«Φουλάρουν» τις μηχανές των επενδύσεών τους οι μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ της χώρας, προσβλέποντας σε ακόμη μεγαλύτερη επέκτασή τους στις τουριστικές και δη νησιωτικές περιοχές της χώρας, καθώς ο κλάδος του τουρισμού αποτελεί ισχυρό «καύσιμο» για την τόνωση της κατανάλωσης.
Κόντρα στο κλίμα γενικότερης αστάθειας που συντηρεί σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας η κρίση στη Μέση Ανατολή, ο κλάδος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων υλοποιεί απρόσκοπτα τα επενδυτικά του επενδυτικά του σχέδια, χαράσσοντας με σύνεση και μεθοδικότητα την αναπτυξιακή στρατηγική του αύριο. Στον πυρήνα δε των επενδύσεων του κλάδου βρίσκονται τα τελευταία χρόνια τα ελληνικά νησιά, καθώς συγκεντρώνουν παραδοσιακά μεγάλο αριθμό επισκεπτών.
Με αιχμή το franchise
Με το οικοσύστημα του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων να καλείται να επιδείξει άμεση προσαρμοστικότητα στη νέα εποχή και γρήγορα αντανακλαστικά απέναντι στον εντεινόμενο ανταγωνισμό, τα σούπερ μάρκετ στρέφονται ολοένα και περισσότερο στο μοντέλο λειτουργίας μέσω δικαιόχρησης (franchise). Άλλωστε η μέθοδος του franchise για την επέκταση του δικτύου τους δείχνει να αποτελεί στρατηγική επιλογή και όχι συγκυριακή λύση. Παράγοντες του χώρου μιλούν για μια μέθοδο με μεγάλη αναπτυξιακή προοπτική αλλά και για ένα ουσιαστικό βήμα στον δρόμο προς τη σύγχρονη εποχή. Μια εποχή που απαιτεί ευέλικτα μοντέλα λειτουργίας και «έξυπνες» επενδύσεις από τα σούπερ μάρκετ, χωρίς ταυτόχρονα να απαιτηθεί να δαπανούν υπέρογκα κόστη.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η ανάπτυξη του δικτύου καταστημάτων μέσω της μεθόδου του franchise σηματοδοτεί μικρότερα κόστη για τους «παίκτες» του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων, καθώς οι franchisees ως νέοι επενδυτές/επιχειρηματίες αναλαμβάνουν μεγάλο μέρος της επένδυσης, αλλά και μικρότερο κίνδυνο για την πορεία της επένδυσης, δεδομένου ότι οι νέοι συνεργάτες αποφασίζουν να «τρέξουν» τη λειτουργία σχεδόν αυτόνομων καταστημάτων, αναλαμβάνοντας να σηκώσουν οι ίδιοι το βάρος της λήψης των αποφάσεών τους. Μέσω δε της μεθόδου του franchise, τα σούπερ μάρκετ δύνανται να αποκτήσουν παρουσία σε κάθε γωνιά της χώρας και χωρίς μάλιστα να απαιτηθεί για τον σκοπό αυτό η ανάληψη ρίσκου που συνοδεύει π.χ. μια μεγάλη εξαγορά.
Η μάχη της νησιωτικής Ελλάδας
Σκλαβενίτης
Στα τέλη του περασμένου Απριλίου, ο όμιλος Σκλαβενίτης ανακοίνωσε τη λειτουργία ως εταιρικών δύο νέων καταστημάτων στην Πάρο που λειτουργούσαν με τη μέθοδο της δικαιόχρησης. Ειδικότερα, ως εταιρικά λειτουργούν πλέον τα καταστήματα στη Μάρπησσα (επί της επαρχιακής οδού Παροικιάς - Πίσω Λιβαδιού) και στην Παροικιά (επί της επαρχιακής οδού Παροικιάς - Πίσω Λιβαδιού).
Το κατάστημα στη Μάρπησσα έχει εκθεσιακούς χώρους 680 τ.μ., 22 εργαζομένους και διαθέτει - μεταξύ άλλων - Αρτοπωλείο, Οπωροπωλείο, Κρεοπωλείο, Έτοιμα Φαγητά, Ορεκτικά, Τυριά και Αλλαντικά. Διαθέτει πέντε ταμεία (τρία συμβατικά και δύο αυτόματα) και 16 θέσεις στάθμευσης.
Το κατάστημα στην Παροικιά με εκθεσιακούς χώρους 680 τ.μ., έχει 33 εργαζομένους και διαθέτει - μεταξύ άλλων - Αρτοπωλείο, Οπωροπωλείο, Κρεοπωλείο, Έτοιμα Φαγητά, Ορεκτικά, Τυριά, Αλλαντικά. Επιπλέον, διαθέτει έξι ταμεία (τρία συμβατικά και τρία αυτόματα) και 63 θέσεις στάθμευσης.
Στο επίκεντρο δε της αναπτυξιακής του στρατηγικής ο μεγαλύτερος λιανεμπορικός όμιλος της χώρας, με πωλήσεις ρεκόρ ύψους 5,56 δισ. ευρώ το 2024 έχει από καιρό στραφεί και στην αγορά της Κρήτης που αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας. Το στοίχημα δε της κρητικής αγοράς έχει ήδη κερδηθεί για τον όμιλο Σκλαβενίτης. Πώς; Μέσω της εξαγοράς το 2014 του 60% της αλυσίδας Χαλκιαδάκης.
Το επενδυτικό πλάνο του ομίλου Σκλαβενίτης προσεγγίζει τα 350 εκατ. ευρώ για το διάστημα 2026-2027.
Lidl Ελλάς
Μόλις στις αρχές του περασμένου Μαρτίου, η Lidl Ελλάς που επισήμως φιγουράρει στη δεύτερη θέση στον κλάδο του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων, ανακοίνωσε την ολοκλήρωση επένδυσης ύψους 4,4 εκατ. ευρώ για τον πλήρη εκσυγχρονισμό καταστήματος στο Ηράκλειο της Κρήτης. Πρόκειται για το κατάστημα που βρίσκεται στο 1ο χλμ. Μοιρών-Ηρακλείου και το οποίο εκτείνεται σε 1.336 τ.μ., διαθέτει συνολικά 11 ταμεία, εκ των οποίων τα τέσσερα είναι παραδοσιακά και τα επτά self-checkout, ενώ παρέχει 115 θέσεις στάθμευσης. Ταυτόχρονα, η εγκατάσταση 6 θέσεων ηλεκτροφόρτισης υπογραμμίζει την προσήλωση της εταιρείας στην πράσινη ανάπτυξη. Το ανανεωμένο κατάστημα προσφέρει πλήρη αναβάθμιση του χώρου bake off για φρεσκοψημένα προϊόντα, καθώς και ανεξάρτητο στέγαστρο καροτσιών και ειδικά διαμορφωμένο χώρο ανακύκλωσης.
H Lidl Ελλάς δρομολογεί συνολικές επενδύσεις ύψους 200 εκατ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, εστιάζοντας στην ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό του δικτύου καταστημάτων της, τα logistics, την τεχνολογία, καθώς και στην προώθηση της βιωσιμότητας.
ΑΒ Βασιλόπουλος
Τις επόμενες κινήσεις της χαράσσει με σύνεση η ΑΒ Βασιλόπουλος, καθώς βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το στρατηγικό πλάνο μετασχηματισμού της με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028. Ήδη, το πλάνο μετασχηματισμού της αλυσίδας έχει υλοποιηθεί σε ποσοστό 70%-80%. Η ΑΒ δίνει έμφαση στην ενδυνάμωση του δικτύου καταστημάτων της, στην επέκταση του δικτύου franchise, στην αναβάθμιση των τεχνολογικών υπηρεσιών, καθώς και στη στήριξη της ελληνικής παραγωγής. Στόχος της αλυσίδας είναι μέχρι το 2028 να διατηρεί μια δύναμη πυρός 900 καταστημάτων, εκ των οποίων τα 700 να είναι franchise, αποκτώντας πλέον παρουσία και σε περιοχές στις οποίες δεν διαθέτει μέχρι σήμερα.
Όπως αποκάλυψε πριν από μερικά 24ωρα ο brand president της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, στο περιθώριο κοινής συνέντευξης Τύπου της αλυσίδας με τη WWF Ελλάς, μεγάλο στοίχημα για την αλυσίδα είναι η ακόμη μεγαλύτερη διείσδυσή της στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές της χώρας.
Σύμφωνα με τον κ. Λαβίδα, η εταιρεία πραγματοποιεί δυναμική επέκταση με τέσσερα νέα καταστήματα στη Σαντορίνη, ανεβάζοντας στα πέντε καταστήματα συνολικά τον αριθμό του δικτύου της στο νησί. Το πρώτο κατάστημα έχει μόλις ανοίξει στο Ημεροβίγλι, μέχρι το τέλος του Ιουνίου θα ανοίξει το επόμενο στην Περίσα και θα ακολουθήσουν στο Καμάρι και στη Μεσαριά. Όλα τα καταστήματα θα λειτουργήσουν ως εταιρικά. Αν συμπεριληφθεί και το πλάνο ανακαινίσεων, η συνολική επένδυση της ΑΒ Βασιλόπουλος στη Σαντορίνη μπορεί να αγγίξει και τα 3 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή η αλυσίδα διαθέτει τέσσερα καταστήματα στη Μύκονο, με τον κ. Λαβίδα να αναφέρει πως θα μπορούσε να υπάρξει ενδιαφέρον για ακόμα ένα κατάστημα. Τα ήδη υπάρχοντα βρίσκονται κοντά στο λιμάνι, στη Λάκκα, στην περιοχή Αγγελικά και στον Ορνό.
Στην Κρήτη η αλυσίδα διαθέτει ένα δίκτυο άνω των 10 καταστημάτων, με την κρητική αγορά να συνεισφέρει περί το 10% επί του συνόλου του κύκλου εργασιών της ΑΒ Βασιλόπουλος. Όραμα, δε, είναι η δημιουργία ακόμη και 30 καταστημάτων - καθώς παρά την όξυνση του ανταγωνισμού, η δυναμική της κρητικής αγοράς είναι μεγάλη. Η επέκταση σχεδιάζεται γίνει με καταστήματα franchise, κυρίως στις πόλεις του νησιού, αλλά και όπου αλλού θα παρουσιάζονται τυχόν ευκαιρίες. Υπενθυμίζεται εδώ ότι τον Απρίλιο του 2024 άνοιξε νέο κατάστημα ΑΒ Βασιλόπουλος στη Χερσόνησο του νομού Ηρακλείου. Πρόκειται για ένα εταιρικό, διώροφο κατάστημα που λειτουργεί με διευρυμένο ωράριο λόγω της σημαντικής τουριστικής του θέσης και εκτείνεται σε 1.100 τμ. Σημαντική ιδιαιτερότητά του είναι η ποικιλία των τοπικών προϊόντων που διαθέτει στα ράφια του.
My Market
Όπως αποκάλυψε πριν από μερικά 24ωρα ο επικεφαλής της Metro ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης στην καθιερωμένη ετήσια συνέντευξη Τύπου του ομίλου, η Metro ΑΕΒΕ, που αναπτύσσει το δίκτυο My Market στη λιανική και τα Metro Cash & Carry στη χονδρική, δρομολογεί ένα φιλόδοξο, μακροπρόθεσμο πλάνο ανάπτυξης με επενδύσεις της τάξης των 250-280 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026 – 2029.
Σε αυτό το επενδυτικό πλάνο, ξεχωρίζει η λειτουργία 150 νέων καταστημάτων, η πλειοψηφία των οποίων θα λειτουργεί με τη μέθοδο του franchise. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια, η επένδυση της ΜETRO ΑΕΒΕ στο franchise αποκτά όλο και πιο στέρεες βάσεις, έχοντας θέσει ψηλά στην ατζέντα των προτεραιοτήτων του την ανάπτυξη των My Μarket Local. Πρόκειται για ένα μοντέλο καταστημάτων μικρής έκτασης – γνωστών και ως σούπερ μάρκετ γειτονιάς – τα οποία ο όμιλος αναπτύσσει την τελευταία τετραετία μέσω της μεθόδου του franchise και τα οποία εξυπηρετούν τις αρχές της εγγύτητας και της τοπικότητας σε ό,τι αφορά τις καθημερινές αγορές.
Τον Μάιο του 2026 το δίκτυο αριθμεί 74 καταστήματα My market Local, ενώ έως το τέλος του 2026 ο στόχος είναι να πλησιάσει τα 100 καταστήματα. Τα My market Local έχουν ήδη παρουσία σε επιλεγμένους νησιωτικούς προορισμούς, όπως η Μύκονος, η Νάξος, η Πάρος, η Αντίπαρος και το Ηράκλειο Κρήτης, ενώ η περαιτέρω ανάπτυξη σε νησιωτικές περιοχές παραμένει στο επίκεντρο του σχεδιασμού της εταιρείας για τα επόμενα χρόνια.
Άλλωστε, ο όμιλος σχεδιάζει και έναν νέο τύπο My Market Local με στόχο να αναπτυχθεί στα νησιά και στην περιφέρεια. Πρόκειται για ένα ελαφρώς μεγαλύτερο σε έκταση σούπερ μάρκετ – από 400 έως 600 τμ – με μεγάλη ποικιλία προϊόντων και δυνατότητα κάλυψης όλων των αναγκών μιας τοπικής κοινωνίας, από τον μόνιμο πληθυσμό μέχρι και τη μεγάλη εποχική ζήτηση του τουρισμού.
Ταυτόχρονα, τον περασμένο Μάρτιο άνοιξε το πρώτο εταιρικό κατάστημα My market στο Ηράκλειο της Κρήτης, σε μια επένδυση ύψους 5,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα στρατηγικής επέκτασης του ομίλου στο νησί, όπου μέχρι πρόσφατα δραστηριοποιούνταν μέσω των καταστημάτων χονδρικής METRO Cash & Carry. Υπενθυμίζεται ότι η METRO ΑΕΒΕ διατηρεί τρία METRO Cash & Carry σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο. Το πρώτο My market στο Ηράκλειο βρίσκεται στη Λεωφόρο 62 Μαρτύρων 93 & Ανωγείων 7, σε πολύ κεντρικό σημείο της πόλης. Διαθέτει χώρο πώλησης 1.035 τμ, βοηθητικούς χώρους 2.100 τμ, έχει τέσσερα συμβατικά και τρία αυτόματα ταμεία και συνολικά 26 θέσεις στάθμευσης, εκ των οποίων, τρεις για ΑμεΑ, καθώς και θέσεις ταχυφορτιστών. Επιπλέον, στην αγοραστική εμπειρία του καταστήματος έχουν προστεθεί εξειδικευμένα τμήματα Bake off και My ευεξία, καθώς και μεγάλη ποικιλία από τοπικά προϊόντα.
Οι ευκαιρίες από το deal Μασούτης-Κρητικός
Την ίδια ώρα, εντελώς νέα δεδομένα στον εγχώριο χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αναμένεται να δημιουργήσει η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Δ. Μασούτης, σε ένα deal που βρίσκεται ήδη στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωσή του μετά και τις επίσημες εγκρίσεις από την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Όπως είναι φυσικό, το εν λόγω deal αναμένεται να πυροδοτήσει μεγάλη αλλαγή συσχετισμών και δυνάμεων σε επίπεδο δικτύου τόσο στις πόλεις, όσο και σε κάθε τουριστική περιοχή της χώρας.
Όπως αποκάλυψε την περασμένη Τρίτη ο επικεφαλής του ομίλου METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, το εν λόγω deal δημιουργεί ευκαιρίες για τον όμιλο καθώς τα καταστήματα που εξαιρούνται της συμφωνίας δυνητικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν ευκαιρίες για τη METRO ΑΕΒΕ. «Δεν ξέρουμε ακόμη ποια καταστήματα μπορεί να αλλάξουν κατεύθυνση. Αν κάποια παρουσιάζουν ενδιαφέρον, θα το εξετάσουμε. Δεν θέλουμε να κινηθούμε επιθετικά, αλλά είμαστε ανοιχτοί», τόνισε χαρακτηριστικά αναφερόμενος στα 53 καταστήματα (47 franchise και 6 εταιρικά) που «αφήνει» εκτός της συμφωνίας Μασούτης – Κρητικός η Επιτροπή Ανταγωνισμού, λόγω ζητημάτων δεσπόζουσας θέσης. Να σημειωθεί δε εδώ ότι τις τελευταίες ημέρες τέσσερα καταστήματα franchise της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός σε Πάρο και Νάξο εντάχθηκαν στη METRO ΑΕΒΕ.
Μια μέρα αργότερα και ο brand president της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας γνωστοποίησε πως η αλυσίδα δηλώνει «παρούσα» στην κούρσα διεκδίκησης των καταστημάτων που μένουν εκτός της συμφωνίας Μασούτης - Κρητικός στο πλαίσιο των παρεμβάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ωστόσο, όπως εξήγησε ο κ. Λαβίδας, η κατάσταση παραμένει ακόμη ρευστή, καθώς δεν έχει ακόμη γνωστοποιηθεί ποια είναι ακριβώς εκείνα τα σημεία που εξαιρούνται.
Ειδικότερα, η αρμόδια Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοίνωσε την απόφασή της για την έγκριση αποκλειστικού ελέγχου της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Δ. Μασούτης. Η σχετική απόφαση ανακοινώθηκε την Παρασκευή 15 Μαΐου, έπειτα από εξέταση και αξιολόγηση των στοιχείων της συμφωνίας. Υπενθυμίζεται εδώ ότι οι τελικές υπογραφές έπεσαν στις 9 Ιανουαρίου 2026, με τις δύο πλευρές να προχωρούν στην υπογραφή ιδιωτικού συμφωνητικού- προσυμφώνου για την εξαγορά του 100% της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Διαμαντής Μασούτης.
Η επόμενη πλέον ημέρα «δείχνει την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Μιας συμφωνίας που αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, καθώς οδηγεί σε μια εταιρική οντότητα με τζίρο άνω των 2 δισ. ευρώ που θα διεκδικήσει με αξιώσεις θέση στην τριάδα των μεγάλων «παικτών» του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.
Στόχος της βορειοελλαδίτικης αλυσίδας είναι οι ταμπέλες στα 400 εταιρικά καταστήματα Κρητικός να αλλάξουν έως το τέλος του 2026, όπερ σημαίνει 10-20 καταστήματα ανά βδομάδα. Με την εξαγορά της Κρητικός η Αθήνα θα φτάσει τον τζίρο της Θεσσαλονίκης, ενώ η αλυσίδα θα διαθέτει πλέον 210 καταστήματα στην Αθήνα, 110 στη Θεσσαλονίκη αλλά και το μεγαλύτερο δίκτυο πανελλαδικά, με περισσότερα από 1.200 σημεία. Η Μασούτης απασχολεί σήμερα 11.000 εργαζόμενους, οι οποίοι μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς θα φτάσουν τους 15.000, καθιστώντας την αλυσίδα τον δεύτερο μεγαλύτερο εργοδότη στη χώρα.
