Σε παραγωγική λειτουργία για χρήση και από το επιβατικό κοινό και τους πολίτες (μέσω κινητού) ετέθη από χτες το απόγευμα η νέο ψηφιακή πλατφόρμα Railway.gov.gr, η οποία υπό μία ευρύτερη έννοια, βάσει των προσδοκιών του υπουργείου Μεταφορών, αναμένεται να αποτελέσει μια επιπλέον «δικλείδα» ασφαλείας για τον ελληνικό Σιδηρόδρομο.
Πρόκειται για ένα νέο ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης και διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας που αρχικά μπαίνει σε εφαρμογή στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη τη σύγκρουση τρένων, όπως τουλάχιστον ανέφερε χτες ο αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, κ. Κ. Κυρανάκης, σε ενημερωτική συνάντηση.
Το σύστημα Railway.gov.gr παρέχει σε πραγματικό χρόνο εικόνα για τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία κάθε αμαξοστοιχίας, με τρία επίπεδα συναγερμού για δυνητικό κίνδυνο.
Η εφαρμογή του έχει τριπλή σημασία, αφορά στην υποστήριξη των συστημάτων ασφαλείας του σιδηρόδρομου, στην εξυπηρέτηση του κοινού που μπορεί μέσω του κινητού του να δει τα δρομολόγια, τις τυχόν καθυστερήσεις και τους χρόνους άφιξης σε σταθμούς, αλλά και να «τσεκάρει» την λειτουργία της Hellenic Train.
Από Μάιο η πλήρης ανάπτυξη
Όπως αναφέρθηκε χτες από τον αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών, Κωνσταντίνο Κυρανάκη, και τον Γενικό Γραμματέα, Στέλιο Σακαρέτσιο, η πλατφόρμα θα αποτελεί επιχειρησιακό εργαλείο υποστήριξης του ΟΣΕ παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο εικόνα για τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία κάθε αμαξοστοιχίας. Θα δίνει μάλιστα ακρίβεια θέσης - γεωεντοπισμού της αμαξοστοιχίας σε επίπεδο… 3 έως 5 εκατοστών.
Ήδη, έχουν «μπει» κάμερες πορείας στις καμπίνες μηχανοδηγών. Μέσω των οποίων δίνεται η δυνατότητα της online παρακολούθησης του δρομολογίου με δυνατότητα προσδιορισμού και της ώρας άφιξης του δρομολογίου στο κοντινό σταθμό, σε 13 τρένα από τα συνολικά 148. Από χτες οι πολίτες έχουν πρόσβαση στην παρακολούθηση των επιβατικών τρένων που κινούνται στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη, με σταδιακή επέκταση τους επόμενους δύο μήνες σε ολόκληρο το δίκτυο.
Έως τα τέλη Μαρτίου 2026 θα έχουν εξοπλιστεί με το σύστημα δορυφορικού εντοπισμού όλα τα τρένα που κυκλοφορούν στον άξονα από τον Πειραιά έως τα βόρεια σύνορα της χώρας, ενώ έως το τέλος Απριλίου 2026 το σύστημα θα έχει εγκατασταθεί στο σύνολο των αμαξοστοιχιών που κινούνται στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
Τα επίπεδα συναγερμού - Κυρανάκης: «Δεν θα είχαμε τα Τέμπη»
Το σύστημα θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, και τρία επίπεδα συναγερμού. Οι ειδοποιήσεις σύμφωνα με τον υπουργό διαβαθμίζονται σε τρία επίπεδα: απλή ενημέρωση (notification), προειδοποίηση μεσαίου επιπέδου, υψηλός συναγερμός σε περιπτώσεις δυνητικού κινδύνου, όπως η παρουσία δύο τρένων στην ίδια γραμμή. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει προσδιορισμό θέσης σε επίπεδο εκατοστών, επιχειρησιακή διάκριση παράλληλων γραμμών, συνεχή μετάδοση δεδομένων με καθυστέρηση μικρότερη των 1,2 δευτερολέπτων.
Σύμφωνα με τον κ. Κυρανάκη, αν υπήρχε αυτό το υποβοηθητικό σύστημα προ 3ετίας δεν θα είχε συμβεί το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αν και τότε δεν υπήρχαν τα συγκεκριμένα συστήματα. Το νέο σύστημα θα εφαρμοστεί και στα τρένα που θα φέρει η Hellenic Train. Το railway.gov.gr δεν είναι μόνο εργαλείο ενημέρωσης. Ενσωματώνει δυνατότητες αυτόματης ανίχνευσης κινδύνου σύγκρουσης, άμεσων ειδοποιήσεων, παρακολούθησης κρίσιμων σημείων και περιστατικών. Σε περίπτωση απόκλισης ή έκτακτου συμβάντος, ενεργοποιούνται πρωτόκολλα ειδοποίησης προς τα κέντρα ελέγχου.
Το σύστημα, μέσω αλγορίθμου, θα δίνει πληροφορίες για την ακριβή θέση τρένων, την ταχύτητά τους, την ώρα άφιξης σε σταθμούς, θα ενεργοποιεί ειδοποιήσεις σε περίπτωση απόκλισης κ.α. για αμαξοστοιχίες ανάμεσα σε 2 «κλειδιά». Εντός σηράγγων, έως τέλος Ιουλίου θα υπάρχουν στοιχεία για αισθητήρες που θα «μετράνε» παραμέτρους και θα ενταχθούν στη νέα πλατφόρμα, όπως και το έργο του ψηφιακού μετασχηματισμού του (πρώην) ΟΣΕ που θα ολοκληρωθεί προσεχώς και θα περιλαμβάνει πρόσθετα στοιχεία (και σε σταθμούς).
Ευρύτερα, να αναφέρουμε ότι η πρωτοβουλία εντάσσεται στο σύστημα HEPOS, το οποίο, με δορυφορικό internet από την Starlink του Έλον Μασκ και χρηματοδότηση μέσω δωρεάς από εφοπλιστές θα εγκατασταθεί τελικά σε 148 μηχανές τρένων.
Το έργο περιλαμβάνει την τοποθέτηση κεντρικής μονάδας επικοινωνίας και κεραίας Starlink σε κάθε τρένο, με ειδικά μεταλλικά πλαίσια για προστασία από την υψηλή ταχύτητα και τις καιρικές συνθήκες. Ο εξοπλισμός περιλαμβάνει δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας, διπλούς δέκτες εντοπισμού για εφεδρεία, καθώς και κάμερες πορείας με δυνατότητα νυχτερινής λήψης. Η εγκατάσταση -όπως επισημάνθηκε- έχει πιστοποιηθεί ώστε να μην επηρεάζει τα υφιστάμενα συστήματα ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του ETCS. Η συνδρομή υπολογίζεται, για όλα τα τρένα, σε 14.000 ευρώ/μήνα.
Τι γίνεται με τα άλλα έργα - Stop στον Προαστιακό Δυτικής Αττικής
Όπως, επίσης, αναφέρθηκε, θα υπάρχει ειδική ομάδα διαχείρισης (στο κέντρο ΣΚΑ με την τηλεδιοίκηση) αποτελούμενη αρχικά από 8 άτομα, εν συνεχεία 14 και στόχο να αυξηθούν όταν επανέλθει από Σεπτέμβριο η πλήρης λειτουργία του δικτύου στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη, καθώς θα έχουν ολοκληρωθεί οι παρεμβάσεις στον σιδηρόδρομο από τις ζημιές λόγω Daniel, με τα έργα να προχωρούν κανονικά. Επίσης, στο σύστημα θα μπούν και οι φύλακες διαβάσεων με ειδικά συστήματα εντοπισμού τους.
Στις υποδομές, προχωρά η πλήρης αποκατάσταση και αναβάθμιση του άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη, ώστε το καλοκαίρι του 2026 η γραμμή να διαθέτει 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS. Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση ETCS on board σε 100 τρένα.
Ειδικότερα, αναφορικά με άλλα έργα και άλλες παρεμβάσεις, όπως σημειώθηκε στον κεντρικό άξονα υπάρχουν 400 χλμ. με σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS που θα ενισχυθούν με τα επιπλέον (σχεδόν) 100 χλμ. όπου γίνονται παρεμβάσεις ελέω Daniel, άρα, επί της ουσίας, από Σεπτέμβριο θα υπάρχει στο 100% αυτού του δικτύου. Από το φθινόπωρο στον κεντρικό άξονα προβλέπεται η λειτουργία 8 ζευγών τρένων (άνοδος, κάθοδος) με στόχο τα 12 έως τα τέλη του 2026.
Επίσης, θα γίνει ανάταξη του τμήματος ΣΚΑ - Οινόη, που μαζί με Λιόσια - Κιάτο, Μουριές - Προμαχώνας και τοποθέτηση υπόλοιπου 25% του GSMR είναι από τα προτεραιοποιημένα έργα που θα γίνουν μέσω του PPF μέχρι τα τέλη 2026 με αρχές 2027 θα φτάσει το σύγχρονο τρένο στον Ψαθόπυργο. Ενώ, αν και αφορά σε επόμενο στάδιο, θα γίνουν και παρεμβάσεις ύψους 51 εκατ. σε 35 σταθμούς. Για το σύστημα ETCS αναφέρθηκε ότι πανευρωπαϊκά εφαρμόζεται στο 10% μόλις του δικτύου ήτοι εκτός στόχου, ενώ έπεται επιπλέον 16%, μέρος του οποίου αφορά στο εγχώριο δίκτυο.
Επιπρόσθετα, έχει προκύψει πρόβλημα και μπλοκάρισμα στον Προαστιακό Δυτικής Αττικής καθώς ο Δήμος Ασπροπύργου αντιδρά για το κομμάτι της γραμμής που περνάει από αυτόν, βάζοντας εμπόδια με συνέπεια να σταματήσουν τα έργα.
Ενώ για τον Οδοντωτό (πέρυσι είχαμε 25 περιστατικά προβλημάτων, τα 11 με αστοχία τροχαίου υλικού και 7 από πτώσεις βράχων), έχει σταλεί από το υπουργείο επιστολή σε Δασαρχεία και άλλους φορείς για να ληφθούν μέτρα, αν όμως δεν υπάρχει σιγουριά για την ασφάλεια δρομολογίων και χρηστών, θα υπάρξει «στοπ» μέχρι να γίνει αυτό εφικτό. Ωστόσο, όπως επανέλαβε ο κ. Κυρανάκης, πρόκειται για τουριστικό τρένο που είναι εκτός δικτύου βασικού σιδηρόδρομου.
Επίσης, στα τρένα, μετά από 20 χρόνια χωρίς προμήθεια νέων συρμών, υλοποιείται επένδυση 308 εκατ. ευρώ μέσω της αναθεωρημένης συμφωνίας με τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato, με 23 ολοκαίνουργια τρένα να παραδίδονται σταδιακά έως το 2027 και αυστηρές ρήτρες υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Δοκιμαστικό νέο τρένο βρίσκεται ήδη στην χώρα μας και εκτελεί τα προβλεπόμενα δοκιμαστικά δρομολόγια.
