«Καμπανάκι» για το ενδεχόμενο πλημμελούς εφαρμογής των μέτρων της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης της περιόδου 2010-2017 κρούει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποιώντας πως αν συνδυαστεί με τις αποφάσεις του ΣτΕ περί αντισυνταγματικότητας του νόμου Κατρούγκαλου, τότε υπάρχει σοβαρός κίνδυνος δημοσιονομικού εκτροχιασμού.
Στην έκθεσή του ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρει πως ο δημοσιονομικός κίνδυνος που ελλοχεύει για το 2019, σχετίζεται με τις εκλογικές παροχές αλλά κυρίως από τη γενική εφαρμογή των αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ.
Οι αποφάσεις αυτές, έχοντας κρίνει αντισυνταγματικές τις περικοπές των συντάξεων και την κατάργηση των δώρων των συνταξιούχων που νομοθετήθηκαν το 2012, αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο αύξησης της συνταξιοδοτικής δαπάνης, και μάλιστα πιθανόν με αναδρομική ισχύ.
«Εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις σχετικά με τη συνταγματικότητα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του 2016 και την αποκατάσταση των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος αδείας στους εν ενεργεία δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον κίνδυνο δημοσιονομικού εκτροχιασμού» επισημαίνεται στην έκθεση.
Η έκθεση εντοπίζει και άλλες εκκρεμότητες σχετικά με την υλοποίηση των συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων, που αφορούν μεταξύ άλλων την αδυναμία εκκαθάρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών της γενικής κυβέρνησης, την παραβίαση του κανόνα προσλήψεων στο Δημόσιο και την αβεβαιότητα αναφορικά με την υλοποίηση των προνομοθετημένων φορολογικών μέτρων για το 2020.
Ωστόσο η αβεβαιότητα γύρω από τη μερική εφαρμογή των μέτρων ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, καθώς και την πιθανή ανατροπή προνομοθετημένων περικοπών στις συντάξεις, αποτελεί για την ΤτΕ τον βασικότερο κίνδυνο διατάραξης της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Η γήρανση του πληθυσμού
Καθώς η γήρανση του πληθυσμού και η επίδρασή της στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών είναι μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ελληνική οικονομία στο μέλλον, η αυξημένη αβεβαιότητα για ενέργειες πολιτικής που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος εντείνει τις δυσμενείς επιδράσεις της δημογραφικής πρόκλησης στο ρυθμό αύξησης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ και στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο λόγος ηλικιακής εξάρτησης, ο οποίος εκφράζει τον αριθμό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω ως ποσοστό των ατόμων σε παραγωγική ηλικία (15-64 ετών), προβλέπεται ότι στην Ελλάδα θα αυξηθεί από 33,4% το 2016 σε 63,1% το 2070, έναντι 51,2% στην ΕΕ των 28.
Βάσει αυτού η ΤτΕ προβλέπει πως κατά την περίοδο 2016-2070 η συνταξιοδοτική δαπάνη προβλέπεται να επιβαρυνθεί σημαντικά από τη γήρανση του πληθυσμού (δείκτης ηλικιακής εξάρτησης).
