Με συντηρητικό, αλλά ευέλικτο, αν χρειαστεί, σχεδιασμό και με καθορισμένους άξονες δράσης σχεδιάζει να αντιμετωπίσει η AEGEAN τις προκλήσεις που φέρνει η γεωπολιτική κρίση και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας. Κυρίαρχες έννοιες στον σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα είναι η ευελιξία σε στόλο και δρομολόγια, το hedging για τον περιορισμό του ενεργειακού ρίσκου και η αύξηση αξίας για τους επιβάτες, όπως ανέφερε κατά την ενημέρωση των αναλυτών, την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος της εταιρείας Ευτύχης Βασιλάκης.
Ο επικεφαλής της AEGEAN, περιγράφοντας τη γεωπολιτική συνθήκη, χαρακτήρισε την κρίση ως μία από τις πολλές που βιώνει, συνήθως ανά πενταετία, ο αεροπορικός κλάδος. Ταυτόχρονα εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι ο μεγαλύτερος εγχώριος αερομεταφορέας θα ανταπεξέλθει και σε αυτήν, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να εκμεταλλευτεί όποια ευκαιρία ανακύψει.
«Προφανώς όλοι θα είμαστε λίγο πιο χαρούμενοι όταν ο κόσμος γίνει λίγο πιο ήρεμος. Σε κάθε περίπτωση, θα βρούμε τρόπο να περάσουμε και αυτή την περίοδο. Όπως συμβαίνει πάντα στις κρίσεις, πιστεύω ότι θα υπάρξουν ευκαιρίες να βελτιώσουμε τη θέση μας πριν τελειώσει, είτε στον στόλο, είτε στα δρομολόγια, είτε με άλλους τρόπους. Είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοιες καταστάσεις στην αεροπορική βιομηχανία. Κάθε πέντε χρόνια περίπου ερχόμαστε αντιμέτωποι και με μία. Αυτή δεν φαίνεται να είναι τόσο άσχημη όσο η υγειονομική κρίση του Covid, επομένως αισθανόμαστε, μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι μπορούμε να τη διαχειριστούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Βασιλάκης.
Ευελιξία στη χωρητικότητα
Η πρώτη γραμμή άμυνας της AEGEAN απέναντι στο νέο περιβάλλον είναι η χωρητικότητα. Η εταιρεία εγκαταλείπει, τουλάχιστον για όσο διάστημα οι συνθήκες παραμένουν αβέβαιες, τη λογική της προγραμματισμένης ισχυρής ανάπτυξης και περνά σε ένα μοντέλο πολύ συχνότερων παρεμβάσεων στο δίκτυο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αρχές του έτους η AEGEAN υπολόγιζε αύξηση των ASK (Διαθέσιμων Χιλιομετρικών Θέσεων) κατά 7%-9% για το σύνολο του 2026 και περίπου 6% κατά τη θερινή περίοδο. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η άνοδος του κόστους καυσίμων και η αβεβαιότητα για τη ζήτηση οδήγησαν, όμως, σε σημαντική περικοπή του αρχικού σχεδιασμού.
Στο γ΄ τρίμηνο η αύξηση των ASK περιορίστηκε περίπου στο 2%-2,5%, με τον Αύγουστο να φτάνει περίπου στο 5%, με την Aegean να επιτυγχάνει την αξιοποίηση της μεγαλύτερης χωρητικότητας του στόλου της και την ζήτηση να παραμένει ανθεκτική.
Η αλλαγή στάσης γίνεται ακόμη πιο εμφανής στο τελευταίο τρίμηνο. Ο κ. Βασιλάκης τοποθέτησε τη μεταβολή των ASK σε ένα στενό εύρος μεταξύ -1% και +1%, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν αναμένεται μεγαλύτερη αύξηση καθώς για τα επόμενα 2- 3 τρίμηνα ο αερομεταφορέας θα πετά πιθανότατα με διπλάσιο κόστος. Κυρίως βέβαια, τόνισε ότι η χωρητικότητα δεν θα αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας σχεδιασμός που «κλειδώνει» για μήνες: θα επανεξετάζεται βραχυπρόθεσμα, ώστε η εταιρεία να μπορεί να μεταβάλλει ταχύτερα συχνότητες και δρομολόγια ανάλογα με τη ζήτηση, τους ναύλους και το κόστος.
Σε κάθε περίπτωση βέβαια όπως εξήγησε ο επικεφαλής του αερομεταφορέα, η ευελιξία δεν σημαίνει ότι η Aegean είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει έδαφος στον ανταγωνισμό.
«Εάν οι ανταγωνιστές δεν κινηθούν με την ίδια αυτοσυγκράτηση ως προς τη χωρητικότητα, η AEGEAN διαθέτει τη δυνατότητα να υπερασπιστεί τις εμπορικές και στρατηγικές της προτεραιότητες, είτε αυτές αφορούν το μερίδιο αγοράς, είτε τη διατήρηση slots, είτε συγκεκριμένα δρομολόγια» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μια τέτοια εξέλιξη, όπως εξήγησε, θα είχε μεγαλύτερο κόστος τόσο για την AEGEAN όσο και για τους ανταγωνιστές της, ωστόσο η διοίκηση δεν την αποκλείει. «Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας», ανέφερε ο Βασιλάκης προσθέτοντας ότι «το κέρδος δεν έρχεται μέσα στην κρίση, αλλά την ημέρα μετά την κρίση».
Τέλος στις παρατάσεις των παλαιών αεροσκαφών
Η συνετή διαχείριση περνά και στο στόλο. Η AEGEAN έχει ήδη παραλάβει 43 αεροσκάφη νέας γενιάς, ενώ πέντε νέα A321neo εντάχθηκαν στον στόλο μέσα στο πρώτο εξάμηνο. Σύμφωνα μάλιστα με τα όσα αναφέρθηκαν η διοίκηση δεν προτίθεται να αλλάξει το υφιστάμενο πλάνο παραδόσεων, παρά τη μεταβολή των συνθηκών.
Την ίδια στιγμή προχωρά και η σταδιακή επίλυση του προβλήματος με τους κινητήρες Pratt & Whitney, γεγονός που θα απελευθερώσει πρόσθετη επιχειρησιακή ευελιξία. Όπως εξήγησε ο κ. Βασιλάκης ο αριθμός των καθηλωμένων αεροσκαφών έχει ήδη αρχίσει να μειώνεται και στόχος είναι έως το τέλος του 2027 να μην υπάρχει πλέον αεροσκάφος καθηλωμένο για τον συγκεκριμένο λόγο.
Όσο για τις μισθώσεις παλαιότερων A320ceo που φτάνουν στη λήξη τους - περίπου επτά αεροσκάφη έως τον επόμενο χρόνο και ακόμη πέντε έως επτά τον μεθεπόμενο, δεν υπάρχουν σχέδια για ανανέωση.
Η έξοδος των παλαιότερων αεροσκαφών δεν μεταφράζεται, σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη, σε πρόβλημα χωρητικότητας. Αντίθετα, συνδυάζεται με την επιστροφή των καθηλωμένων neo και τις νέες παραδόσεις, διαμορφώνοντας έναν νεότερο και αποδοτικότερο στόλο.
Τα νέα LR και η στροφή σε πιο premium προϊόν
Η ανανέωση του στόλου, ωστόσο, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εργαλείο περιορισμού του κόστους. Από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο της επόμενης χρονιάς αναμένεται να αρχίσει η ένταξη των LR, τα οποία προσφέρουν μεν μεγαλύτερη εμβέλεια, αλλά για τη διοίκηση έχουν και μία δεύτερη, ολοένα σημαντικότερη χρησιμότητα: τη δυνατότητα αναβάθμισης του προϊόντος σε επιλεγμένα υφιστάμενα δρομολόγια.
Ο κ. Βασιλάκης αναγνώρισε μάλιστα ότι όταν ελήφθη, πριν από δύο ή τρία χρόνια, η απόφαση για την απόκτησή τους, δεν ήταν τόσο εμφανές όσο σήμερα πόσο σημαντική θα γινόταν μια πιο ολοκληρωμένη και άνετη business class.
Η εικόνα της αγοράς έχει αλλάξει. Οι αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη και διεθνώς επενδύουν περισσότερο στο premium προϊόν, καθώς η ζήτηση από τους συχνούς και περισσότερο απαιτητικούς ταξιδιώτες εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις μακροοικονομικές πιέσεις.
Έμφαση στο premium προϊόν δίνεται και με τα δύο νέα lounges που ανακατασκευάζονται, αλλά και με τη διεύρυνση των παροχών του προγράμματος επιβράβευσης και πιστότητας Miles+Bonus.
Το jet fuel αλλάζει τα δεδομένα
Ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας παραμένει, βέβαια, το καύσιμο. Όπως ανέφερε η διοίκηση, οι τιμές του jet fuel έχουν φτάσει σε επίπεδα περίπου 100% υψηλότερα σε σχέση με την αρχή του έτους, ανατρέποντας τις αρχικές παραδοχές του σχεδιασμού.
Οι προσδοκίες αποκλιμάκωσης που είχαν δημιουργηθεί τον Ιούνιο αποδείχθηκαν προσωρινές και η εκτίμηση της AEGEAN είναι πλέον ότι για τουλάχιστον δύο ή τρία ακόμη τρίμηνα το κόστος καυσίμων θα παραμείνει σημαντικά υψηλότερο από τα επίπεδα στα οποία είχε συνηθίσει ο κλάδος.
Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά μεγαλύτερη σημασία και η πολιτική hedging. Για το τρέχον έτος περίπου το 65% των αναγκών καυσίμου είναι ήδη αντισταθμισμένο, ενώ για το επόμενο έτος το ποσοστό hedging βρίσκεται περίπου στο 15%, με τις τιμές των αντισταθμισμένων ποσοτήτων να είναι περίπου 20% υψηλότερες από τα αντίστοιχα επίπεδα του τρέχοντος έτους.
Το hedging δεν εξαλείφει την επίπτωση της αύξησης του κόστους, περιορίζει όμως την έκθεση της εταιρείας σε απότομες μεταβολές και επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό.
Παράλληλα, η διοίκηση αναγνωρίζει ότι ένα μέρος της αύξησης του κόστους θα πρέπει να περάσει στα εισιτήρια. Αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από την προσφορά στην αγορά, ιδιαίτερα στις μικρές και μεσαίες αποστάσεις όπου ο ανταγωνισμός περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης μετακύλισης.
Το μαξιλάρι της ισχυρής ρευστότητας
Τα «πυρομαχικά» για να εφαρμοστεί αυτή η στρατηγική τα παρέχει η ισχυρή χρηματοοικονομική θέση του ομίλου.
Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου η συνολική ρευστότητα της AEGEAN —ταμειακά διαθέσιμα, ισοδύναμα και λοιπές χρηματοοικονομικές επενδύσεις— βρισκόταν περίπου στα 956 εκατ. ευρώ, περίπου 100 εκατ. ευρώ υψηλότερα από την αντίστοιχη περυσινή περίοδο και ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα με το τέλος του 2025.
Η επίδοση αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν συνυπολογιστεί ότι τον Μάρτιο η εταιρεία αποπλήρωσε το πρώτο επταετές ομόλογό της, ύψους 200 εκατ. ευρώ, ενώ στο πρώτο εξάμηνο καταβλήθηκε και μέρισμα στους μετόχους.
Η διατήρηση της ρευστότητας κοντά στα επίπεδα του τέλους του 2025, παρά τις συγκεκριμένες εκροές, δίνει στην AEGEAN το περιθώριο που χρειάζεται για να απορροφήσει μέρος της μεταβλητότητας που προκαλεί το εξωτερικό περιβάλλον, χωρίς να ανατρέψει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της.
Πέρα από το λειτουργικό κόστος, η AEGEAN έχει επιχειρήσει να περιορίσει και τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο. Τέσσερα από τα πέντε αεροσκάφη που παρέλαβε φέτος χρηματοδοτήθηκαν μέσω JOLCO, ενώ για το πέμπτο χρησιμοποιήθηκε διαφορετική χρηματοδοτική δομή. Συνολικά η εταιρεία διαθέτει πέντε JOLCOs.
Όσο για τις συνολικές υποχρεώσεις ανέρχονται περίπου σε 1,6 δισ. ευρώ. Από αυτές, περίπου το 87% βρίσκεται σε σταθερό επιτόκιο και περίπου 200 εκατ. ευρώ σε κυμαινόμενο. Με αυτόν τον τρόπο η εταιρεία έχει περιορίσει σε σημαντικό βαθμό την έκθεσή της στη μεταβλητότητα των επιτοκίων.
