Δύο παράλληλες και αντιφατικές επιχειρηματικές πραγματικότητες αναδεικνύουν πρόσφατα αποτελέσματα επιδοτήσεων μικρομεσαίων επιχειρήσεων του ΕΣΠΑ 2021-2027: Από τη μια επιδοτήσεις για νέες τουριστικές επιχειρήσεις να σπάνε τα ταμεία με αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός τους να εξαπλασιάζεται, και από την άλλη προγράμματα υψηλών απαιτήσεων που επιχειρούν να αυξήσουν τον εξαγωγικό προσανατολισμό της ελληνική οικονομίας να παραμένουν στα αζήτητα.
Τα στοιχεία από την αξιολόγηση των αιτήσεων στη δράση «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είναι αποκαλυπτικά: Για μια δράση που είχε προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ και θα επιδοτούσε χονδρικά επενδυτικά σχέδια 300-400 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν μόλις 623 αιτήσεις με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό 163 εκατ. ευρώ που ζητούσαν επιδοτήσεις 71,8 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, από τα 200 εκατ. ευρώ των επιδοτήσεων τα 91,2 εκατ. ευρώ ή το 64% έμειναν στα… αζήτητα.
Στην πραγματικότητα το ποσό που θα δοθεί από το ΕΣΠΑ για την «Εξωστρέφεια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» είναι ακόμη μικρότερο, καθώς από οι 176 από τις 623 αιτήσεις, παραπάνω από 1 στις 4 αιτήσεις δηλαδή, απορρίφθηκαν «λόγω μη πληρότητας απαιτούμενων δικαιολογητικών συμμετοχής ή/και τυπικών προϋποθέσεων… ή λόγω σώρευσης κατά το στάδιο του προενταξιακού ελέγχου». Τέσσερις ακόμη αιτήσεις αποσύρθηκαν και κάπως έτσι εγκρίθηκαν 447 αιτήσεις με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό 116 εκατ. ευρώ και συνολική δημόσια δαπάνη 51,16 εκατ. ευρώ. Δηλαδή τελικά, αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά με τις ενστάσεις, θα διατεθεί στην καλύτερη περίπτωση κάτι παραπάνω από το ένα τέταρτο του αρχικού προϋπολογισμού.
Πού κόλλησε η «Εξωστρέφεια των μικρομεσαίων»
Γιατί όμως δεν «τράβηξε» η «Εξωστρέφεια»; Επαγγελματίες σύμβουλοι επιχειρήσεων που ειδικεύονται στα προγράμματα ΕΣΠΑ, δίνουν διάφορους λόγους: Από τον χρόνο που βγήκε το πρόγραμμα το οποίο συνέπεσε με πάρα πολλές άλλες επιδοτήσεις έως και τις απαιτήσεις που είχε για αποδεδειγμένη αύξηση των εξαγωγών μέσα σε μια τριετία που λειτούργησαν αποτρεπτικά για πολλές επιχειρήσεις. Ανεξάρτητα όμως από τις όποιες ενστάσεις για τα σχεδιαστικά λάθη, η πραγματικότητα -σύμφωνα με τις ίδιες πηγές - είναι πως επιχειρήσεις θέλουν πραγματικά πιο απλά προγράμματα όπως πχ επιδοτήσεις για συμμετοχές σε εκθέσεις.
Συνωστισμός για τις νέες τουριστικές ΜμΕ
Τα αποτελέσματα του προγράμματος «Εξωστρέφεια» έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα του προγράμματος «Ενίσχυση της ίδρυσης και λειτουργίας νέων τουριστικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων» στο οποίο υποβλήθηκαν 6.669 αιτήσεις με συνολική αιτούμενη δημόσια δαπάνη 1,2 δισ. ευρώ. Αυτό οδήγησε το υπουργείο να αυξήσει με διαδοχικές αποφάσεις τον προϋπολογισμό της δράσης από τα 190 εκατ. ευρώ που ήταν αρχικά στο δυσθεώρητο επίπεδο των 856,2 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το συγκεκριμένο πρόγραμμα ένα από τα μεγαλύτερα, αν όχι το μεγαλύτερο, στην ιστορία επιδοτήσεων ανταγωνιστικότητας. Το αντίστοιχο πρόγραμμα ενίσχυσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων γενικής επιχειρηματικότητας, δηλαδή σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα, πέρα από τις τουριστικές παρέμεινε στα 190 εκατ. ευρώ.
