Τρόπος ζωής έχει καταστεί η… οικονομία, καθώς το ακριβό κόστος ζωής έχει αλλάξει άρδην τις καταναλωτικές συνήθειες των σύγχρονων ελληνικών νοικοκυριών. Καταναλωτικές συνήθειες που γίνονται άμεσα ορατές στο ράφι του σούπερ μάρκετ.
Όπως προκύπτει από την τελευταία έρευνα της εταιρείας Circana για τις καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα, που διενεργήθηκε για λογαριασμό του Ινστιτούτου Πωλήσεων Ελλάδος, η νέα κανονικότητα στα σούπερ μάρκετ προστάζει προσφορές, αγορές που περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και προμήθειες λιγότερων ποσοτήτων.
Ειδικότερα, σε σχετική ερώτηση για το «εάν οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων έχουν επηρεάσει τον τρόπο που ψωνίζετε στο σούπερ μάρκετ;», ένα 60% δηλώνει ότι αγοράζει κυρίως προϊόντα σε προσφορά, ένα 57% ότι έχει περιορίσει τις αγορές μη αναγκαίων προϊόντων, ένα 52% συγκρίνει τιμές και αγοράζει συνήθως τη φθηνότερη μάρκα, ένα 43% ότι αγοράζει περισσότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Την ίδια ώρα, ένα 29% δηλώνει ότι αγοράζει μικρότερες ποσότητες ή λιγότερο συχνά, ένα 21% έχει σταματήσει την αγορά συγκεκριμένων προϊόντων και ένα 10% δηλώνει ότι αγοράζει περισσότερο κατεψυγμένα προϊόντα έναντι φρέσκων.
Η κυριαρχία της ιδιωτικής ετικέτας
Όπως όλα δείχνουν, η κυριαρχία των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας καλά κρατεί στο καλάθι της νοικοκυράς τα τελευταία χρόνια στη σκιά της οικονομικής κόπωσης που βιώνουν τα νοικοκυριά.
Όπως ανέφερε χθες ο διευθύνων σύμβουλος της Circana, Παναγιώτης Μπορέτος, κατά τη διάρκεια παρουσίασης του διαγωνισμού Sales excellence awards, το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην Ελλάδα αυξήθηκε το 2025 στο 27,3% σε αξία από 26,8% το 2024, ενώ σε επίπεδο όγκου (units) διαμορφώνεται περίπου στο 35%.
Μάλιστα το σημαντικό στοιχείο είναι ότι τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αποτέλεσαν τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της αγοράς. Ειδικότερα, συνεισέφεραν κατά 55% στην αύξηση της αξίας της αγοράς και κατά 86% στην αύξηση των πωλήσεων σε όγκο, όπερ σημαίνει ότι η ανάπτυξη των πωλήσεων στα σούπερ μάρκετ προέρχεται κατά έναν τεράστιο βαθμό από την ιδιωτική ετικέτα.
Σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της ζήτησης διαδραματίζει και η διαμόρφωση της τιμής, καθώς η ιδιωτική ετικέτα είναι κατά μέσο όρο περίπου 30% φθηνότερη από τα αντίστοιχα επώνυμα προϊόντα.
Οι καταναλωτές
Με βάση δε τον βαθμό της οικονομικής αβεβαιότητας που αισθάνονται τα ελληνικά νοικοκυριά, ο σύγχρονος καταναλωτής διαιρείται στις εξής υπό-ομάδες: στους αβέβαιους, τους cool, τους ευαισθητοποιημένους, τους θεσμικούς και τους διεθνιστές. Σύμφωνα με τα επιμέρους στοιχεία της Circana, η αβεβαιότητα δείχνει να κυριαρχεί στο σύνολο της κοινωνίας.
Πώς τα «βγάζει πέρα» ο καταναλωτής
Οι νέες αγοραστικές συνήθειες που έχουν υιοθετήσει τα ελληνικά νοικοκυριά συνδέονται άμεσα με την οικονομική ανασφάλεια που τα διακατέχει τα τελευταία χρόνια.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόλις το 25% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα βγάζει πέρα σχετικά εύκολα κάθε μήνα, ενώ το 26% αναφέρει ότι δυσκολεύεται αρκετά ή συχνά δεν μπορεί να καλύψει όλα τα έξοδά του. Τους τελευταίους έξι μήνες του 2025, το 43% των καταναλωτών αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τις αποταμιεύσεις του για να καλύψει βασικές ανάγκες. Την ίδια στιγμή, το 27% χρειάστηκε οικονομική βοήθεια από την οικογένεια, ενώ το 14% δανείστηκε από συγγενείς ή φίλους.
Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει έντονη αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας στην ελληνική κοινωνία. Μόνο ένας στους δύο εργαζόμενους δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλής για τη δουλειά του, ενώ μόλις ένας στους πέντε δηλώνει οικονομικά ασφαλής. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι λιγότερο από ένας στους έξι καταναλωτές θεωρεί ότι ευημερεί οικονομικά.
Η ανασφάλεια αυτή δεν συνδέεται μόνο με το εισόδημα, αλλά και με μια σειρά ευρύτερων παραγόντων, όπως το αυξημένο κόστος ζωής, το κόστος κατοικίας, την κατάσταση των θεσμών, την ποιότητα διακυβέρνησης, τη διαφθορά αλλά και τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις.
