Οι «προκλήσεις» και τα κόστη στα logistics - Ποιες είναι οι τάσεις στο εγχώριο real estate

Γιώργος Παπακωνσταντίνου
Μοιράσου το
Οι «προκλήσεις» και τα κόστη στα logistics - Ποιες είναι οι τάσεις στο εγχώριο real estate
Πόσο εκτοξεύθηκε το κόστος κατασκευής στις αποθήκες υψηλών προδιαγραφών, τι επηρεάζει τον τομέα. Ποια είναι η «εικόνα» σε τουρισμό, γραφεία, retail.

Στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας των logistics στο νέο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί αναφέρθηκε ο κ. Ξυλάς, CEO της Geoaxis, της πρώτης πιστοποιημένης εταιρίας εκτιμήσεων στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του 15ου RED Business Forum για το real estate που πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο διήμερο στο Ζάππειο.

Όπως σημείωσε ο κ. Ξυλάς, το περιβάλλον στα logistics έχει αλλάξει. Παλιότερα διακρίνονταν για την ευκολία ανεύρεσης φθηνής γης, την απλή και φθηνή κατασκευή, τις χαμηλές τιμές (ενοίκια ακόμη και 2 με 2,5 ευρώ ανά τ.μ. το μήνα) και τις υψηλές διψήφιες αποδόσεις. Πλέον, η μεγάλη πρόκληση στο σήμερα είναι σε σχέση με τη διαθέσιμη γη, όπου οι αξίες έχουν ξεπεράσει στην Αττική τα 200 ευρώ ανά τ.μ. Επίσης, η ανάπτυξη projects με όρους ESG, άρα με αλλαγές στον τρόπο κατασκευής, φέρνουν περισσότερους περιορισμούς. Μια ακόμα πρόκληση (μάλλον βραχυπρόθεσμη) έχει να κάνει με τα κόστη κατασκευής και ενέργειας. Προ της έκρηξης των τιμών το κόστος ανέρχονταν σε 200- 300 ευρώ ανά τ.μ. ενώ σήμερα για μία πολύ υψηλών προδιαγραφών ανάπτυξη μπορεί να φτάσει τα 700 ευρώ/τ.μ. Αυτή την στιγμή η επιλογή της θέσης της αποθήκης γίνεται με κριτήριο από που θα βρεθεί το εργατικό δυναμικό. Επίσης, η αγορά logistics έχει ανέβει ήδη και αναμένεται επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης των αξιών στις αποθήκες.

Η κα. Αγαπητίδου (Γενική Διευθύντρια JLL – Αθηναϊκή Οικονομική) αναφέρθηκε στις ευρύτερες τάσεις και στις εναλλακτικές επενδύσεις, σημειώνοντας ότι οι επενδυτές βρίσκονται διαρκώς σε αναζήτηση νέου επενδυτικού προϊόντος και θέλουν να ανακαλύπτουν μικρές αγορές με καλύτερους επενδυτικούς όρους. Ο βασικοί λόγοι για τους οποίους στην αγορά γίνονται αναφορές για εναλλακτικά εργαλεία και εναλλακτικές πηγές είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και η κλιματική αλλαγή και το γεγονός ότι όλες οι χώρες έχουν δεσμευτεί προς αυτή την κατεύθυνση. Στα γραφεία εκτιμά ότι υπάρχει έμφαση στην ποιότητα και το υβριδικό περιβάλλον που όμως διαφέρει ανά κλάδο, αφού δεν μπορούν όλοι να δουλέψουν όλοι. Στο λιανεμπόριο καταγράφεται επάνοδος στη φυσική παρουσία στα καταστήματα με ένα νέο προϊόν power centers σε μικρές συνοικίες (οι εργαζόμενοι μειώνουν το χρόνο που βρίσκονται στην εργασία τους) με περισσότερα εμπορικά πάρκα και προορισμούς αγορών πιο κοντινούς σε απόσταση. Ενδιαφέρουσα ήταν η αναφορά της στον «Living sector» – κλάδο ζωής, σημειώνοντας ότι το 45% του χαρτοφυλακίου των θεσμικών επενδυτών πηγαίνουν σε αυτόν τον κλάδο ζωής στις ΗΠΑ και πάνω από 50% στη Δανία.

Από την πλευρά του ο κ. Μαρκογιαννάκης (Arbitrage) αναφέρθηκε στον τομέα «φιλοξενίας» σημειώνοντας ότι το ξενοδοχειακό δυναμικό σε Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Ρόδο, Ιόνια νησιά και Αθήνα έχει προτεραιότητα, ωστόσο καταγράφεται ανάπτυξη και σε λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές τα τελευταία χρόνια. Η κυριότερη τάση η ανάπτυξη luxury προϊόντος. Η δυναμικότητα δεν παίζει τόσο ρόλο (παλιότερα το ζητούμενο ήταν να υπάρχουν πάνω από 200 δωμάτια) καθώς πλέον κυρίως διαδραματίζουν ρόλο οι υπηρεσίες και η ποιότητα του προϊόντος. Καταγράφεται επίσης η τάση από τους επενδυτές για ανακατασκευή ξενοδοχείων χαμηλότερων κατηγοριών. Κατά τον ίδιο, τα έσοδα σιγά σιγά επανακάμπτουν και υπάρχει με πρόβλεψη ότι την περίοδο 2022- 2023 θα υπάρξει εξισορρόπηση εσόδων. Παρά την έλλειψη προσωπικού, ή τις απώλειες στον τομέα all inclusive λόγω των γνωστών προβλημάτων με τους Ρώσους τουρίστες, υπάρχει γενικότερα αισιοδοξία για τη φετινή χρονιά.

Στην δική της παρέμβαση η κα Σύμπουρα (Cushman & Wakefield Proprius) ανέφερε ότι το λιανεμπόριο επαναπροσδιορίζεται στα νέα δεδομένα της εποχής και των καταναλωτών. Το συνολικό μέγεθος του στοκ στην Ελλάδα είναι 1,7 εκατ. τ.μ., εκ των οποίων 800 χιλ. σε δρόμους και οδικούς άξονες, 610 χιλ. τ.μ. στα malls, 235 χιλ. τ.μ. τα retail parks. Αναφορικά με τις τάσεις στην Ελλάδα, καταγράφονται η ανάγκη για περισσότερους χώρους logistics, η αύξηση στις πωλήσεις που αναμένεται στο premium retail, η εστίαση των χρηστών στο βιώσιμο κόστος, η ανθεκτικότητα των ενοικίων στα κεντρικά σημεία ακόμη και σε περιόδους μείωσης του ΑΕΠ, το ρεκόρ προσφοράς και δραστηριότητας λόγω του project του Ελληνικού, η ενίσχυση του ηλεκτρονικού εμπορίου (στην 19η θέση η Ελλάδα). Στην Ευρώπη οι αγορές επικεντρώνονται περισσότερο στην εμπειρία και την αναψυχή, υπάρχει ζήτηση για παράδοση αυθημερόν προϊόντων, οι έμποροι οργανώνουν τα συστήματά τους ώστε να ικανοποιήσουν την ανάγκη αυτή. Επίσης, οι έμποροι λιανικής αυξάνουν τις επενδύσεις σε ψηφιακές τεχνολογίες, καινοτομίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη γίνονται πλέον καθοριστικές για τη λήψη αποφάσεων στο retail, οι καταναλωτές προτιμούν ξεκάθαρα να αγοράζουν από εταιρείες που σχετίζονται με «πράσινες» πρακτικές. Επιπλέον αυξάνεται και το social retail, μία από τις ισχυρότερες ψηφιακές τάσεις στο λιανεμπόριο μέσω φυσικών καταστημάτων και e- commerce.

Μιλώντας για τα γραφεία, ο κ. Παρασκευόπουλος (Danos) σημείωσε ότι επανέρχεται η ζήτηση στην Ευρώπη, μετά την πανδημία, για γραφειακούς χώρους με αποτέλεσμα να ανέβουν τα μισθώματα και να συμπιεστούν οι αποδόσεις σε ένα βαθμό, έστω κι αν δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια. Κατά τον ίδιο, αλλάζει εντελώς το προϊόν που ζητούν οι χρήστες και οι επενδυτές, κοιτώντας για μεγαλύτερα και «πράσινα»’ γραφεία γεγονός που μεγαλώνει η ψαλίδα μεταξύ των «καλών’» και των δευτερευόντων χώρων - προδιαγραφών. Αυτές τις τάσεις ακολουθεί και η ελληνική αγορά, όπου όμως υπάρχει τεράστια έλλειψη υψηλών προδιαγραφών, με μεγάλη ζήτηση, ενώ 230.000 τ.μ. θα βγούνε έως το 2025 χωρίς να υπολογίζεται το Ελληνικό. Όπως σημείωσε, το μεγάλο στοίχημα θα παιχτεί σίγουρα στην αναβάθμιση του υφιστάμενου στοκ και πώς θα το αντιμετωπίσουν αυτό επενδυτές και εταιρείες ανάπτυξης γιατί ούτως ή άλλως η γη δεν είναι απεριόριστη.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Γιατί τα logistics Parks στο Θριάσιο βάζουν την Ελλάδα στον διεθνή «χάρτη» των εμπορευματικών υπηρεσιών

Ακίνητα: Οι θετικές προοπτικές, η «εικόνα» και οι αβεβαιότητες στο εγχώριο real estate

Όλες οι ειδήσεις

17:19

Κριμαία: Ισχυρές εκρήξεις κοντά σε ρωσική αεροπορική βάση

17:08

ΥΠΟΙΚ: Σε διαβούλευση το ν/σ Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων

16:59

Wall Street: Τρίτη συνεχόμενη «βουτιά» του Nasdaq - «Βαρίδι» οι μετοχές των εταιρειών τσιπ

16:50

Κρεμλίνο: «Πυρά» εναντίον Δύσης-Ζελένσκι για τα μέτρα κατά Ρώσων υπηκόων

16:37

Μαίνεται η φωτιά στη Σαμοθράκη - Συνεχίζονται οι προσπάθειες κατάσβεσης

16:34

Alpha Bank: Οι Μουσειοβαλίτσες ταξίδεψαν και φέτος σε σχολεία της Ελλάδας και του εξωτερικού

16:22

Στη Μεσόγειο το γεωτρύπανο Αμπντούλ Χαμίτ Χαν - Θα επιχειρήσει στα 55 χιλιόμετρα από τα τουρκικά παράλια

16:16

ΡΑΕ: Αποσύρθηκαν οι παραπλανητικές διαφημίσεις προμηθευτών ρεύματος

16:06

Κορονοϊός: 100.421 κρούσματα και 314 θάνατοι την εβδομάδα 1-7 Aυγούστου

16:03

Πατέλης: Fake news το μπλοκάρισμα της β' δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης

16:00

Γιατί η Goldman Sachs παραμένει «ταύρος» για το πετρέλαιο παρά την αποκλιμάκωση των τιμών

15:51

ΑΔΑΕ: Υπάρχουν ευρήματα για την παρακολούθηση Ανδρουλάκη - Συνεχίζουμε την έρευνα

15:43

Κορονοϊός: 1 στους 8 ασθενείς είναι πιθανό να αναπτύξουν σύνδρομο «long COVID»

15:35

Corriere della Sera: Η κεντροδεξιά απόλυτο «φαβορί» των ιταλικών βουλευτικών εκλογών

15:27

Βρετανία: Θα γίνει χώρα «αναδυόμενης αγοράς», κατά την Saxo Bank

15:22

Transneft: Διακόπηκαν οι παραδόσεις ρωσικού πετρελαίου μέσω της Ουκρανίας

15:18

Την άμεση σύγκληση της ειδικής μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας ζητά ο ΣΥΡΙΖΑ

15:09

Κομισιόν: Οι εθνικές αρχές των κρατών να εξετάσουν διεξοδικά υποθέσεις παρακολουθήσεων

14:57

Πυρκαγιά σε δασική έκταση σε δύσβατο σημείο στη Σαμοθράκη

14:56

Ισπανία: Σε άνοδο οι χρεοκοπίες επιχειρήσεων

14:55

Attica Group: Ξεκίνησαν τα δρομολόγια των Aero Highspeed

14:49

Σακελλαροπούλου: Θεμελιώδης συνθήκη της κοινωνίας η προστασία του απορρήτου της επικοινωνίας

14:44

Κομισιόν: Αναπροσαρμόζεται το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων των εμβολίων της Moderna

14:40

Ο EMA ξεκίνησε την κυλιόμενη αξιολόγηση επικαιροποιημένου εμβολίου των Pfizer και BioNTech

14:29

Πέθανε ο πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Τσιρώνης

14:14

Οικονόμου: Σε μεγάλη πλάνη όσοι νομίζουν ότι μπορούν να δημιουργηθούν συνθήκες αστάθειας στην Ελλάδα

13:52

Στις ΗΠΑ τουρκική αντιπροσωπεία τη Δευτέρα για τα F16

13:46

Ουγγαρία: Σε υψηλό 24 ετών ο πληθωρισμός τον Ιούλιο -Κατά 50% εκτοξεύτηκαν οι τιμές σε ψωμί και τυρί

13:42

Γερμανία: Απώλειες πάνω από 260 δισ. ευρώ εξαιτίας του πολέμου και των υψηλών τιμών ενέργειας

13:19

Αλλάζει όψη η Λεωφόρος Συγγρού - Φυτεύονται 300 φοίνικες