Με αμείωτο ρυθμό συνεχίζονται οι δαπάνες των τεχνολογικών κολοσσών για την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), εν μέσω ωστόσο σκεπτικισμού για το πόσο αποδίδουν αυτές οι επενδύσεις. Kατά τη διάρκεια της περιόδου ανακοινώσεων αποτελεσμάτων, που βρίσκεται σε εξέλιξη, οι επενδυτές έθεσαν μεγάλα ερωτήματα σχετικά με τον τελικό στόχο των τεχνολογικών κολοσσών στην τεχνητή νοημοσύνη. Πόσα ακόμη θα ξοδέψουν; Και ποια θα είναι η απόδοση αυτών των επενδύσεων;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι πολλά, παρότι ακόμη δεν είναι απολύτως σαφές ποια θα είναι η ανταμοιβή και αυτό φάνηκε στις απώλειες των μετοχών κάποιων εταιρειών, όπως η Microsoft.
Η Μeta Platforms, η Μicrosoft και η Tesla είναι τα τελευταία παραδείγματα big tech με τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες (για ακίνητα και πάγιο εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού κέντρων δεδομένων) στην ΑΙ.
Η Microsoft δαπάνησε 37,5 δισ. δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, αυξημένες κατά 65% σε ετήσια βάση. Η Meta σκοπεύει να δαπανήσει 115 έως 135 δισ. δολάρια φέτος, σχεδόν διπλάσια από τα 72 δισ. δολάρια που δαπάνησε πέρυσι.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δαπανών αφορά κέντρα δεδομένων και δεν περιλαμβάνει άλλα τεράστια σχέδια επενδύσεων στην AI, όπως η εξαγορά από τη Meta μιας νεοφυούς εταιρείας AI με έδρα τη Σιγκαπούρη έναντι 2 δισ. δολαρίων ή τα δημοσιεύματα ότι η Microsoft σχεδιάζει να επενδύσει επιπλέον δισεκατομμύρια στην OpenAI.
Και άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες έχουν επίσης αποκαλύψει ότι σκοπεύουν να επενδύσουν μεγάλα ποσά στην AI: η Tesla θα επενδύσει 2 δισ. δολάρια στην xAI και θα δαπανήσει 20 δισ. δολάρια σε τεχνητή νοημοσύνη για να επεκταθεί πέρα από την κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων.
Τεράστιες δαπάνες, αλλά τα κέρδη;
Οι δαπάνες των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών για AI έχουν τροφοδοτήσει την ανάπτυξη πολλών εταιρειών υλικού AI και, κατά περιόδους, έχουν ενισχύσει και τις μετοχές παρόχων cloud. Ωστόσο, έπειτα από χρόνια μαζικών επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων, οι επενδυτές απαιτούν ολοένα και περισσότερο αποδείξεις ότι οι επενδύσεις στην AI αποδίδουν.
Οι λεγόμενοι hyperscalers - Microsoft, Meta, Alphabet, Amazon, και Oracle - αναμένεται να δαπανήσουν τουλάχιστον 500 δισ. δολάρια σε υποδομές φέτος, αν και ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι οι δαπάνες μπορεί να ξεπεράσουν τα 700 δισ. δολάρια. Αυτές οι επενδύσεις έχουν τροφοδοτήσει τη ραγδαία ανάπτυξη των «προμηθευτών ημιαγωγών» της AI, όπως οι Nvidia και Micron, με αποτέλεσμα η προσφορά να μην μπορεί πλέον να καλύψει τη ζήτηση. Η οικονομική διευθύντρια της Microsoft δήλωσε στους αναλυτές ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα υλικού AI αποτελεί βασικό περιοριστικό παράγοντα για το πόσο γρήγορα μπορεί να αναπτυχθεί η δραστηριότητα cloud.
Ένα επίσης στοιχείο που αξίζει να παρακολουθηθεί είναι το κατά πόσο οι εκτοξευόμενες τιμές του χαλκού και του αργύρου, μέταλλα απαραίτητα για τα κέντρα δεδομένων, θα μπορούσαν να αναγκάσουν τις εταιρείες να δαπανήσουν ακόμη περισσότερα για υποδομές AI.
Τα περιθώρια κέρδους
Πώς θα αισθανθούν λοιπόν οι επενδυτές αν τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών παραμείνουν πιεσμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω όλων αυτών των δαπανών; Και πώς, τελικά, θα μετρήσουν την επιτυχία;
Ο Mark Zuckerberg της Meta, για παράδειγμα, προσπάθησε να μετριάσει τις προσδοκίες σχετικά με την επενδυτική έκρηξη στην AI. Αν και αναμένει ότι τα επερχόμενα μοντέλα AI της εταιρείας θα είναι «καλά», είπε στους επενδυτές ότι μπορούν να ιδωθούν περισσότερο ως ένδειξη του τι έρχεται στο μέλλον. Το κατά πόσο θα είναι αρκετά για να βοηθήσουν τη Meta να κλείσει την ψαλίδα με ανταγωνιστές όπως η OpenAI και η Google παραμένει αβέβαιο.
Ακόμη ένα περιστατικό που γεννά πολλά ερωτηματικά είναι το «πάγωμα» του σχεδίου της Nvidia να επενδύσει έως 100 δισ.. δολάρια στην OpenAΙ προκειμένου να τη βοηθήσει να εκπαιδεύσει και να λειτουργήσει τα πιο πρόσφατα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της. Oρισμένα στελέχη του κολοσσού των τσιπ εξέφρασαν αμφιβολίες για το μέγεθος και τη δομή της συμφωνίας, σύμφωνα με τη WSJ.
Οι δύο εταιρείες είχαν παρουσιάσει τη γιγαντιαία συμφωνία τον περασμένο Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της οποίας η Nvidia θα κατασκεύαζε τουλάχιστον 10 γιγαβάτ υπολογιστικής ισχύος για την OpenAI, ενώ ο κατασκευαστής τσιπ συμφώνησε να επενδύσει έως 100 δισ. δολάρια για να βοηθήσει την OpenAI να χρηματοδοτήσει το έργο. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η OpenAI δεσμευόταν να μισθώνει τα τσιπ από τη Nvidia. Ωστόσο, οι συνομιλίες δεν έχουν προχωρήσει πέρα από τα αρχικά στάδια.
Την ίδια στιγμή, επικρατούν έντονες ανησυχίες και για την επιχειρηματική πειθαρχία της OpenAI και τους ανταγωνιστικούς κινδύνους.
Λαμβάνοντας υπόψη τη διασύνδεση πολλών από τις συμφωνίες της OpenAI και την κριτική ότι η Nvidia εμπλέκεται σε μια μορφή κυκλικής χρηματοδότησης μέσω των ίδιων των συμφωνιών της, μήπως αυτό είναι το χαλαρό νήμα που, αν τραβηχτεί, θα ξετυλίξει ολόκληρη την έκρηξη της AI;
Πολλές από τις συμφωνίες της Nvidia έχουν επικριθεί ως μια μορφή χρηματοδότησης από τον ίδιο τον προμηθευτή. Για παράδειγμα, η Nvidia επενδύει τεράστια ποσά στην OpenAI, η οποία με τη σειρά της δεσμεύεται να μισθώσει ή να αγοράσει μεγάλες ποσότητες τσιπ της Nvidia. Παράλληλα, η Nvidia είναι σημαντικός υποστηρικτής της CoreWeave - η οποία αγοράζει GPUs της Nvidia - κατασκευάζει κέντρα δεδομένων και στη συνέχεια πουλά υπολογιστική ισχύ στην OpenAI και σε άλλους.
Αυτός ο κύκλος έχει οδηγήσει ορισμένους παρατηρητές να ανησυχούν ότι τα έσοδα στηρίζονται σε ζήτηση που χρηματοδοτείται κυκλικά, αντί για ανεξάρτητη και βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα. Η Nvidia απορρίπτει αυτόν τον χαρακτηρισμό, τονίζοντας μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις και πραγματική, αυξανόμενη τελική χρήση υπηρεσιών AI από πελάτες.
Με μια πρώτη ματιά, το πάγωμα του σχεδίου των 100 δισ. δολαρίων μοιάζει ακριβώς με το σενάριο που φοβούνταν οι επικριτές: αν η Nvidia αποσύρει την επένδυσή της, ίσως η OpenAI περιορίσει τη ζήτηση για τη χωρητικότητα της CoreWeave, η οποία με τη σειρά της θα μειώσει την ανάγκη της για τσιπ της Nvidia. Η απόρριψη μιας επένδυσης στην OpenAI θα σήμαινε ότι η Nvidia έριξε το πρώτο ντόμινο της έκρηξης της AI.
Από την υπερβολή στον εξορθολογισμό
Η μεταβολή στη στάση της Nvidia αλλάζει το μείγμα και τους όρους, όχι όμως την ύπαρξη βαθιών και ανταγωνιστικών δεξαμενών κεφαλαίων. Η OpenAI βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις για την άντληση έως 100 δισ. δολαρίων, με σημαντικό μέρος να αναμένεται από τη Microsoft, την Amazon, τη Nvidia (σε μικρότερη κλίμακα), τη SoftBank και κρατικούς επενδυτές.
Η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ AI παραμένει εξαιρετικά ισχυρή και τα μεγα-έργα μπορούν να υλοποιηθούν σταδιακά. Η μεγα-συμφωνία Nvidia–OpenAI μπορεί τελικά να αποδειχθεί μικρότερη από ό,τι είχε ανακοινωθεί ή ακόμη και να αντικατασταθεί από ένα μωσαϊκό επενδύσεων από πολλούς παίκτες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τελειώνει ο πυρετός του χρυσού της AI. Αντιθέτως, υπογραμμίζει ότι το οικοσύστημα είναι ευρύ, ότι η OpenAI διαθέτει πολλούς δυνητικούς υποστηρικτές και ότι οι εταίροι θα απαιτούν ολοένα και πιο σαφείς διαδρομές προς την απόδοση κεφαλαίων, καθώς ο κλάδος ωριμάζει.
Η άνθηση των υποδομών και εφαρμογών AI παραμένει ακέραιη· αυτό που αλλάζει είναι η προθυμία ακόμη και των μεγαλύτερων ωφελημένων, όπως η Nvidia, να συνεχίσουν να υπογράφουν «λευκές επιταγές». Αυτό μοιάζει λιγότερο με την πτώση του πρώτου ντόμινο και περισσότερο με τη μετάβαση της εποχής της AI από τις υπερβολικές υποσχέσεις σε μια πιο νηφάλια φάση μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.
Οι τεράστιες επενδύσεις της Silicon Valley
Το ύψος των επενδύσεων που προσείλκυσαν το 2025 οι εταιρείες AI αυξήθηκε 85% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι το 60% του συνόλου των επενδύσεων στην AI συγκεντρώθηκε στη Silicon Valley των ΗΠΑ, αναδεικνύοντας ένα φαινόμενο ακραίας πόλωσης.
Οι εταιρείες που σχετίζονται με την AI παγκοσμίως προσέλκυσαν επενδύσεις ύψους 211 δισ. δολαρίων. Το 50% του παγκόσμιου επιχειρηματικού κεφαλαίου κατευθύνθηκε σε εταιρείες AI και δη στη Silicon Valley των ΗΠΑ, τον παγκόσμιο κόμβο τεχνολογίας. Η περιοχή της Bay Area (Κόλπος του Σαν Φρανσίσκο), με επίκεντρο το Σαν Φρανσίσκο και τη Silicon Valley, προσέλκυσε περίπου το 60% των συνολικών επενδύσεων, δηλαδή 126 δισ. δολάρια, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση. Σε επίπεδο χωρών, οι αμερικανικές εταιρείες AI έλαβαν 166 δισ. δολάρια, που αντιστοιχούν στο 79% του συνόλου. Ωστόσο, η Bay Area αντιπροσώπευε μόλις το 22% του συνολικού αριθμού επενδυτικών συμφωνιών, γεγονός που υποδηλώνει κυριαρχία επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.
