Από τον αρχικό ισχυρισμό ότι ο ιός εξαπλώθηκε μέσω μιας σούπας από νυχτερίδα έως πιο «καυτές» αναφορές, έως την είδηση ότι χώρες της ΕΕ αντιμάχονται για τον ελάχιστο ιατρικό εξοπλισμό, η παραπληροφόρηση ανθεί την τελευταία περίοδο.

Το ξέσπασμα του κορονοϊού και η ανησυχία της κοινής γνώμης παγκοσμίως έχει οδηγήσει σε ψευδείς ειδήσεις που αναπαράγονται με ταχύτητα φωτός και δυσχεραίνουν τις προσπάθειες περιορισμού της πανδημίας. Αιτία του φαινομένου είναι είτε το κέρδος είτε και η άγνοια. Το αποτέλεσμα όμως είναι ένα: η διάδοση της παραπληροφόρησης κάνει ακόμα πιο επίπονη την νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί και αρκετές φορές οδηγεί σε λάθος αντιδράσεις και μέτρα προφύλαξης, γεγονός που μπορεί να αποβεί μοιραίο για κάποιους.

Για το λόγο αυτό τόσο παγκόσμιοι οργανισμοί όσο και κοινωνικά δίκτυα έχουν στρέψει στην προσοχή τους στον περιορισμό της διάδοσης των ψευδών ειδήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο η ΕΕ δημοσιεύει τον παρακάτω χρήσιμο οδηγό με στόχο να ενημερώσει τους πολίτες της Ένωσης για τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αναγνωρίσουν τις ψευδείς ειδήσεις αλλά και το τι πρέπει να κάνουν για να περιορίσουν την διάδοσή τους. 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) δήλωσε ότι οι ψευδείς ισχυρισμοί «εξαπλώνονται ταχύτερα από τον ιό» και έχει ήδη ορίσει την κατάσταση ως «πανδημία πληροφοριών πλανητικών διαστάσεων». Βασικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες ενεργούν ήδη για να περιορίσουν την εξάπλωση τους.

Πώς μπορείτε όμως να αναγνωρίσετε την παραπληροφόρηση και τι πρέπει να κάνετε για να αποτρέψετε την περαιτέρω διάδοση της;

Οι δράσεις της ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης


Για την υποστήριξη της πραγματικής και αξιόπιστης πληροφόρησης, δημιουργήθηκε μια κοινή σελίδα της ΕΕ που αφορά την αντίδραση της Ευρώπης στον ιό, η οποία σύντομα θα περιλαμβάνει ειδικές πληροφορίες για τη διόρθωση των κοινών μύθων που συνδέονται με το ξέσπασμα της πανδημίας.

Επιπλέον, ειδικοί και πολιτικοί από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της πραγματοποιούν συχνά τηλεδιασκέψεις για να συζητήσουν το ζήτημα της παραπληροφόρησης και να μοιραστούν τρόπους για την ενημέρωση των ανθρώπων, σχετικά με τους κινδύνους και τον τρόπο αντιμετώπισής της. Ασκείται, επίσης, πίεση στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες να λάβουν μέτρα κατά των διαδικτυακών απατών.

Γιατί οι άνθρωποι σκοπίμως διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες;

Μερικοί άνθρωποι το κάνουν για το κέρδος. Ο λόγος θα μπορούσε να είναι η προώθηση κακής ποιότητας προϊόντων ή η προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών στις ιστοσελίδες τους, για να αυξήσουν τα έσοδα από διαφημίσεις

Σύμφωνα με μια έκθεση της ειδικής ομάδας από την ΕΕ για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, κάποιοι ψευδείς ισχυρισμοί προέρχονται από συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής ακροδεξιάς, της Κίνας και της Ρωσίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος είναι πολιτικός: να υπονομευθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ή να προωθηθούν πολιτικές αλλαγές.

Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι που διαδίδουν την παραπληροφόρηση το κάνουν, επειδή πιστεύουν ότι δε θα προκληθεί κάποια βλάβη.

Ανακαλύψτε, σε αυτό το blog, την αλήθεια πίσω από αρκετούς δημοφιλείς μύθους για τον κορονοϊό.

Πόσο επικίνδυνη είναι πραγματικά η παραπληροφόρηση για τον Covid-19;

Σε μια εποχή κατά την οποία πολλοί άνθρωποι ανησυχούν και είναι αποδέκτες συνταρακτικών ειδήσεων, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να παραμείνει κανείς ήρεμος και να ελέγξει την εγκυρότητα της είδησης.

Στο παρελθόν, η παραπληροφόρηση για τα εμβόλια απέτρεψε γονείς από το να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά της ιλαράς και άλλων επικίνδυνων ασθενειών, με αποτέλεσμα την έκρηξη νέων κρουσμάτων ιλαράς.

Ακόμη και αν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν την παραπληροφόρηση, αυτή μπορεί να υπονομεύσει τις έννοιες της αλήθειας και της εμπειρογνωμοσύνης. Έτσι ένα αυθόρμητο tweet χωρίς οποιαδήποτε στοιχεία από κάποιον μπορεί να έχει ίση απήχηση  όσο μια εμπεριστατωμένη ανάλυση από έναν εμπειρογνώμονα.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε τη διάδοση της παραπληροφόρησης;

Η παραπληροφόρηση εξαρτάται από τους ανθρώπους που την πιστεύουν και την διαμοιράζονται. Και είναι εύκολο να ξεγελαστούν. Για να βεβαιωθείτε ότι δεν διαδίδετε παραπληροφόρηση, προσέξτε ιδιαίτερα όταν διαμοιράζετε ειδήσεις που προκαλούν έντονη αντίδραση ή που φαίνονται πολύ καλές ή πολύ κακές για να είναι αληθείς. Ένας εύκολος πρώτος έλεγχος είναι να ψάξετε στο διαδίκτυο για να δείτε αν υπάρχουν περισσότερες από μία αξιόπιστες πήγες που αναφέρουν το ίδιο πράγμα.

Εάν δεν είστε σίγουροι, υπάρχουν διαθέσιμοι πολλοί οδηγοί ελέγχου γεγονότων.

Τι μπορούμε να κάνουμε εάν βλέπουμε ή ακούμε κάποιον να διαμοιράζει παραπληροφόρηση;

Μπορείτε να κάνετε αναφορά της παραπληροφόρησης στην πλατφόρμα κοινωνικών μέσων όπου την εντοπίσατε. Πολλές εταιρίες κοινωνικών μέσων έχουν δεσμευτεί να εργαστούν εναντίον της παραπληροφόρησης που σχετίζεται με τον κορονοϊό.

Επίσης, μιλήστε με το άτομο που την διαδίδει: πρόκειται πιθανώς για ακούσια διάδοση. Οι ερευνητές λένε ότι ο καλύτερος τρόπος να πείσουν τους ανθρώπους που πιστεύουν στις θεωρίες συνωμοσίας είναι να δείξουν ενσυναίσθηση, επικαλούμενοι την κριτική τους σκέψη και αποφεύγοντας να τους γελοιοποιήσουν.