην Ουκρανία – και επέκταση προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
«Κερκόπορτα» ρωσικού αερίου: Κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία του σχεδίου
Ο υπουργός ανέδειξε ως κομβικό ζήτημα την ανάγκη να κλείσει η είσοδος ρωσικού αερίου μέσω τρίτων χωρών. Τόνισε ότι η ύπαρξη φθηνότερου αερίου μέσω τέτοιων διαδρομών δημιουργεί συνθήκες στρέβλωσης της αγοράς και υπονομεύει τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εικόνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει ότι υπάρχει κατανόηση του κινδύνου και πρόθεση να κλείσει οριστικά αυτή η «κερκόπορτα».
Αρχές Μαΐου το χωροταξικό για τις ΑΠΕ
Στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ο υπουργός αναγνώρισε τη συμβολή τους στη συγκράτηση των τιμών, τονίζοντας ότι χωρίς αυτές το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας θα ήταν σημαντικά υψηλότερο.
Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση ειδικού χωροταξικού πλαισίου στις αρχές Μαΐου, με στόχο την καλύτερη οργάνωση της ανάπτυξής τους.
Αναφέρθηκε επίσης στις περικοπές παραγωγής, σημειώνοντας ότι επηρεάζουν τους παραγωγούς, κυρίως στα φωτοβολταϊκά. Στο ίδιο πλαίσιο, διευκρίνισε ότι οι παρεμβάσεις που εξετάζονται θα λαμβάνουν υπόψη τη συνολική οικονομική επίπτωση και όχι μόνο τη στήριξη των επενδυτών, με έμφαση στην προστασία του τελικού καταναλωτή.
Τόνισε ακόμη ότι ο σχεδιασμός για την περίοδο 2026-2030 διαφοροποιείται, με μεγαλύτερη έμφαση στην αποθήκευση ενέργειας, τις μπαταρίες και τεχνολογίες όπως τα μικρά υδροηλεκτρικά, ώστε να διασφαλιστεί η ευστάθεια του συστήματος.
