Ανατρέχοντας στα καθημερινά δελτία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, μετράει κανείς καθημερινά πάνω από 20 αγροτοδασικές φωτιές, δηλαδή φωτιές σε χωράφια και χαμηλή βλάστηση. Εάν ταξιδέψεις στον παλαιό εθνικό δρόμο, βλέπεις συνέχεια «καμένα μπαλώματα», δηλαδή φωτιές που ευτυχώς τις πρόλαβαν εν τη γενέσει τους.
Όλοι οι κάτοικοι της επαρχιακής Ελλάδας από κάποιο υψόμετρο και κάτω (διότι από εκεί και πάνω... έχουν καεί πρόσφατα), έτυχαν φέτος μάρτυρες σε μία ή και περισσότερες φωτιές, ενώ εάν το σκεφτείτε, όλο και κάποιος γνωστός σας είτε μετράει καταστροφές από πυρκαγιά, είτε… είδε το χάρο με τα μάτια του!
Εάν ακούσεις περιγραφές, φταίνε οι ανεμογεννήτριες, φταίει η ΔΕΗ με τις κολώνες της, φταίει που θέλουν να μας κάψουν για να μας πάρουν τα χωράφια μας τζάμπα, φταίει ο ένας, φταίει το άλλο. Κανείς όμως δεν λέει ποιοι είναι αυτοί που θέλουν να αγοράσουν τα χωράφια μας (να δώσουμε κι εμείς τα δικά μας) και κυρίως τι θέλουν να τα κάνουν. Να τα καλλιεργήσουν άραγε προσδοκώντας τις καταπληκτικές αρνητικές αποδόσεις που εμφανίζουν οι καλλιέργειες;
Από 94 στρέμματα σιτάρι φέτος, μια χαρά περιποιημένο όλο το χρόνο, γράψαμε ζημιά περί τα 4.000 ευρώ, αφού προσβλήθηκε από μύκητα, κι ας είχαμε τα μισά περίπου ψεκάσει με το πιο ονομαστό μυκητοκτόνο της αγοράς.
Άσε τον ηλίανθο, χτυπημένο κι αυτόν από μύκητες, που επιτυγχάνοντας 246 κιλά το στρέμμα (έναντι μιας φυσιολογικά αναμενόμενης πάνω από 350 κιλά), ποσότητα που μας άφησε το εκπληκτικό κέρδος των 280 ευρώ για 40 στρέμματα καλλιέργεια…. Ποιος άραγε θέλει σήμερα να τα βάλει με θεούς, δαίμονες και μύκητες και να αναμετρηθεί με την κλιματική κρίση και την κερδοσκοπία της αγοράς; Προφανώς κανείς απολύτως.
Ελληνική ύπαιθρος, παντού εγκατάλειψη
Και γιατί συμβαίνουν λοιπόν όλα αυτές οι φωτιές και οι ζημιές; Η απάντηση είναι μια και ακούει στην λέξη εγκατάλειψη!
Με άρθρο μας στα τέλη Μαΐου, είχαμε επισημάνει την ανάγκη για κινητοποίηση όλων ώστε να αντιμετωπιστούν τα άφθονα ξερά χόρτα που ήδη είχαν κατακυριεύσει τα πάντα. Μετά από έναν πολύ βροχερό χειμώνα και άνοιξη φέτος, ήταν φυσικό η ανάπτυξή τους να είναι τεράστια. Δυστυχώς, στις περισσότερες των περιπτώσεων, τα χόρτα αυτά προστέθηκαν στα περυσινά, αφού κανείς δεν είχα ασχοληθεί να τα κόψει. Με τι κέφι άλλωστε, αφού ο μέσος καλλιεργητής βλέπει τα εισοδήματα από τα χωράφια του να μην επαρκούν ούτε για την επανασπορά. Με τι λεφτά για πετρέλαιο για το τρακτέρ, ή βενζίνη για τα αδηφάγα μηχανάκια με μεσινέζα, ή μεροκάματα εάν ο ίδιος δεν μπορεί για διάφορους λόγους.
Έτσι λοιπόν, με το παραμικρό ξεσπάει φωτιά. Ας είναι καλά η ευαισθητοποίηση όλων μας, αλλά και τα drone και τα καρτέρια της Πυροσβεστικής που εντοπίζουν γρήγορα το κακό και τις περισσότερες φορές το προλαβαίνουν.
Αντί όμως για κινητοποίηση της πυροσβεστικής υπηρεσίας, καλό θα ήταν να είχαμε εδώ και καιρό κινητοποίηση των ίδιων των αγροτών αλλά και των Δημοτικών, περιφερειακών και άλλων υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για το θέμα. Κατ’ αρχήν αυτή η προκλητική δράση, να κόβουν να χόρτα στα πρανή των δρόμων για ένα μέτρο θα πρέπει να σταματήσει άμεσα και μάλιστα να απολογηθεί όποιος την σκέφτηκε. Τα ιδιωτικά συνεργεία που έχουν αναλάβει την δουλειά αυτή, χρησιμοποιούν υπερσύγχρονα και ολοκαίνουργα μηχανήματα αξίας πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, ένδειξη ότι έχουν πληρωθεί πλουσιοπάροχα. Προσοχή δεν λέμε παράνομα, απλά πλουσιοπάροχα.
Για την ακρίβεια, από όπου περνούν, προκαλούν το κοινό αγροτικό αίσθημα: «εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε τρακτέρ έστω και με επιδότηση, κι αυτοί έχουν το τελευταίο «τάδε» εργαλείο… «ζελατίνα»». Όσο για την δουλειά, αναποτελεσματική, πρόχειρη και ισοπεδωτική. Εκτός των άλλων αποκαλύπτουν και πλήθος σκουπιδιών, τα οποία όσο πλησιάζει κάποιο μεσαίου μεγέθους χωριό, γίνονται... δάσος. Προσάναμμα τέλειο!
Ευθύνες παντού, ακόμη και σε πολίτες
Εδώ υπάρχει όμως και ευθύνη των ίδιων των δημοτών με δύο όψεις, πρώτον ότι τα πετάνε οι ίδιοι και δεύτερο ότι δεν τα μαζεύουν. Με τους Δήμους δεν ασχολούμαστε, διότι είναι κλινικά νεκροί. Κάνουν αποκλειστικά και μόνο «όσα βλέπει η πεθερά», τίποτα παραπάνω.
Χωράφια εγκαταλελειμμένα, δρόμοι αφρόντιστοι, χωριά ερειπωμένα, τι ποιο λογικό να έλθει η καταστροφή, καλοκαιρινή η χειμωνιάτικη. Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η διάνοιξη παλαιών φραγμένων ρεμάτων σε ολόκληρη την επικράτεια. Μέχρι τώρα το μόνο που μαρτυρούσε ότι στον δρόμο περνάς ένα ρέμα, ήταν τα προπολεμικά κάγκελα της γεφυρούλας. Είχαν κλείσει από την άγρα βλάστηση. Ξαφνικά σε λίγες ημέρες, εμφανίστηκε μια κοίτη... νααα με το συμπάθιο! Και λίγα μέτρα παρακάτω, άλλη μία…
Αναρωτιέται κανείς, εάν τα ρέματα αυτά είχαν καθαριστεί όπως είναι τώρα, ο Ντάνιελ θα ήταν αυτός που ήτανε! Η ότι οι Ολλανδοί θα πληρωνόντουσαν κι αυτοί αδρά, να μας που ότι πρέπει το νερό να βρίσκει έγκαιρα φυσική διέξοδο προς την θάλασσα, δηλαδή με απλά λόγια ξεμπαζώστε τα πρώτα και λίγο και μετά ελάτε να συζητήσουμε τις λεπτομέρειες.
Από την άλλη, οι κάμποι έρημοι από αγρότες, οι οποίοι κάνουν τις λίγες εργασίες που τους απόμειναν και εξαφανίζονται. Διότι δεν τους βρίσκεις ούτε στα καφενεία πλέον. Πολλοί έχουν μετακομίσει στις γειτονικές πόλεις, άλλοι κλεισμένοι σπίτια τους, χαζεύουν στο Τικ Τοκ.
Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί, να ζούμε δηλαδή στα όρια και ίσως πέρα από αυτά κι εμείς να προσποιούμαστε ότι δεν συμβαίνει τίποτα. Η ζωή στην ύπαιθρο χρειάζεται αυτό που οι καρδιολόγοι λένε ανάταση: να βγουν όλοι στους δρόμους, τις πλατείες, τα χωράφια και τα ρέματα και να αναλάβουν δράση, ο καθένα στον τομέα του.
Όλοι ξέρουν τι πρέπει να κάνουν, δεν χρειάζεται ούτε μεγάλο σχέδιο, ούτε τεράστιος προγραμματισμός.
Ποιος θα πληρώνει για τα έξοδα;
Και τα έξοδα, ποιος θα τα καλύψει; Εάν ήμασταν σε άλλες πιο κερδοφόρες εποχές, η απάντηση θα ήταν ο καθένα μόνος του. Σήμερα όμως αυτό δεν ισχύει, πρώτον διότι υπάρχει μεγάλη μερίδα ανθρώπων της επαρχίας που δεν έχει χρήματα ούτε για τα βασικά και δεύτερο σημαντικός αριθμός κατοίκων που δεν είναι πια αγρότες και δεν έχουν την εξοικείωση με τέτοιου είδους εργασίες.
Ας φτιάξουμε λοιπόν, ένα σώμα αγροτών φρουρών του περιβάλλοντος και της πολιτικής προστασίας. Άλλωστε όταν γίνεται κάποιο κακό, αυτοί είναι οι πρώτοι που τρέχουν. Ακούς τα τρακτέρ, με τα άροτρα πίσω τους να βρυχώνται, προσπαθώντας να φτιάξουν αντιπυρικές ζώνες γύρω από εγκαταστάσεις, οπωρώνες, εκκλησίες, αποθήκες, στάνες. Έτσι μόνοι τους, χωρίς καμία εκπαίδευση, χωρίς καμία συμβατική υποχρέωση (μόνο ηθική), χωρίς κανείς να τους καλέσει σε βοήθεια.
Τα τρακτέρ σήμερα με τις εκπληκτικές τους ευκολίες και δυνατότητες, μπορούν πολύ εύκολα να εξελιχθούν σε πολυεργαλεία, από το να συντηρούν τα πρανή των δρόμων μέχρι να κουβαλούν νερό για τις πυροσβεστικές αντλίες και να μετέχουν ποιο ενεργά στην πυρόσβεση, έχοντας τα ίδια αντλίες ή άλλα μέσα. Φυσικά για να γίνει αυτό, χρειάζονται ένα σωρό διασφαλίσεις, όπως τι θα γίνει στην κακιά περίπτωση που το όχημα θα καταστραφεί; Ή όταν κάνεις αντιπυρική ζώνη σε αχαρτογράφητα νερά και το άροτρό σου αξίας πολλών χιλιάδων ευρώ, πάθει ζημιά μέχρι βαθμού να αχρηστευτεί; Σήμερα η απάντηση είναι ας πρόσεχες, δεν σε ανάγκασε κανένα να έλθεις να βοηθήσεις κι ας καιγόταν το χωράφι σου. Αυτό το ξέρουν οι αγρότες και είναι κουμπωμένοι: κι εάν μείνω χωρίς τρακτέρ, τι θα απογίνει το σπίτι μου;
Αφού λοιπόν οι αγρότες μας δεν πνίγονται ούτε στην δουλειά ούτε στα λεφτά, ας βρούμε μια λύση να βοηθηθούμε όλοι. Να φτιάξουμε μια ομάδα κρούσης προστασίας του περιβάλλοντος με βάση τα ήδη υπάρχοντα μέσα, που είναι και πολλά. Άρα πολλά για την ακρίβεια. Κι ας αφήσουμε τις πανάκριβες και λίγο χρήσιμες εργολαβίες, έτσι για τα μάτια του κόσμου.
Άσε που εάν πεις κάτι τέτοιο στις Βρυξέλλες με το σωστό τρόπο τώρα που ετοιμάζουν τη νέα ΚΑΠ, θα κάνουν χαρά μεγάλη και ίσως σου δώσουν χρήματα για κάποιο πιλοτικό έργο...
Υ.Γ. Επειδή στην πράξη πάντοτε τα πράγματα κινούνται, είναι μεγάλο το ενδιαφέρον αυτών που στα χωριά αποκαλούν νοικοκυραίους, να αγοράσουν εξειδικευμένους καταστροφείς να καθαρίσουν τα δύσκολα σημεία των εκμεταλλεύσεών τους. Προσπαθούμε να αγοράσουμε ένα τέτοιο μηχάνημα και ο τοπικός αντιπρόσωπος δεν προλαβαίνει να φέρνει καινούργια, τα οποία εξαντλούνται αμέσως! Κάτι είναι κι αυτό
